Articulus 17

ARTICULUS XVII. An secundae nuptiae sint sacramentum ?

Deinde quaeritur de hoc quod dicit, ibi, I, "Seiendum est etiam, quod non solum prime, vel secunde nuplizv, etc."

Et queruntur duo. Primum est, Utrum secunde nuptia sint sacramentum ? Secundum autem inducitur ratione omnium precedentium impedimentorum, seilicet utrum separandum sit matrimonium quod contrahitur contra Leclesia interdictum ?

Ad primum sie objicitur : 1. Sacramentum est sacre rei sienum : ergo quod cadit a signando, sadit a sacramenti nomine et ratione : sed secunde nuptiae non signant ergo non habent nomen et rationem sacramenti. Prosarro medice. Signatum imatrimonii est, quod unica sit unici tam in spiritu quam in persona incarnata, ut supra patuil : et hoc non salvatur in secundis nuptiis,, ut supra patuit in questione de bigamia '.

2. Item, Omne sacramentum fit be- nedictione sacerdotum : sed, ut dicitur in Liftera ex verbis Ambrosii, secundaw nuptiae non fiunt benediclione sacerdotum : ergo secunde nuptiae non sunt sacramentum.

3. Item, Omne sacramentum est a Domino institutum, ut supra in tractatu communi sacramentorum est proba~ tum * ; sed secundw nuptiae non sunt a Domino institute, ut dicitur in Litera : ergo secunde nuptia non sunt sacramentum.

4. Tlem, In quibusdam animalibus dicitur esse talis castitas, quod secundo non copulantur, ul in turture : ergo multo magis hoc debet esse in homine, cum castitas secundum Philosophum sit nature bonum : nihil autem ens contra naturam est sacramentum : ergo secunda nuplia non sunt sacramentum.

5. Item, Nullum sacramenlum esl pecealum : sed secunde nuptie, ut dicitur in /attera, sunt aliquid pro quo homo punitur : ergo non sunt sacramentum.

Ty contraritm hujus est totum quod . dicitur in Lilfera. Et Apostolus, 1 ad_ Corinth. vu, 39 : "Si dormierit vir efus, liberata est. Cui vulé nubat, tantium in Domino". Et, I ad Vimoth. v, 14: "Volo junriores viduas nubere, filios procreare, matresfamilias esse" Ergo secundae nuptim sunt bonum : et constat, quod non sunt nisi bonum sacramenti : secunde nuptiae sunt sacramentum.

Responsio. Dicendum, quod sacramentum sunt, sed non adeo perfectw significationis.

Et per hoc patet solutio ad primum.

Ad aliud dicendum, quod duplex est benedictio, scilicet quae fit in facie Kcclesie, et quae pertinet ad solemnitatem. Primam autem habent secunde nuptiae : quia in facie Ecclesia approbantibus sacerdotibus contrahuntur. Secundam autem non habent : quia signum sunt concupiscentie, cul signo non decet sacerdotes interesse.

Ad aliud dicendum, quod institutio divina in sacramentis est de substantia sacramenti, et non de modo : secunde autem nuptiae sunt quidam modus sacramenti: et ideo nuptiae non sunt institute in quantum prime vel secundx, sed simpliciter : et hoc sufficit primis et secundis, et deinceps nuptiis.

Ad aliud dicendum, quod hoc convenit illis animalibus ratione speciei, et non generis : et ideo non oportet, quod homini conveniat : quia homo et equus plus ceteris appetunt coitum : et ideo amplius homini datur medicamentum : licet cnim castitas sit rationis bonum, tamen castitas non abjicitur per matrimonium, sed potius sancta et munda in ipso servatur.

Ad aliud dicendum, quod matrimonium secundum non punitur directa pena : sed bigamiam sequitur irregularitas ex defectu signi, ut supra in quastione de bigamia satis est expeditum.