Caput 16

"Ab uno sensato inhabitabitur patria." RAB. "Qui secundum sanam regulam Scripturae fide et opere permanet in semita justitiae."

"A tribus impiis deseretur." Scilicet qui cogitatione, locutione, opere seipsos sequestrant a societate bonorum.

"Multa talia vidit oculus." Quanto quis ardentius legem Dei discit, tanto magis illustratur lumine scientiae: unde, "Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui me diligit. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum".

"Non exoraverunt pro peccatis." RAB. "Antiqui gigantes, desideriis terrenis irretiti, et sarcina peccatorum gravati; vel haeretici, qui confidunt in virtute sua, et in divitiis dialecticae et rhetoricae gloriantur."

"Misericordia enim et ira cum illo." RAB. " Divina censura aequalitatem servat, etc., usque ad: "Qui sequitur justitiam et misericordiam, inveniet vitam et justitiam et gloriam""

"Non dicas: A Deo abscondar." Reprehendit eos, qui Deum credunt non curare mortalia: unde Eliphaz, "Quid enim novit Deus? Et quasi per caliginem judicat. Nubes latibulum ejus, nec nostra considerat". Hinc Paulus ait, "Vivus est sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis".

"Ecce coelum, et coeli coelorum." Quasi: Si majora pro voluntate sua dispensat, et comprehendit: minora eum latere non possunt, ad cujus nutum omnia pavent et contremiscunt; et non est qui possit ejus resistere voluntati.

"Et opera justitiae." Nemo enuntiare potest altitudinem justitiae ejus, nec sustinere justitiae districtionem.

"A quibusdam; et interrogatio hominum," etc. Idololatris, haereticis, vel falsis catholicis: unde, "Non enim auditores legis justificantur, sed factores".

"Et dicam in aequitate." RAB. " Qui intento corde desiderat, etc., usque ad sed statum sanctae Ecclesiae aperte manifestat."

"Distinxit partes illorum." Singularum gentium originem per diversas partes mundi discrevit, ut quaeque gens parentis sui vocabulo denominata proprias sedes possideret. Mystice autem divina sapientia Ecclesiam instituens, per totius orbis partes dilatavit, et in singulis gentibus collocavit: ut in diversis locis diversa nomina vindicaret sibi, unde Joannes in Apocalypsi: "Angelo Smyrnae Ecclesiae scribe", et Pergami et Thyatirae et caeteris.

"Non sis incredibilis verbo illius." Dixit superius, quomodo ab initio Deus in scientia et judicio ordinavit opera sua: nunc interposita sententia auditorem hortatur, ne incredibilis verbo illius a statu rectitudinis flectatur, et ad narrationem redit, ostendens quomodo clementia Dei genus humanum reparavit sic: "Post haec Deus in terram respexit," etc.

"Denuntiavit," cogitationis arcana: unde, "Intellexisti cogitationes meas de longe". Et, "Dominus novit cogitationes hominum".