Caput 24

"Et in medio populi," etc. RAB. "Quia in ostensione miraculorum ad laudem Dei provocabat populum."

"Virtutis illius," etc. Angelorum, religiosorum.

"Ego ex ore." Quia Verbum consubstantiale, coaeternum. Quia non sum creatura. Dicitur tamen primogenitus omnis creaturae, non tempore, scilicet, sed honore.

"Ego feci in coelis." RAB. "In coelis oritur lumen, nebula tegitur caro, quia sicut claritate sua praecellit obscuritatem nebulae, sic spiritualis creatura corporalem praecellit dignitatem."

"Thronus meus." ID. "Humanum corpus nullo pondere peccati praegravatum, sed Dei virtute sublimatum, in quo potentia divinitatis judicia sua exercuit."

"Creavit me," etc. Secundum humanitatem singulari puritate de Spiritu sancto conceptam, de Virgine editam.

"In Jacob." Incarnatione Salvatoris specialiter Judaeis uti concessum est, et specialiter ad Judaeos venit. Unde per "Jacob" figurantur Judaei; per "Israel" vero, Gentiles.

"Ab initio." Sacramentum incarnationis ante saecula praescitum et praedestinatum, permanet in saeculum saeculi. Et inhabitationes Ecclesiae, id est ritum verae religionis disposuit.

"Et sic in Sion." RAB. "Sion Ecclesia, quae et Jerusalem, quae a primo justo usque ad novissimum aedificatur, et in qua sapientia quotidie fructificat."

"In Libano." RAB. " "Libanus" mons est Phoenicis, etc., usque ad constantiam et actionem eorum exprimens, qui altioribus Ecclesiam ornant virtutibus."

"Quasi palma." Arbor diuturnus foliis, et suavibus pomis; palma dicta quia victricis manus est ornatus: vel quia in modum humanae palmae ramus expandit, hanc Graeci φοινίκον dicunt, quia Phoenix avis multo tempore vivit. Huic comparatur Ecclesia, quae incurvari ad terrena despiciens, ad, coelestia se sustollit: ut finito agone coelestem palmam suscipiat, et quasi folia diuturna, verba rectae confessionis perpetuo conservat.

"Quasi oliva." Graece ἐλαἴον, fructus scilicet: ἐλαία enim arbor dicitur, succus oleum. Est autem arbor pacis insignis: per hanc Ecclesia signatur, quae campos totius mundi decore illustrat, et speciali gratia per unctionem chrismatis sanctificat.

"Quasi platanus." Platanus ab altitudine dicta, vel quia patula et ampla. Nam πλατός Graeci amplum vocant. Nomen ergo, et formam arboris expressit dicens: Quasi platanus dilatata sum in plateis. Est autem tenerrima, et mollis foliis, et vitibus similis, et Christum significat, qui per membra sua in orbe dilatatur mitis et mansuetus.

"Sicut cinnamomum." Cinnamomum et balsamum aromaticae arbores sunt. Cinnamomum dictum, quia cortex ejus in modum cannae rotundus et gracilis. Gignitur in India et Ethiopia, frutice brevi duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod crassum est despicitur; gracilius vero charius: quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit in modum nebulae vel pulveris.

"Balsamum." RAB. " Aspaltum dicit Plinius, in eodem curriculo coeli nascitur, etc.,usque ad memores Dominicae passionis pro Domino parati sunt pati."

"Quasi myrrha." Myrrha est in Arabia arbor quinque cubitis alta, spinae similis, quam ἄκανθον vocant Graeci, cujus gutta viridis et amara, unde et nomen accepit: quae omnia conveniunt mortificationi carnis, quae amara ad tempus sentitur, sed in spe semper virentis patriae libenter suscipitur. Spinae autem comparatur, quia ut mentem salvet corpus affligit. Gutta sponte manans pretiosior est; elicita corticis vulnere vilior, quia majoris est virtutis corpus sanum (cui arridet copia rerum) mortificare, quam aegrotum, vel paupertate afflictum.

"Quasi storax." ID. " Storax, galbanus, etc., usque ad storax dicta, quia est gutta arboris profluens et congelata, nam Graeci στακτήμ guttam dicunt."

"Et galbanus." " Galbanum ID.etc., usque ad ad similitudinem ammoniaci minimeque lignosum."

"Ungula." Ungula est quae in Exodo onycha dicitur. Graece enim ὀνύξ, Latine ungula, quia humano ungui assimilatur.

"Gutta." ID. " Gutta quae et ammoniaca dicitur, etc., usque ad quanto virtus virtuti jungitur, tanto incensum sincerius exhibetur."

"Libanus." " Libanus, ut aiunt, arbor est ID.etc., usque ad incisis arboribus lacryma fluit, quia compuncta humilium corda puram Deo orationem emittunt. Libanus in Hebraeo candorem significat: in Graeco, θοῦς. Unde in Canticis, ubi legimus "ad collem thuris", quidam codices habent "ad collem libani. Balsamum non mistum.""

ID. " Balsami arbor in Judaea, etc.,usque ad et salutis sacramenta profudit. Unde, "Et quasi balsamum non mistum odor meus.""

"Terebinthus," etc. ID. " Arbor est, etc., usque ad et sine macula sunt ante thronum Dei."

"Qui edunt me," etc. ID. " Edimus sapientiam, etc., usque ad: "Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus", etc."

"Posuit David." ID. " Quatuor paradisi flumina, etc., usque ad qui mittit disciplinam sicut lucem, quia praecepta ejus vitam aeternam tribuunt, unde: "Docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; docentes servare omnia quaecunque mandavi vobis"."

"Quasi Phison." ID. " Phison, qui et Ganges, etc., usque ad et fertur sicut Nilus super Orientis terras exundare."

"Sicut Tigris," etc. ID. " Tigris fluvius Mesopotamiae, etc., usque ad quia sicut Tigris bestia velociter fertur."

"Quasi Euphrates." ID. " Euphrates fluvius Mesopotamiae, etc., usque ad terraque quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dicitur."

"Quasi Jordanis." Jordanis fluvius Judaeae, a duobus fontibus nominatur: "Jor," scilicet et "Dan," quibus foederatis colligitur. Oritur sub Libano monte, et dividit Judaeam et Arabiam, et juxta Jericho influit mari Mortuo.

"Quasi Geon." Geon hic Aethiopiam cingit, sic vocatus quia irrigat terram Aegypti.

"Ge" enim Graece terram significat: qui apud Aegyptios Nilus vocatur propter limum quem trahit, qui fecunditatem efficit, unde et Nilus dictus est.

"Non investigabit." RAB. " Christus auctor est sapientiae, etc., usque ad: "Nemo novit Filium nisi Pater, nec Patrem quis novit, nisi Filius", etc."

"A mari enim." Mare significat profunditatem sapientiae inaestimabilem, et incomprehensibilem esse: quoniam nemo penetrare potest nisi unus et solus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus, qui seipsum vere novit, et consilium suum, et dat tantum nosse creaturae suae, quantum expedit.

"Quasi trames." ID. "Quia Deus de Deo, lumen de lumine. Tropice dicitur Pater origo Divinitatis: quia de Patre gignitur Filius et procedit Spiritus sanctus, qui per aquam significatur: unde, "Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae". "Aqua sapientiae salutaris potavit illum"."

"Ego quasi fluvius Dorix." " Sapientia comparatur fluvio rapidissimo, etc., usque ad unde tertia lingua Graecorum Dorica dicitur."

"Adhuc doctrinam." RAB. "Significat hujus operis scriptor librum esse mysticum, et utilem ad legendum. Historice enim moralitatem docet, et allegorice fidei sacramentum."

"Videte," etc. Ecclesiasticus doctor non solum sibi, sed et aliis scribendo et docendo proficit: unde, "Qui docti fuerint, fulgebunt sicut splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunmultos, quasi stellae in perpetuas aeternitates".