Quaestio 2

Questio. ii. Secunda quaestio est. Utrum angeli peccare potuerunt in primo instanti sue creationis. Et videtur quod non per illud Egechielis. Tusignaculum similitudinis. etc.

¶ Contra. Idouam. sego. ille homicida erat ab initio. sciendum quod de facto non peccauit in primo instanHic tnt ti. et ita intelligit Aug. angelus ab initio non peccauit. fuit enim in veritate: sed in ea non stetit.

¶ De possibili autem sunt quatuor modi dicendi. Unus modus est: quod non potuit mereri nec onium in primo instanti: quia tunc non potuit deliberare. Alii dicunt quod potuit demereri: et non mereri. quia plura requiruntur ad merendum: quam ad demerendum.

¶ Alii dicunt quod vtrumque potuit. quia potentiam habuit volitiuam. quae in instanti potuit elicere actum volendi et nolendi.

¶ hic autem est. 3. modus. nec alii habent rationem sufficientem. vnde in hum no intellectu qui intelligit cum fantasmate et tempore requritur deliberatio. talis autem non est in angelico intellectu. quia in instanti intelligitur.

¶ Similiter si deus crearet vnum actum in angelo non esset meritorius.

¶ Similiter tota consideratio circumstantia rum est in angelo in instanti.

¶ Dico igitur cum 3a via. et hoc 4confirmatur.

¶ Primo sic. quandocumque est aliqua potentia quae potest elice re actum in instanti stantibus omnibus illis quae requiruntur ad eum potest in ipsum sic autem in proposito. obiectum et potentia fuerunt ibi. sed essentia sua et voluntas. Et cognuit essentiam suam in instanti. Primo ergo potuit ea frui vel non frui.

¶ 2o sic: in illo instanti potuit peccare. quia in eo est quicquid requritur ad hoc et ita potuit in illo instant.

¶ 3o quia similiter nos peccauimus in instanti.

¶ 4o. quia non est dare moram illam. Queritur enim si in mediate illius temporis potuit peccare. certum est quod sic. et sic in infinitum. si sic. non videtur quin possit in instanti peccare.

¶ Sed per illud obiicitur. Et primo ex parte sui impossibile est quod aliquis sit ma lus naturaliter. sicut esset si peccasset in per instanti. quia totum quod conuenit rei in primo instanti est a generante vel creante.

¶ hic dico quod non fuit naturaliter malus: sicut nec nunc est naturaliter malus. sed moraliter. Similiter in instanti quo generatur aer illuminatur et sol illuminat

¶ 2o quia per speciem intellexit et prius speculatiue quam practi ce. Dico quod in eodem instanti cognoscit principim et conclusiones sicut po nimus.

¶ 3o aritu per dictum Ans. de casu dyaboli. non potuit esse ab angelo: sed a deo. alias tamen habuit eum volens. et sic aliquis actus praecessit.

¶ Dico quod habet hunc casum a volunta te. vt a causa. sed n vt voluntas volens vel nolens. sed vt praexistens non volens.

¶ 4a instantia. si peccauit in illo instanti. potuit non peccare. patet quod non ex quo peccauit. nec in eodem instanti quia simul esset peccare. et non peccare. ergo ante huit potestatem pee caunadi quam peccauerit.

¶ 2o idem aritu d det nobis. dicit enim Scoquod semper oportet intelligere potentiam praecedere identam contradictionis in signo naturae non temporis. Quando enim quis mouet aliquem contingenter non prius mouet contingenter quam est in potentia. sed quando est in actu mouet.

¶ Sed hoc remanet dubium. videtur enim ibi esse mutatio a bono in malum. et quomodo in eodem innstanti potest haec fieri. Dicit Secundo quod non oportet hoc ponere mutationem. numquam enim fuit sine culpa. sed in primo signo naturae fuit sine culpa. et in alio sub culpa.

¶ 2a difficultas quomodo qstr tus create naturae potest agem in instanti. si enim tanta virtus in tanto tempore. etc. ista regula supponit continuitatem: sed de hoc magis patebit infra.