Quaestio 3

TErtio quaeritur vtrum baptismus sit praestantiua et nobilius sacramentis noue legis quod non. quia in natura est processus de imperfecto ad perfltum. ergo in processu gratie illud idem

¶ Contra. nobilius est dare esse: quam sic esse bapus dat esse simpliciter spirituale. ergo etc.

Hic primo videndum est circa sacramentum baptismi quod sicut in aliis rebus requiruntur qua tuor cause. valet. materialis efficiens formalis et finalis. sic inbaptismo.

¶ Primo igitur queritur que est causa efficiens.

¶ Dicitur. quod viator quicumque. quia generalissimi sacramenti diciet esse causa generalissima. sed talis est baptismus.

¶ Sed oc currit dubium. si quicumque fidelis in quocumque casu potest baptizare.

¶ Dicitur quod non dicitet de potentia ordinata. si sit praesens sacerdos. sed de potentia absoluta potest. sed si sacerdos sit absens. tunc partinet ad leuitam. et sic gradatinvsque ad quemcumque ordinem. Dicitur partinere vel ad mulierem.

¶ Secundum dubium. si hereticus vel alius ab ecclesiapraecisus potest baptizare.

¶ hic dixit Cyprianus. quod non po terat. sed hoc non potest stare: nec tenetur. quia quicumque intendit facere quod ecclesia intendit factum est. quia fides non est partialis: sed est totius ecclesie.

¶ 3m dubium. si dyabolus potest baptizare.

¶ Dicitur quod non propter duo. quia totali ter precisus. et quia si faceret semper presumeretur eum fecisse mala intentione. non autem si est de infidelibus: quia quamuis precisi sunt: ponuntur tamen adhuc posse esse membrum ecclesie.

¶ Quartum dubium. de bono angelo et de beato si possint baptizare.

¶ Dicitur quod si facerent factum esset. quia nil nisi a voluntate dei facere possunt. Ideo dicitur absolute quod possunt. quia sumus conciues eorum. Et ecclesia militans est pars ecclesie triumphantis sit causa materialis. Dicitur quod alqua natura Que autem lis et sumitur conuenientia ex quadrupli ci proprietate aque.

¶ Prima est. quod aiqua habet purgare sodes. sic baptismus omnem sordem cuiuscumque pecia.

¶ Secunda est. quod habet refrigerare: sic baptismus habet refrigerare carnis fomitem. quia ceteris paribus minus viget in baptizatis.

¶ 3a est. quod habet vim refocillatiuam siue refocillationis. sic gratia habet refocillare animam.

¶ 4a. quod habet virtutem fecundatiuam. quia sine ipsa non potest germinare terra. Ita sine baptismo nullus fructus potest acquiri.

¶ Sed occurrum pubia.

¶ Primum. si pluuia vel aqua maris fit materia debita.

¶ Dicitur quod sic. quia sunt vere aqua.

¶ 2m dubium est de aqua artificiali sicut de rosacea.

¶ Dicitur quod non. quia sunt alterius speciei: nec sunt aquae vere.

¶ 3m dubium. si brodium vel lesciuium sint conuenientia.

¶ Dicitur quod sic. quia non est facta transmutatio.

¶ Sed tamen de lesciuio est dubium ne sit aliqua cor¬ ruptio facta ibi. ideo non est securum baptizare in hmoi liquaribus.

¶ 4a difficultas si in luto.

¶ Dicitur quod sic in aqua turbida. sei aut sit ita immunda quod nullo modo potest abluere. non videtur. o causa formali. queritur quae sit eius formaSed De Uidetur quod illa que habetur Mathe. vltimo baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus scti.

¶ Sed hic occurrunt quatuor dubia.

¶ Primum. si ego est de forma baptismi.

¶ Atur quod qui non differet in ecclesia latina peccaret mortaliter. sed non in greca. quia ipsi dicunt baptizatur seruus christi etc.

¶ hoc autem ordinatum fuit ad extinpandum illum errorem eorum qui dicebant. Ego sum apol lo. ego pauli. Ecclesia autem accidentalis talem errorem non habuit.

¶ Secundum dubium. si idem ego est de essentia.

¶ Ui quod non sub hoc modo pronomninaliter: tamen videtur necessarium quod ex primatur actualiter persona.

¶ 3m dubium. si bapticans dicatur nos baptizamus in plurali: vtrum valeat.

¶ Utur quod non quia sicut ad generationem carnalem non sunt duo patres. ite in spirituali: tamen quia sic consueuerunt loqui praelati magni: nos tamen dicimus valere: quia supponit pro persona vna.

¶ 4m dubium. si dicatur vos in plurali: si valeat.

¶ Dicitur quod sic quia in praemitiua ecclesia plures simul baptigabantur: et vnum principium bene potest esse principium plurium principiatorum. sed non econvers

¶ Sed hic est dubium si aliquin duo proferant verba in si mul. vtrum sit baptimatus.

¶ Aitur quod quantum esset ex virtute baptismi. quod non. quia impossibile est quod baptimetur a secundo nec ab altero. quia qua ratione ab vno eadem ratione ab alio.

¶ Intelligendum tamen quod circa ista erra tur quadrupliciter.

¶ Primo per verborum transuersionem. siue quando ponuntur aliqua verba. sicut genitoris patris vel filii geniti vel trinitatis. Et tunc dicitur quod nihil facit. quia formam mutat.

¶ Secundo per verborum corruptionem. vt cum dicitur in nomine patrias filias. et consimilia. Et tunc dicitur quod si talis corruptio nullam habeat conformitatem ad formam debitam. ita quod perfectum sensum non generet in animo auditoris. tunc nihil facit. sed si non facit tantam quin perpendatur. baptimatus est.

¶ Tertio propter verborum interpolationem. Et dicitur hic quod si sit notabilis. ita quod tollat connexionem et diuidat signa verborum nihil facit. Sed si non scindit tunc non impedit.

¶ 4o propter verborum subtractionem vt si per talia verba fubtracta sententia mutetur. tunc non est baptimatus.

¶ Sed quid si interponat verba.

¶ Uidetur quod si facians ad propositum. non tollunt. si non sint verba differentia vt in nomine patris geniti et filii genitoris. sed si sint sicut est in isto exemplo. tunc nihil facit. Sed si sint neutra. vt si diceretur. ista aqua est calida. periculum esset: et esset baptim andus sub conditione.

¶ Sed queritur quare apostoli baptim abant in nomine Christi.

¶ Dicitur quod non inuenitur hoc quod baptim abant in nomine Christi tantum. sed tamen si ita fuit hoc potuit reuelatione diuina fieri. est causa finalis.

¶ Dicitur quod baptitans in Sed que tendat facere id quod ecclesia catholica intendit facere.

¶ Sed quaeritur de baptismo in habitudine ad alia sacramentia. Et videtur quod habeat 4or priuilegia.

¶ Primum est. quia est principium. quia ianua aliorum et sine ipso nihil reciperetur de aliis.

¶ 2m quod est vltimum.

¶ Tertium quod est necessarium. quia sine ipso nullus potest saluari.

¶ 4 est. quia est efficacissimum: quia culpam et penam totaliter delet. sed nullum aliud sacramentum hoc habet.