LombardPress Reader

Decimo quaero circa hanc distinctionem 14 utrum anima christi in verbo dei cui unitur distincte valeat videre infinita

et videtur quod sic quia alioquin infinitae res informarunt animam christi quarum nullam distracte cognosceret nec cognoscere posset quod videtur inconveniens magnum et finaliter infinitas partis corporis christi informaret quarum nullam distincte cognosceret nec cognoscere posset quod similiter videtur inconveniens et consequentia potest probari ut videtur quia multa sunt accidentia in anima christi habentia partes infinitas et similiter corpus quod anima informat habet partes infinitas vel igitur potest distincte omnes et singulas cognoscere et habeo intentum vel non et videtur patere consequentia

¶ ad oppositum si anima christi in verbo vel non in verbo posset distincte infinita cognoscere ita quod determinate quodlibet eorumdem aut igitur eodem actu infinita quodlibet distincte et tunc actus esset infinitae perfectionis in genere conclusionis vel infinitis actionibus specie distinctis quia sic sermo de distinctis cognitionibus specie distinctorum et hoc est inpossibile eodem etiam modo nec quodlibet infinitorum eiusdem speciei potest distincte cognosci ab ista anima vel ab alia creata quia nec eodem actu infinite perfectionis quodlibet infinitorum determinate nec accidentibus infinitis scilicet quodlibet suo igitur etc

¶ IN ista quorum primo ponam conclusiones alias et suadebo eas dicitur d?m movebo dubia et solvam ista

¶ prima conclusio sit haec quod plura eiusdem speciei anima christi et creatura et quaelibet intellectualis simul quodlibet potest determinate cognoscere in verbo quam mere naturaliter in genere proprie et hic praemitto intellectum huius conclusionis intellectio enim per distincte simul cognoscere aliam sit simul cognoscere ita incomplexe quod per istam cognitionem causaliter vel formaliter discernere valeat hanc cognitivam habens inter talia ac cognitive quodlibet eorum distinguere ab altero hanc conclusionem probo sic quia omne receptum realiter eiusdem speciei potest sic talibus vel talibus repleri quod non possit simul cum replentibus plura illius speciei naturaliter recipere sed omnis intellectualis creatura est receptam cognitionum distinctarum respectu hominum vel angelorum vel aliquorum aliorum individuorum in eadem specie et per consequens receptam rerum eiusdem speciei igitur potest talibus cognitionibus sic repleri quod non poterit ipsam in formantibus simul naturaliter mere plures tales cognitiones eiusdem speciei distincte recipere capiantur igitur tales ita remissae replentes ista non quod vix remissiores sufficienter addiscernendum inter cognita et sint exempli gratia mille respectu mille cognitorum cum igitur deus possit in eoadem potentia ponere mille alias aequales quarum tamen quaelibet qualibet priorum sit in millegismo scilicet est perfectior ad discernendum mere inter individua obiecta similis speciei cuius et priores sequitur propositum quod plura eiusdem speciei potest deus facere talem creaturam distinctive cognoscere simul quam ipsa mere naturaliter simul possit deductio plura est et omnia assumpta satis patent ex pro loco primi et quaestione 5 2i scientia et hoc ita potest fieri in verbo sicut non in verbo ergo etc

¶ 2a conclusio est iuxta hanc quod infinita eiusdem speciei potest anima christi vel creatura intellectualis alia simul distincte cognoscere in verbo sine ptoli infinita sincategorimatice hoc probatur sicud prima quo quia non tot finita simul per cognitione vel cognitiones minus perfecte speciei quin plura per esse aequales gradu s aliter sed perfectioris speciei

¶ Item non tot partes proportionales alicuius contin?i finitos secundum multitudinem potest simul cognoscere per aliam vel alias cognitiones quin plures per perfectiores cognitiones secundum speciem aequales latitudine priori vel prioribus si non sit status ad perfectissimas cognitiones possibiles sibi sed illud si est probatum ut prius igitur etc

¶ et haec confirmari possunt per huius quod superior angeli secundum alios doctores per pauciores cognitiones vel sub plura cognoscunt quam inferiores per plures igitur a simili de cognitionibus in quamvis tali creatura possibilibus perfectioribus respectu inperfectior si in talibus ad perfectiorem ascendi valeat sine fine

¶ 3a conclusio est quod m?to fortius infinita id est non tot finita quin plura potest anima christi et creatura quaelibet videns deum verbum in verbo simul distincte cognoscere d e i stincta specifice quidlibet a quolibet eorum et hanc probo quia etiam in genere proprio non tot finita quin plura specifice distincta possunt sic d e i stincte cognoscere quia vero modo respectu talium non repungnaret coexistere alteri quia forent diversarum specierum non contrariarum etc sicut extitit alias seriosius prosecutum igitur m?to fortius non tot talia quin plura potest simul in verbo distincte cognoscere

¶ 2a conclusio sit quod nec anima christi nec alia creatura intellectualis potest in verbo simul cognoscere infinita et per consequens nec infinita potest caritate simul cognoscere sumendo quidam infinita cathegorematice ad hanc probo per argumentum ad partem oppositam quaestionis Et prima si sic vel igitur infinita quorum quodlibet esset alicuius significatae cum perfectionis secundum quantitatem vel maioris et haec totaliter distincta abinuicem vel infinita proportionalia ad minus ostendendo vel in proportionalia eundo semper ad minus ut pote infinitas proportionales partes alicuius dare magnitudinis secundum extensionem ut alicuius quantitatis secundum latitudinem seu graduales partes primum dari non potest quia non plura potest creatura simul determinate in verbo cogoscere quam deus possit facere sed deus non potest facere talia infinita simul igitur minor probatur quia repugnantia est quod huiusmodi infinita sicut simul in entibus secundum philosophiam et theologia non discordat

¶ Praeterea aliter nolens infinitos homines sic determinate cognitos si essent ex odio dei occidere infinite peccaret et infinite posset quis mereri simil ratione et si hoc igitur quod licet delectabile multum delectabitur infinite et per multa alia inconvenientia ibi sequerentur

¶ Et si dicatur quod non sequitur infinitum meritum quia deus acceptat sicut sibi placet quam praecepto alter quod diligat quemlibet infinitorum angelorum determinate si est possibile tantum meretur ex dilectione unius sicut alterius et sequitur saltem quod esset infinite laudabilis et virtuosus hoc etiam est praehabitum quia primo physicorum arguit philosophus quod si principia sunt infinita igitur ignorantia nec 2m potest dari quia si cognoscere infinita aequalia determinate quodlibet arguat infinitam perfectionem cognitionis vel cognitionem multo fortius eundo ad minus visus quidam omne est qui minore excedit dicitur philosophus primo de caelo partis 5

¶ Item in de sensu et sensato tenet philosophus in 1o capitulo principali hic obiciet autem quod quaedam passiones et magnitudines latent tam sensui quam intellectum ita quod non distincte percipi possunt in actu licet confuse in suo toto immutent sensum et intellectum et confuse per consequens cognoscitur in toto nam intellectus ut dicit ibi non intelligit quae externus id est sensibilia nisi cum sensu et exemplificat quod non omnis magnitudo vel primo determinate percipitur quia decimum millesimum milii latet visum quamvis visus superveniat et quae indivisi solus latet quamvis continuus existens auditur omnis tantum igitur secundum philosophum et secundum veritatem de terminate particulare vel posset particulare minora ibi argui maiorem acutive visus et perfectioritatem per consequens aequaliter talium omnium possibilium distinctive cognitionis sicut maiore et essentialium sed essentialia infinita quodlibet determinate cognoscere arguit infinita perfectionem conclusionis distinctive si daretur igitur multo fortius distinctiva cognitio proportionalium partium infinitarum ex hac sequitur a multo fortiori quod nec anima christi nec nec creatura aliqua poterit naturaliter determinate cognoscere m?a

Istis tamen conclusionibus non obstantibus pono locus 6a quod anima christi et natura quaelibet alia intellectualis non solum in verbo sed mere naturaliter possint infinita simul cognoscere quodlibet sua propria cognitione vel visione volo dicere quod praesentato visi sapientiae et albus ille visus videt infusas partes secundum latum talis a? quod licet sua propria et distincta a reliquo visione

¶ Hanc probat quia subtracta parte visa aut cessat tota visione prior eo ipso vel nihil sed ad hoc videtur residuum parte visionis ex parte vera illud apparet visum continue foret ibi visio alia et esset dare ultimum rei permanentis id est natae permanere in esse contra philosophum et contra alias demonstrata demonstrata in materia de augmentatione formarum et de prima primi et de aliis multis locis sumi igitur pari ratione quaelibet pars alia visa videtur in toto suo sua propria visione ista quod sit totum visum componitur ex infinitis partibus albedinis sit et tota visio ex partialibus visionibus infinitis ita quod quaelibet ut sua ratione propria visione

¶ praeterea quaelibet pars talis secundum latum inter quam et visum nullum ponitur obstaculum agit in visum in existens suo toti alioquin alia essent ibi ita parva quod in visum agere non possent nec alia minor et ita sequitur quod sensibile componeretur ex in sensibilibus sicud arguit philosohpus in de sensu et sensato ut prius hoc iterum potest patere in exemplis nam pisum positum in libera facit liberam declinare a situ priori et ista similiter de consimilibus et si non est alia pars ita parva quin immutet sensum igitur nec est ista aliqua parva quin agat ad notitiam determinatam totius et confusam sui quia constat ex praecedentibus quod non agit cognitivam sui per quam ipsa determinate hoc est discretive videatur licet forae dici bene valeat quod agit determinatam conclusionem sui id est propriam qua tamen non determinate id est non distinctive videtur sed contra dicta haec sunt dupliciter primo videtur quod 4a conclusio non sit vera primo videtur quod anima christi distincte cognoscat omnia ad hoc facta et omnes partes contingenti sicud tenent aliqui propter hoc media primo quia aliter anima christi nesciret dicere ubi esset verus triangulus quia infinitae partes erunt quarum nullam determinate cognosceret ymmo in tali parte modica una linea excedens aliam apparet sibi aequalis

¶ praeterea tunc pro anima liberanda nesciret desten?re ad modum mundi vel medium inferni ex priori medio

¶ Praeterea 3o videtur quod sicut a visu non potestate videre simul determinate infinita est dare minimum visibile vel maximum non visibile ista foret respectu animae christi igitur multae res sunt in digito modo quarum nullam si per se esset posset anima christum naturaliter cognoscere quod non videtur concedendum

¶ praeterea non debet a potentia dei negari quod non includit contradictionem sic est in proposito quia infinitas perfectionis in vidente infinita proportionalia proportione dupla quorum sit aliquod maximum et nullum minimum non enim ista bene de iudicante mediantem vel rem sub duplae perfectionis sicut videnti rem duplae perfectionis etc et illud medium ponderat quia non videt quod includat contradictroum vera aliter nesciret diligius plus appretiari quia ista modicum posset unum excedere aliud quod nesciret quod istorum esset perfectius dicendum aliud illud et ad primum quod non probat quod posset simul infinita cognoscere sed solum quod quodlibet unum potest per se distincte quantumcumque esset parvum et ideo potest quemlibet excessum unius super aliud cognoscere determinate

¶ Sed contra ex parte aeternitatis ad quam non est ultima proportionalem partem dare sunt partes infinitae quarum tunc nullam determinate cognoscit igitur non est sibi evidens quod unum non excedit aliud per tale modicum quod non contingit

¶ Praeterea aliter nesciret distinguere inter duo similissima posita in eodem loco puta si albedinis uniformis omnes proportionales partes ponentur in eodem loco pedali consequens videtur inconveniens scilicet quod in loco a sint duo individua scilicet b et c quae non possunt ab anima christi discerni sive distinctive cognosci consequentiam probo quia sicut duae albedines similitudine b et c et existentes adaequate in loco a et sicut b intentuplo maior c tamen per potentiam dei non sic c utrique posita cum b tunc tamen c et b similitudine et in eodem loco positae non potuerit naturaliter discerni si posita in diversis locis non possunt discerni

¶ Item ad hoc facit argumentum principale positum in principio quaestionis sed istis non obstantibus teneo illud quod prius et maxime contra socium sic argumentum quia tenet per dicta media quod naturaliter potest anima christi et quaelibet natura intellectualis cognoscere simul determinatae omnes partes continui et infinitas esse contra quod ut dixi est philosophus ut prius pro eo quod difficilius et vigorosius est illud posse determinate cognoscere min?res partes sensibiles quam maiores igitur cum dictas arguens ponat animam christi non posse determinate cognoscere infinita quamvis aequalia m?to fortius nec eundo a minus ad minus et minus proportionalia infinita Sed huic respondetur quod non est difficilius intellectui debite approximate obiecto suo parvum et magnum et quantumcumque parvum sed de distante secus est quod bene est dare maximam distantiam a qua albedo agere poterit immutando visum vel intellectum ad sui anima igitur potius videtur visibile cui anima vel alius spiritus intimatur quam proportionate distans alias enim declaravi quod sensibilia non sunt nata cognosci ab homine intuitive nisi cognitionibus vel intuitionibus sensitivis pro eo quod non est in homine nisi anima unica et ita non potest mere naturaliter respectu eiusdem obiecti habere duplices visiones cum igitur cognitiones intuitive sensitive magis et apte tenentur obiecto distincte de vice quam sensui supposito vel quam sensu et sensibili invicem intimatis sequitur quod intimatio ad propositum non iuvat pro partibus huius infinitis con?ti simul distincte sensibiliter cognoscendum

¶ ad argumenta igitur in contrarium responsione ad primum concedo quod anima non scit mere naturaliter nec etiam creatura alia discernere evidenter de crean?o inessendo quod non habeat superfluum nec diminitum mathematice limitando et augendo versus in n?is infinitas sed posse mere naturaliter cum tanta praesci?one discernere est proprium sibi deo et creatura quaelibet grossius iudicabit pro ista prae praecisisima seu discretiva cognitio contingentiorum in aliquo requiritur in anima christi vel creatura alia ad explicationem omnia quae sibi nec nobis proficiunt ad beatitudinem consequendam

et per idem patet ad 2m nec creditur quod anima christi vult inerit ad centrum inferni pro captivis educendis sed ad limbum potius ubi secundum sanctos eam expectabant sanctorum animae iam purgatae

¶ 3m nichil mali insunt

¶ Ad quantum minor negandi est quia dico quod haec argueret infinitam perfectionem alicuius cognitionis creatae vel infinitas distinctivas quarum semper posteriores essent prioribus perfectiores ut supra deductum est et haec utrum repungnat cuilibet creaturae quod ultra accipitur quod non foret infinite bene taliter cognoscendi si velit intelligere quod ex hoc inpossibile posito non sequitur creaturam sic dispositam esse felicitate vel beatitudine finaliter appetibiliter detur sed illud est non causa ut causa ad propositum cum enim staret quod m?ta contradictoria alia sequeretur verum est etiam quod argumentum illud aeque concluderet quod postea posset intelligere determinate infinita

¶ ad 5m sicut ad primum

¶ Ad 6m dicendum quod c et b possunt esse nomina albedinum ista parvarum quod conclusio non est inpossibilis sive ponantur in eodem loco sive in diversis et possunt esse causatae aliae albedines quod congregatum vel cumulus earum perpenderetur distincte et tamen neutra earum distincte quod autem tota una poneretur cum tota reliqua et tamen quaelibet eius potest per modum quo corpus christi est totum sub qualibet particula hostiae consecratae non nocet aliquid propositum sed magis ad discertivam cognitionem vel huius vel istis si albedo vel aliud continuum per istum motum se habens possit poenam cognitivam naturaliter immutare hoc addo quod tunc una earum non se haberet naturaliter nec modo quantitativo nunc est ita quod dicit philosophus in de sensu et sensato nisi si ipsa inpossibile enim albedinem quidam videre non quantumcumque id est non expansum et aliter omne quod videtur sub piramide cuius conus est in oculo et basis in re visa et satis est notum quod a visu viatoris secundum statum praesentem talia sit disposita minime viderentur sed tamen melius credo quod ab anima et ab angelo separata non inpedita a cognoscendo sed habente omni adiutorio possibilia requisita melius discerneretur una albedo taliter se habens ad alia protensa et expansa modo naturali se habent quam una quantitas quantitative se habent si ad alia in eodem omnino situ se habente alioquin non videre posset nisi aliquem spiritum videret

¶ 2m dubium potest esse contra istius probationem 4ae conclusionis nam acceptum est ibi quod deus non potest facere aequalia infinita simul potest igitur dubitari an illud sit verum et videtur quod sic quia si deus posset infinitas gratia aequales vel infinitas albedines aequales simul creare tunc ut videtur posset simul tot creare quod non posset simul plures creare et per consequens posset facere se inpotentem prima consequentia probatur per commentatorem 3 physicorum commento 40 ubi dicit quod in infinitis non potest fieri additio

¶ 2o si sic pari ratione posset deus creare infinita corpora aequalia sed ex illis resultaret virtus infinita et per consequens causare motum in instanti consequentia patet quia ista vel compositum ex illis movetur in infinitum velocius quocumque moventei finito alioquin aliqua virtus finita posset augeri quousque moveret aeque velociter cum isto / et confirmatur quia ipsa si essent gravia ad homines vel boves vel alia animalia trahentia aliquid essent aliquid essent causatae virtutis in trahendo quante deus et consequentia probatur quia vel in instanti frangetur corda et habetur propositum vel in tempore et sequitur quod agens finitum et infinitum agerent actiones totales inaequali tempore

¶ 3o quia tunc si deus intelligeretur movere ista ad unam differentiam positionis et ipsa econtrari ad oppositam ipsa inpedirent deum a movendo quia virtus ex illis composita esset infinita igitur nulla maior ea quod apparet quia deus omnia ista posset adnichilare

praeterea tunc posset deus creare aliquod corpus ex omnibus illis compositum et per consequens illud corpus infinitum et ista non posset moveri ex primo caeli et mundo nam si moveretur ut ibi arguitur circulariter tempore finito pertransiretur infinitum spatium

¶ ad oppositum non est negandum a dei potentia nisi quod potest ostendi includi contradictionem si illud non est ut videtur ergo etc

¶ hic posset prima facie aliter videri et mihi primum quando cum que videbatur hoc probabilius scilicet quod deus posset simul producere alia eno?a infinita et movebat tunc ad hoc illud quod non plures partes proportionales continui dandi potest deus facere esse actu ab invicem divisas simul quam aequales invicem sed partes continui proportionalis infinitas ut mihi videbatur pro tunc et multis videtur potest deus facere esse simul ab invicem actu diversas quia significandae partes proportionales alicuius spatii super quod movetur corpus aliquod et vocando unam et primam partem proportionalem et mediantem residui secundam et sic deinceps in instanti quo primo pertingit movebile ad finem primae partis potest eam deus secare seu dividere a posterioribus et sic de secunda et omnibus sequentibus partibus illis proportionalibus et si motus sicut uniformis cito finiri poterit ergo et tales distinctiones infinite pro tunc habentur simul nisi causa ad invicem divisa quorum nullum est in illum sic nec ultimum ex ea parte versus quam motus processit sed omnes quas abinvicem potest deus dividere et sit divisa conservare potest simul ab invicem divisa creare et idem argui poterit de carentibus infinitis si caritas aliqua per unam horam uniformaliter produceretur per partem semper ante partem posset deus facere ne pars acquirenda immediate posteriori tempore faceret unum cum parte priori acquisita et perire acquirenda parte proportionali temporis uniretur aliter parti proportionali posterius acquirendae et sic de omnibus sequentibus

etiam aliis videtur quod infinitas animarum nullatenus et inpossibilis vel saltem non includeret contradictionem sed dicunt deum posse creare simul animas infinitas vel angelos infinitos vel alia infinita in actu et probant esse hoc deo possibile sic

quaecumque deus potest facere successive potest simul facere sed successive potest deus facere infinita ymmo facient infinita in futuro puta infinitas illuminationes aeris vel lumine a sole et infinitas formas generabiles et corruptibiles in istis inferioribus secundum praehabitam vel cognitiones iam futuras angelorum secundum veritatem igitur deus potest imul et semel facere infinita

¶ 3o arguitur sic in quacumque linea sunt puncta infinita et in omni superficie lineae infinitae et in omni corpore superficies infinitae totaliter divisae sed nullum prius in illis est pars posteriorum quia puncta non sunt partes lineae nec lineae partis superficiei ex 6 physicorum et in libello de indivisibilibus ergo deus potest lineam adnichilare omnibus punctis conservati ut prius fuerunt nulla mutatione facta in illis vel in aliquo istorum quo ad situm et pari ratione de lineis respectu superficiei vel superficiebus respectu corporis et tunc certum est remanere puncta infinita in actu igitur potest deus alias res alterius speciei infinitas simul facere in actum

¶ 4o sic deus novit actu et determinate omnia creabilia infinita et voluntas dei est minoris potentiae quam sua sapientia vel notitia igitur potest velle esse ista infinita creabilia et tunc necessario sequitur quod erunt vel eius voluntas beneplaciti non inplebitur quod est inpossibile igitur sequitur quod deus potest facere infinita esse actu simul immo et corpus infinitum quia infinitum

¶ 5o sic non minoris potentiae est deus ad causandum esse entia infinita actu distincta quam infiniti angeli vel animae si essent tum deus sic tantae potentiae quod maior nequit cogitari neque simplex neque agregata sed infiniti angeli vel animae si essent simul possunt causare infinitos actus volendi simul libere sicut notum est per se igitur deus potest facere infinita esse in actu et hoc in quacumque specie cum non sit sibi difficilius hoc facere de angelis quasi de suis actionibus

¶ praeterea deus potest simul facere quaecumque simul facere non repungnat finitae potentiae sed finitae potentiae non repugnat creare simul infinita in actu igitur deus haec potest minor probatur quia ignis gehennae crucians animas dampnatorum posset causare infinitos cruciatus simul si essent sibi coniunctae infinitae animae igitur quantum est ex se haec potest igitur hoc non sibi repungnat et per consequens deus potest hoc facere

¶ 7o deus potest facere quidquid creatura potest ymaginari sed creatura potest simul ymaginari infinita fieri distantia abinvicem seu in actu igitur potest deus facere simul in actu maior probatur quia creatura potest ymaginari potentiam quae posset simul si esset facere quidquid potest ymaginari fieri quia aliter non posset ymaginari aliquid fieri nisi ymaginari posset agens quid posset illud facere sed creatura non potest ymaginari agens potentius deo igitur deus potest facere quidquid et quaecumque creatura potest ymaginari infinita fieri actu diversa igitur deus potest hoc facere minor patet quia quilibet homo potest ymaginari infinita puncta fieri simul et lineas vel superficies praecise in sacramento altaris ubi quantitatis non existit in subiecto sed per se igitur etc immo multi credunt ista fieri modi rarefactione

¶ praeterea instanti diversa m?ti credunt quod in omni alteratione sit in quolibet instanti diversa forma totalis et totaliter et per consequens ymaginantur infinita actu fieri in ?t?e finito igitur deus potest hoc facere in instanti

¶ 9no arguitur difficilius sic descendat aliquod grave in medio aere versus superficiem a in aere aeque distante orizonti et sit aliquod agens ibi condenscendens aerem supra a ita quod illud grave sit b non possit attingere ad a propter densitatem medii sed scilicet ante a et si sit possibile tunc est verum quod b antequam quiescat movebitur in duplo cardius quam in principio et postea in 4lo tardius et sic in infinitum igitur cum non latebit deum aliquod instans in quo duplatur et sic de ceteris sequitur quod deus poterit si noluerit causare in quolibet eorum instantium unum angelum et ista in toto termine motus poterit creare infinitos angelos illud argumentum sic de tarditate quia in casu posito motus b cor?r variabitur infinities variatione accidentali scilicet tarditate dupla quadrupla etc quod non contingeret in motualio ubi mobile non foret de novo taliter inpeditum et non potest dici quin deus possit in quocumque instanti unum angelum creare in quo erti variatio motus actualis quamvis esset evidentia aliqualis neganda hoc de variatione potentiali vel de partibus proportionibus vel de infinitis animo?bus

¶ 10o arguo ad hoc difficilius supponendo sententiam philosophi 2o de caelo et 12 metaphysicae quod angeli moveant orbes caelestes et etiam augustinus sentit 3 de libero arbitrio capitulo 18 ponatur igitur orbem aliam non habere resistentiam extra se scilicet nec ab orbe supra ipsam nec ab altero sub ipso et quod deus sequestret potentiam resistitiva intrinsecam orbis ita quod non resistat angelo moventi ita tamen quod infra substantiam illius orbis includatur unum corpus resistens motui circulari sicut ignis vel terra vel stella alia non est cura quantum ad hoc et moveat angelus certitudinaliter istum orbem sic orbis solis habens stellam illuminantem aerem hic et corrumpit deus in una hora totam 2am resistentiam vel minuat sic quod in fine horae nulla sit resistentia in illo orbe solis quod totum est satis possibile sicut patet unitium cum nulla repungnantia supponatur nec aliquod inpossibile posito illo casu tunc arguitur sol in hora data generabit lumina infinita igitur deus potest multo magis creare lumina infinita in ista hora vel simul ista creare assumptum probatur quia in prima metaphysicae sol generabit unum lumen in aere sicud nunc facit in uno die et similiter faciet noctem in eodem aere in eadem prima metaphysicae et in secunda parte proportionali istius horae generabit aliud lumen et sic de ceteris igitur in tota faciet lumina infinita et noctes infinitas sic quod semel revolvatur orbes in prima mediante hora quia idem argumentum si in prima mediante horae faciet mediantem unius revelationis vel 4am partem vel aliquam aliam quia necessario sequitur quod in tota hora faciat infinitas revelationes et per consequens infinita lumina in aere et infinitas noctes et agregari potest argumentum quia saltem poterit in omni parte proportionali facere unam talem completam revelationem et stat argumentum

¶ praeterea 11o arguo sic quod agens naturale incipiat dividere aliquod corpus continuum puta aquam in una hora secundum longum uniformiter tunc sic dum agens naturale sic dividet usque ad medium deus poterit alterius dati continui dividere mediantem a mediante et dum agens naturale complebit praecise mediantem residui dividendo poterit utramque vel alteram mediantem corpis dati dividere in suas mediantes et sic usque ad finem horae igitur in fine horae habebuntur in actu corpora infinita scilicet partes proportionales quam dividet isto modo et illud fuit in simul praetactum in arguo modo primo pro hac parte

¶ praeterea quando agens naturale corrumpit aliquid per partem ante partem posset deus recreare in actu partes proportionales sicud illud corrumpit eas sed illud corrumpit infinitas partes proportionales successive igitur

et cui videbitur haec via tendenda hb habebit respondere ad argumenta principalia huius dubii in contrarium

ad primum haberet concedere et in hoc unde quod deus non potest plures creare quam infinitas verum est quod plures posset creare quam alias creatas vel creandas et dato quod aliquis vellet concedere quod non posset plures quam istas infinitas creaturas creare ad hoc tamen stat quod alias posset secundum istum modum responderi creare et si hoc non sequitur quod factus esset inpotens

¶ ad commentatorem autem concedo quod infinito ex ea parte qua est infinitum non potest fieri additio commentator tamen ut d aestimo non dicit hic de infinitiis et dat quod diceret falsum esset nam istis infinitis demonstratis partibus proportionalibus infinitis huius continui ipsis potest fieri additio aequalis continui et aequalis per consequens multiplicis algazel etiam ponens animas infinitis non negat animas continue novas produci

¶ argumentum iterum aeque probaret contra arguentem quod deus non posset creare infinitas in existentes quia de illis eadem fieret forma sicud de non constitutionibus unam rem et sicut ille respondebit ibi ista sibi responsio hic

¶ ad 2m concedendi videtur quod infertur nisi plus addatur per argumentum simile priori illa tamen si permanentis extensa non essent in sitibus totaliter determinitis quia hoc non posset contingere sine corpore in infinitum extenso vel corporibus aequivalenter extensis et sine occupatione ut ita loquar spatii infiniti et cum tale infinitum videntur mihi inprobare rationes aliquae aristotelis primo caelo et mundi et 3o physicorum sufficienter saltem ista de motu circulari aliquae deducunt ad inpossibilia apud naturam facta iam habet haec responsio dicere non autem secundum differentiam absolutam potentiam nec apud naturas factibiles sicud ille de calefactione vel actione in instantia per huius ut statim dicam posset igitur consequenter dici quod deus potest de communi potentia sua absoluta causare corpora infinita aequalia in situ adaequato competenti uni eorum et concedendum esset sic respondendo quod ex illis resultaret virtus activa infinita vel mediantes istae aequivalentes uni infinitae si esset composita ex illis et quod illud ageret vel moveret alteratem id est alteraret in instanti sed non localiter quia nec deus non obstante infinitate virtutis suae potest facere quod aliquid in instanti moveat quia aliquod moveri in instanti includit repungnantia et hoc proprie loquendo de motu distinguendo contra subitam mutationem deus tamen bene potest subito transferre mobile de loco ad locum et etiam facere quod subito sicut in pluribus locis simul natura aut nulla alia creabilis potest hoc facere nec quod saltem de loco ad locum n isi on per medium

¶ de alterationibus igitur concedi haberet secundum hanc potentiam sive esset destructivam sive productio conclusio illata sed contra de motu locali tenet eadem ratio per omnia puta quod gravia infinita descenderet in instanti et hoc ad hoc dici posset quod non quia in amoto omni medio resistente generatione non subito sed in tempore descenderet et de?c?ret sibi certum tempus descendendi et diceretur quod infinita talia si in eodem sicu ponerentur non citius descenderunt omni medio inpedimente sublato quam unit istorum per se quia ista resistit quodlibet sibi ipsi sicut unit sibi ipsi sed bene concedendum secundum hoc quod resistentia ex medio non obstaret tunc tantum me?tis sicut modo uni nec mirum non tamen subito pelleretur medium quia non in minori tempore quam sic tempus debitum naturali motui uniuscuiusque talium corollarium vel saltem non inmensura in infinitum minori sed certe ista responsio non sufficit quia si sermo sic de motu non naturali sed no?to sicut loquitur sequens confirmatio utpote quod ponantur in eodem situ adaequato lapidum adanimatim aequales in virtute et creet deus actu in distantia potentiali a situ istorum constat quod duo velocius trahunt istam et vehementius quam unicus et per consequens infiniti infinities velocius et ita motus in instanti quia lapidem illi non possunt facere actum in multis locis successione sine successione locali in eodem instanti nec saltum

¶ Praeterea pertractum vel pulsum posset velocari motus ultra proprium naturalem et tunc nullatenus hoc nes scirem rationabiliter respondere nisi quod sicud nulla creatura potest agere vel movere actu in instanti quia hoc includit repungnantia sed in quacumque velocitate sibi placuit in illa movebitur sed argumentum bene concipit et demonstrative vel imponentem inprobandi vel quod nihil potest agere nisi deo libere et sicut sibi placet cooperante sed contra hanc responsionem est hic quod sicut igne praesente non est possibile secundum cursum naturalem 1a 2a deo generaliter influente quin ignis agat secundum ultimum potentiae suae et duo aequales duplo efficacius quam alter ceteris paribus ita sequitur quod infiniti infinities efficacius agent quam unius vel multi infiniti et per consequens non posset sine miraculo contingere quin dicti adamantes actu actrahunt in instanti sed hoc consequens est falsum quia quod inpossibile est fieri non est miraculum quod non fiat sed actum movere localiter ad lapidem in instanti est similiter inpossibile igitur etc Ideo quia alia evasio modo iudicio non est hic possibilis nisi dicta iam igitur si ista non ple?at negandum est posse esse qualia infinita et cum probatur hic per idem argumentum per quod de partibus proportionibus taliter determinitis nam in omni instanti in quo faciet secundum processum argumenti primi positionis illius divisionem unam poterit facere magnetem aequalem priori et poterit iterum illum creare in eodem situ adaequato cum priori vel prioribus etc quantum mihi videtur pro nunc oportet vel vitare conclusionem et redire ad antiquam tuam responsionem quodlibet procedere valeat sic quantum placet finite non tamen infinite quia hic meliederet repugnantiam quod essent infinita in actu separa?ta ab invicem cum non possit quis reddere aliam rationem evidentem diversitatis vel concedere istam conclusionem de infinitis aequalibus et stare ad evasionem iam tactam et inprobatam et ad illam inprobatam de magnitudinibus infinitis dicendum esset tunc quod neutra pars potest contingere sine miraculo nec quod sint infinita nec quod infinite moveant leviter tamen dici posset quod simplicius loquendo mirabilius est relatus agere ista ita quae dicuntur naturaliter agere quam quod etiam principia nihil agerent tis sed quia de omni beneplacite ita sic communius ideo non dicuntur mirabilem sit agere quod autem deus ista efficaciter coageret proportionaliter omnibus illis sicut uni per se ad trahendum vel pellendum aliquid localiter est repungnantia ex parte rei alias verus motus localis et localis successio cuius successionis partes repungnant contra curcor?e simul poni vel posse vel fieri quia ista possunt simul contradictoria esse vera quod est inpossibile

¶ ad 3m haberet dici secundum hanc viam quod consequentia non valet quia deus potest simul movere illud ad partes oppositas utpote simul sursum et deorsum et sine deo vagente id est nichil possent agere divina etiam virtus esset ista in finitum perfectior virtute tali infinita vel virtus aequalibus infinitis diceret haec responsio sed quod duae virtutes quarum utraque esset intentsive infinita essent eius de rei et tamen una maior seu perfectior reliqua esset inconveniens fore de virtutibus alterius in non apparet hoc evidenter quia ibi diceret haec responsio videtur quod ista possint infinita excedere infinitam sicut finita finitam et sicut inpossibile virtute intensive infinitam extendere aliam virtutem intensive infinitam ex hoc sequitur quod nulla virtus forem potest esse infinita intensive quia nulla est possibilis cui deus addere non posset similem finitam alioquin vel non posset istam priorem facta facere vel non posset iam factam priori unire quorum utrumque est mihi inconveniens dices quod omnia quae potest simul facere eiusdem speciei universalia potest adinvicem unire igitur si infinita potest simul facere aequalia infinita poterit simul unire sed ista virtus proveniens esset infinita intensive igitur dicendum est secundum hanc viam quod consequentia non valet quia licet posset infinita si essent unire quantitative licet non totaliter modo circumscriptivo hoc enim non oportet tamen non sequitur quod possunt unire qualitative sine intentione quia illud dicere non esse factibile sed contra ubicumque alia sunt ad invicem universalia tam qualitativa tam quantitative non plus est repugnantia quod uniantur qualitative quam quantitative sed ista est hic igitur

¶ et prima ratio positionis aeque procederet hic utroque sicut pro conclusione principali quia secundum in omni instanti vel omnibus quibus potest facere divisiones potest facere aequalia alia et unire Ideo concedendum est quod etiam in hiis quae essent eiusdem rei et possent unum infinitum esse maius infinito alio et prima posset deus a tali subtrahere unum gradum finitum etc propter ista facta argumenta et etiam quia saltem quin per aequivalentiam ista esset vitari non posset concedo quod infinita aequalia sunt simul factibilia vel totaliter ab hac via recedendum est et tenendum contradicta conclusio propter dicta

¶ ad 4m neganda est consequentia quia de illo esset manifesta contradictio quia corpus illus sicut tenente si in infinitum procederetur eiusdem speciei cum caelo certitudinaliter id est moto esset circulariter mobile sicud debeat philosophus primo caeli et mundi per hoc quod lineae quam plus removentur per modum egredientium a centro capitulo plus distant ab invicem sicud patet in radiis rotae et cum ista cito erat sicud punctus in uno radio proprie centrum rotae pervenit propter circulationem ad situm ubi primo fuit punctus aequidistans a centro in radio alio ita cito fit hic de punctis proprtionatis distantibus ratio patet cuilibet advertenti licet pr?o sic aliquid ymaginabile infinitum centrum aut et circulationem partium centro mundi propinquarum in caelo vel in corpore quod poneretur in infinitum secundum protensionem capit philosophus a sensu quo percipimus solem et stellas tam fixas quam erratas motu diurno circa terram circonvolui nec secundum veritatem maior esset ratio quod deus facere posset infinite extensio unius speciei corporum cuisucumque alterius igitur in nulla specie posset hoc contingere vel momenti

¶ et si arguitur deus intelligit infinite extensum igitur deus infinitum tale potest producere nam quacumque creaturam vel magnitudinem intelligit tnatam producere potest sed infinitam intelligit igitur maior videtur plura ex omni potentia dei et minorem probo quia deus non potest intelligere maiorem quam intelligere intelligit igitur ita magnam intelligit sicut potest intelligere sed nulla est ita magna sicut deus potest intelligere in infinita igitur intelligit infinitam et ultra igitur potest facere infinitam extensive per idem argumentum argueretur quod possit facere infinitam qualitatem intensive et infinita aequalia totaliter distincta et multa similia

¶ dicendum est quod certum est rationem non concludere quia aeque inferret quod posset facere infinitum finitum et infinitam multitudinem finitam nisi haberetur oppositum in adiucto et consequentia patet nulla enim est multitudo finita ista magna quin deus posset intelligere maiorem aplicetur totaliter forma arguendi oportet qua prius potest dici quod assumptum est falsum et ad probationem ista consequentia est neganda deus non potest maiorem intelligere quam intelligit igitur ista magnam intelligit sicut potest intelligere quia haec significat quod aliam ita magnam intelligit quod non potest intelligere maiorem quae falsa est sed de intensione multitudinis infinite sectus est quamvis proterviendo posset etiam illi uniformiter responderi sed aliter est secundum veritatem quamvis non forsan ex toto loquendo ad usum sermonis nam isto modo loquendo quae concedemus quod deus intellexit mundum et omnia factibilia postquam fierent verum est quod deus intelligit infinitos homines simul possibiles et multa alia infinita et tamen potest ulterius negari consequentia igitur potest simul facere homines infinitos cum infinitos homines facere simul potest sumpto infinitos ci?tate et ratio diversitatis poneretur quod infinitos homines intelligi a deo vel concipi verum est secundum modum quo conceditur quod anima possibilis nondum creata intelligitur a deo et tamen infinitos homines totaliter distinctos ab invicem et per se existentes simul esse includit repugnantiam ex alia autem parte infinitum secundum extensionem nec intelligitur a deo nec possibile est quod tale sit si non teneatur quod infiniti homiens possunt simul a deo esse producti sumendo infiniti cace?te licet non indistinctis totaliter partibus tunc dicatur consequenter sed via communis omnibus pensatis est mihi pro nunc probabilior quod nulla infinita ab invicem divisa simul sunt factibilia nec inesse conservabilia et ideo ponatur aliter quam supra hoc et quod movent me sufficienter quae tacta sunt iam responsiones possibiles ad argumentum 2um et 3am iam tractata

¶ praeterea quare posset deus facere infintia aequalia eiusdem speciei par ratione posset facere infinita determinata specie quia ita cognoscit talia infinita sicut eiusdem speciei sed consequens contra anselmum monologion capitulo 4 ut ipsarum inquit multitudo naturarum nullo fine claudatur nemo non putat nisi qui numerus est absurdus et tunc aliud argumentum praetactae positionis dicendum quod probabiliter magna apparet in isto assumpto de potestate secandi ab invicem omnes partes proportionales dandi continui totaliter ab invicem et dispositas illo ordinatione quo argumentum ymaginatur et multi sicut hanc et alii concedentis hoc posset deduci ad effectum et quando solum hanc oculum ad apparentiam huius deductionis apparuit mihi concedo quam infert sed propter inconvenientia superius deducta vel oportet hoc negare possibile licet deus illo ordine procedere valeat quantum sibi placebit finite vel oportet dicere hoc concesso quod non habet deus in omni instanti quo faciet talem divisionem facere rem aequalem prius dandae 2m foret minus apparenter dictum ut mihi videtur igitur primum est potius eligendum scilicet quod inpossibile est qualibet partium proportionalium totaliter ab invicem d?tarum in toto esse etiam per divinam potentiam actu divisam a quamvis cum parte alia de numero earumdem et hoc quia hoc fieri includit repungnantiam hoc tamen clare ostendere on?ne probando esset multum difficile

¶ arguitur tamen a quodam doctore et probabiliter quod omnes instantiae et argumenta quae probare videntur infinita aequalia vel inaequalia esse simul mentibus et quae possunt fieri ad hoc probandum vere sunt de rebus existentibus in potentia non in actu quae res si essent per se in actu necessario haberent primam et ultimam ut probatio inquit igitur similiter de animabus existentibus in actu si dantur esset hoc verum quod haberet primam et ultimam et hoc non data infinite animarum successione causarum quarum nulla fuisset prima igitur hoc ponere est positio inpossibilis probatio iam inquit quod inpartibus proportionalibus acceptis esset aliqua prima si omnes essent in actu per se et sic in punctis et similiter in illis luminibus revolutionum de quibus similiter in argumentis in quibus idem est iudicium ponatur enim quod omnia puncta intrinseca illius lineae per potentiam dei ma?ant in suis sitibus sine omni mutatione et quod deus corrumpat totam substantiam lineae et eius extremum et sit quod ista linea prius fuit contigua uni alteri lineae vel superficiei sit a tunc ista multitudo infinitorum punctorum in actu ad hoc contiguetur vel coniungitur a immediate igitur aliquod punctum illius multitudinis est immediatum ad a vel posset poni a esse punctum extremum istius lineae corrumptae inpossibile enim est ymaginari quod ista multitudo cuius quaelibet unitas est unum ens in actu contiguetur a nisi unitas alia coniungatur a immediate et tunc sequitur necessario quod illa unitas sic ultima unitas illius multitudinis de argumento 1o nisi quatenus manuducit non curetur videtur quia probavi alibi seriosius quod huius indivisibilia non sunt in entibus secundum veritatem

¶ Idem arguitur secundum istum doctorem de partibus proportionibus eiusdem lineae si per potentiam divisionis fierent in actu sequitur enim necessario quod alia linea tunc sit immediata ad a et ista necessario est pars ultima proportionalis sicut notum est per se et ista eo ipso quo ponuntur res aliquae habentes ordinem esse in actu per se sequitur quod hanc primum et ultimum sicut deducit philosophus 5 physicorum in textu commenti 12 et 13 idem enim potest argui de luminibus supposito quod accedat aliquod luminosum ad aliquod medium tenebrosus agendo in illud profundius tunc non est aliquod lumen primo causatum in medio illo manifestum est et ideo est deus nescit quod lumen est ibi primo causatum et is illud lumen iterum retrahatur tunc non est aliquod lumen 2o corrumptum nec aliquod lumen ultimo corruptum in isto medio et quod non sit illud ultimum corruptum in illis nec primum nec ultimum generatum nec primum hoc est quia sunt in potentia si enim essent in actu et per argumentum factum sequitur oppositum scilicet quod aliquod esse primum aliquod ultimum et illud argumentum habet ymaginationem bonam quia nec deus nec natura novit primum acquisitum vel destructum per motum sicut detur perfecte nullum esse tale philosophus 6 physicorum

¶ praeterea 2o arguit si tales partes proportionales alicuius spatii essent in actu esset alia ultima pars probatio quia posito quod in puncto a aliquid incipiat movere versus b extremum tunc in hoc instanti illud motum incipit movere igitur aliquis motus unus futurus incipit in hoc instanti et vo?e motum unum qui fit super unum spatium continuum cum ceteris conditionibus positis in 5 physicorum qui bus cumque sit ille sequitur quod fiat secundum ultimam partem proportionalem quia aliter non inciperet in hoc instanti argumentum illud ymaginatur partes proportionales inchoari maiores ad finem b et fieri ap a et quod motus vadat econtra verumptamen non credo unitatem motus requirere unitatem continuitatis in spatio super quod ideo argumentum non deduceret ad unum inpossibile dicitur quod tantum probaret quod illo modo diffiniendo motum unum non habetur nisi motum unum nisi non habetur ibi motus primus sit unus et hoc hic in primisi daretur gratis ab adversariis

¶ praeterea ponantur duo mota moveri de b ad a sicud c et d et movetur d in duplo velocius quam c ita quod semper d cum venerit ad finem alicuius partis proportionalis quiescat ibi donec c veneat illuc vel super eandem lineam vel super aequalem immo possunt super eandem de potentia dei posito quod sint corpora glorificatum quia tunc non inpediret se et quod c veniat ad a in una hora in hoc instanti terminata gratia exempli tunc sequitur quod c et d perveniant in hoc instanti ad a et neturum prius alio consequens est contra positum quia quamlibet partem proportionalem prius transit d quam c igitur omnes prius d quam c igitur de prius pervenit ad a et primum sequitur quia in hoc instanti se c est ad a si igitur d prius fuerit ad a igitur per aliquod tempus prius fuit ad a sit igitur tale aliquod tempus e tunc in e parte s huius horae d non movebatur quia fuit ad a toto tempore ut dicitur et c toto e tempore movebatur a igitur c in e tempore transivit unam partem proportionalem tantum et per consequens ultimam quod est probandum aut plures si plures igitur non in omni tempore proportionali d ex spectant c contra positionem igitur ex hoc quod ponuntur partes proportionales actu infinite cum alio possibili non repungnante secuntur ista duo contradictoria scilicet quod d et c simul perveneant ad a et quod non simul igitur positum includit contradictoria scilicet quod c et d simul perveneant ad a etc illud argumentum probat quod non est simul dandum esse incontinuo dando huius partes proportionales et quod omnes possint isto modo in certo tempore pertransiri cum talibus commotibus interceptis sicut ymaginatur argumentum

¶ praeterea in eodem casu arguitur quod in hoc instanti terminetur aliquis motus corporis c et nullus motus aggregatus terminatur in hoc instanti nisi propter quod alia pars eius terminatur igitur aliquis motus unus c terminatur in hoc instanti et sequitur necessario quod ille fuit factus super ultimam partem proportionalem quia aliter non esset unus sed agregatus ex multis istud argumentum inprobat bene compleri divisiones huius infinitas retenta descriptione unius motus etc

¶ praeterea in eodem casu sequitur quod in hoc instanti terminetur aliquis motus d vel aliqua quies eius si motus aliquis iste fuit super ultimam partem quia iste est vere unus ratione spatii et temporis cum non sti aliquis agregatus motus d continuans per positum et ista est aliqa pars ultima si vero terminetur quies de ista autem est finita aut infinita non infinita certum est igitur quod aliquando in aliquo instanti incepit sic illud f tunc in f terminatur aliquis motus et sequitur necessario sicud prius quod ille fuit super ultimam partem

¶ praeterea sit quod iste infinite animae quae ponerentur isto modo productae habeant corpora glorificata infinita aequalia et sicut sit infiniti homines ordinati super spatium a b compositum ex partibus proportionalibus infinitis in actu munitoribus existentibus versus a si haec sit possibile quod corpus unius terminetur in puncto medio et corpus 2i terminetur in fine 2ae partis et sic de infinitis super partes omnes infinitas ita quod non sint simul plures et sic c corpus distans ab a per pedalem quantitatem tunc arguitur aliquis est propinquissimus c quia sit accederet quousque perveniret ad hominis aliquem istorum primo tangeret igitur aliquis est propinquissimus ille autem sit sortes autem tangit a aut non si non igitur distat per certam partem a b lineae et ita in a partes sunt infinitae et ante illam solum infinitae et ista non sunt ante istam partem nisi infiniti homines nec plures super totam et in hanc responsionem ex quo sortes est prius qui can?t c igitur non sunt etiam super lineam totam nisi infiniti homines contra positum si sortes can?t a igitur alia pars proportionalis tanget a quia propinquissimum extremum sortis ad c erit simul cum termino unius partis proportionalis c b per positum ista pars non potest poni pars indivisibilis quia tunc non esset proportionalis pars sed divisibilis cum quia tunc esset alia posterior quod est falsum cum quia ista necessaria esset ultima quod similiter includit contradictoria immo hoc est propositum

¶ praeterea in eodem casu sequitur quod adnihilatio sortis quod aliquis homo sit propinquum cum c a et tamen distabit ab a igitur inter ipsum et a infinitae partes proportionales contra positum quia tunc infuissent infiniti homines immo sequitur quod iste sic super penultimam partem proportionalem quod claudit contradictoria sicud et quod sic alia ultima tamen unum inferat aliud et econverso propter hoc unum inquit solum sufficit mihi argumentum ad probandum quod praedicto modo infinitas partes tales proportionales esse in aliquo in actu sequitur necessario quod alia sic ultima quia ex illis infinitis praecise agregata fuit linea a b et inpossibile est aliquam lineam adaequate componi ex aliquibus quorum nullum terminarum ad terminum illius lineae sicud manifestum est per se et ista sequitur quod aliqua talis pars terminatur ad a et per consequens ista est ultima necessaria sequitur quod aliqua sicut pars proportionalis ultima si omnes sint in actu igitur ista est de animabus si ponantur infinite intentione producte 2m ordinem proportionalium modo superiori argumento tacto et hoc includit repungnantiam igitur etc Istud tamen argumentum non procedit contra partes proportionales infinitas in potentia seu inexistentes toti quia nulla istarum terminatur ad actum infinitae sint partes in toto sibi in existentes quarum quaelibet terminatur ad a nec de talibus partibus proportionibus totaliter distinctis de quibuscumque est verum quod praecise ex illis componitur totum datum sicut esset verum de agregato per se existentibus et in actu secundum ymaginationem argumenti huius ultimi ad argumentum fn?le positionis praenotatae dicendum quodlibet deus posset secundum ymaginationem argumenti facere toto divisiones finitas sicut voluerit non tamen infinitas quia hoc fieri includit repugnantiam infinitas tamen potest facere sumpto li infinitas ci?ca?te

¶ ad primum quorum 12ti prodat opinione dicendum quod nec simul nec successive potest deus facere infinita in a c?u id est divisa vel ab invicem nec etiam de facto unquam faciet infinita in actu ad proprietatem sermonis loquendo verum et tamen quod non toto finita talia quin plura faciet quia inppe?m omnia acceptata vel acceptabilia erunt finita secundum multitudinem et pari ratione habet concedere secundum philosophiam quod non sicut futuri dies infiniti nec tempus infinitum nec homines infiniti et sic de similibus et quod antiquiores dicunt aliquando contrarium vocetenus habent intelligi quod volunt dicere quod in aeternum erit tempus id est semper erit tempus vel essent dies futuri secundum philosophiam id est numquam erit dare ultimos futuros quia semper essent in accipiendo et numquam omnes futurae cogitationes angelorum in facto esse

ad 2m nego primum assumptum cum dicitur quod omnia diversa seu distincta potest deus facere in actu et per se et ad probationem eius dicendum quod inpossibilius non autem difficilius est hoc deo de omnibus talibus toti continuo existentibus simul sumptis quam de quibusdam quia de quibusdam immo deus quibuscumque infinitis in quacumque multitudine capere placuit non includit hic repungnantiam aliam de omnibus autem simul sumptis includit hic repugnantiam nec huius oppositum per hic argumentum arguitur

¶ 3m arguentum fundatur in falsa ymaginatione quasi essent in entibus secundum veritatem et non solum secundum ymaginationem huius indi?m similia cuius oppositum alibi efficienter demonstravi

¶ ad 4m detur quod deus noluit infinita quorum quodlibet est creabile nec aliquid novit quod potest a deo demonstrari quin illud possit producere et concedo quod deus infinita novit et etiam quod novit infinita aequalia et infinitos homines et sic de similibus id est ista ultra oportent multitudinem finitam quorum quodlibet si esset esset homo in actu et sic de aliis et quodlibet talium potest deus producere in effectu verum est quod lo?ce nimis loquendo haberet dici quod deus nihil noscit nisi quod actu existit quia nihil est notum nec aliquid nisi quod actu est quod enim non est nihil est et quod non existit non est sed ista st??te ad vim sermonis nolo loqui sicut nec communiter loquitur sic theologi dicentes cum sanctis quod deus actualier novit omnia et distincte praesentia praeterita et futura et omnia possibilia etiam nec sequitur si non potest omnia actu producere quae actualiter videt vel apprehendit igitur sua sapientia excedit eius potentiam vel volentem eius quia eius sapientia et eius potentia snt penitus in distincta ex 6 distinctione primi sed solum sequitur quod plura novit quam possint actu existere vel ab eo in actu esse producta nec hoc mirum quia ista cognosci a deo distinctissime nullam repugnantiam includit immo deus ex hoc quod est deus est talium apprehensio illa sibi esse simul producta in actu includit repungnantiam ut superius visum est

¶ ad 5m maiorem istam negativam concedo sed conclusio est affirmativa ideo discursus non valet si autem caperetur maior affirmative quae cum minore illius argumenti posset sillogistice inferre eius conclusionem maiorem maior implicaret falsum vel pla?c caperet falsum

¶ ad 6m b neganda est verum est tamen quod agens creatum potest simul creare toto effectus quod sibi passa summe disposita et non consequentia virtutits nec formalitatis possunt simul approximari in quacumque multitudine quia cum repungnat virtuti creatae aliquid producere nisi in receptivo ideo sicud repugnantia est sibi simul approximari passa huius infinita ita sibi repungnat simul producere infinita hoc enim sibi repugnat quod per nullam potentiam sibi competere potest

¶ ad 7m dicendum quod si quidquid distribuat pro veris entibus tunc est in argumento fi?a dictionis sicut et in illo quidquid vides est color vel coloratum sed hominem vides currere igitur hominem currere est color vel coloratum et quidquid sit de hoc exemplo alia exempla satis apta possunt ad propositum inveniri si autem li quidquid distribuat in maiore pro complexe enuntiantibus maior neganda est quia possum ymaginari corpus aliquod protendi in infinitum et hominem esse irrationabilem et tamen hoc non est factibile quia hoc includit repugnantia supra tactam

¶ ad 8m dicendum quod illi opinantes male credunt sicut in matera de augmento formarum exstiti superius declaratum

¶ ad 9m dicendum quod ista tardatio ut ista loquar continue crescit et remittitur velocitas motus nec sunt ibi partes isto modo in actu quod oporteret ad hoc ut haberetur intentum sed si habetur primo una uniformis velocitas in prima parte proportionali temporis dandi et post in 2a vel alia subdupla uniformis velocitas et ita deinceps in infinitum pro tenendo quod non credo possibile tunc procederet argumentum modo autem non vel quam in aliis quae continue decrescunt donec totaliter corrumpantur

¶ ad Xm dicendum quod non est terminata alia mundi possibilis quae habere possit virtutem subito transferendi aliquid de situ uno ad alium etiam omni cum hoc contrariae re?a?vo cessante et hoc propter certum et decretum excessum motivae potentiae super motive tale dandum et ideo repungnantia est quod angelus se vel aliud subito moveat secundum locum etiam reagente quolibet cui conscripto huius oppositum capit argumentum unde totum fundatur in falsa ymaginatione oppositi huic dicto

¶ ad 11 dicendum est sicut ad argumentum positionis contrariae antedictae

¶ ad 12m et omnino per idem quod deus potest isto modo procedere faciendo talia in actu quantum libebit finite sed non infinities ut praedixi per hoc potest responderi ad similia utpote si arguam sic prima alba 2o nigra usque ad finem vel sic prima a secunda b 3a a 4a b et sic semper aut a finis lineae tangit albam vel non albam etc

¶ 3m dubium principale potest esse iuxta dubium praecedens utrum in continuo sint talia infinita vel utrum in entibus sint aliqua infinita quod videtur esse suppositum in responsionibus antedictis et videtur quod sic quia omnes proportionales partes b lineae totaliter distincte ab invicem quarum a mediantis b est prima omnes inquam simul sumptae sunt infinitae et omnes istae simul sumptae sunt alia quia omnes illae simul sumptae sunt illae quarum prima est a et nulla est ultima et omnes etiam simul sumptae sunt entia et sunt aliquae partes lineae Igitur alia sunt infinita Item istae partes proportionales visae et deo et demonstratio et omnes partes proportionales quas prius totaliter ab invicem de?tas quarum a est prima et nulla ultima ille inquam sunt infinite igitur aliqua sunt infinita

¶ praeterea istae proportionales partes quarum a eest prima et nulla ultima sunt alia et istae non sunt alia finita secundum multitudinem constat supposita via quam teneo et probavi alibi quod totum non est suae partes igitur ista sunt infinita igitur aliqua sunt infinita

¶ Sed contra si aliqua essent infinita multo fortius omnia simul sumpta essent infinita Et similiter si omnes partes proportionales b lineae quarum a est prima et nulla ultima essent infinitae igitur m?to fortius omnes partes b lineae simul sumptae essent infinitae et tunc videtur econverso quod alia existentia infinita essent omnia simul sumpta et quod alia existentia infinite partes continui essent omnes partes continui simul sumptae consequens est falsum quia nulla singularis huius vel illius particularis est vera quaecumque enim res demonstratur haec est falsa ista sunt omnes partes b lineae vel huius continui quia ista non esset nisi suae partes proprie et istae includerentur in collatione omni immo quaecumque res demonstrantur plures sunt ibi partes quam iste quia omnes mediantes istarum partium dandarum simul sumptae essent plures quam illae et probatur consequentia quae dicit quod si omnes partes b lineae simul sumptae patet quia quando li omnes tenetur collative a parte subiecti in affirmatione tunc vi omnes erit pars probati in conversa illius propositionis nam bene sequitur omnes apostoli sunt 12 igitur aliqui 12 sunt omnes apostoli simul sumpti

Item tunc essent alia quae essent tota multitudo partium proportionalium quarum prima est a et nulla ultima igitur ista essent infinita consequentia patet de se falsitas consequentis patet quia tunc tota ista multitudo esset aequalis suae parti et partialis multitudo totalis quia sicut haec duae lineae aequales sunt per omnia quarum altera sit b praedicta tunc tota multitudo partium totaliter abinvicem dictarum ut supra quarum prima est a et nulla ultima esset aequalis totali simili multitudinem alterius lineae quae sit c tunc ulterius accipio totam multitudinem partium b praeter a et applico 2am partem quae sit de ad primam partem 2ae lineae c et 3am b lineae 2ae c et sic in infinitum consequenter et quaero aut tunc adhuc cuilibet parti unius correspondeat pars in alia aut non si sic igitur habetur propositum si non contra utrobique esset processus in infinitum igitur non est alia pars in una quin sibi respondeat pars in alia si sic igitur habetur propositum quia totalis multitudo ipsius c lineae erit aequalis partiali multitudini b lineae et tunc ulterius arguo quando alia sunt aequalia inter se cuicumque unum est aequale et reliquum sed multitudo partialis partium proportionabilium b et multitudo totalis partium proportionalium c praedictarum sunt aequales ut iam visum est et multitudo totalis partium c aequalis est multitudinem totali partium proportionalium b praedictarum

Idem argumentum faciunt aliqui de aequis infinitis et hominibus infinitis ad una partem ascendat enim unus ac primus homo ex parte qua finiuntur super aequum 3m et ita consequenter aut igitur habebit quilibet homo adhuc aequum vel aliquis erit sine aequo etc

Item 3o si alia sint omnes istae partes proportionales infinitae ipsius b lineae sit igitur quod lineae b debeat pertransiri sic quod primo prima eius medietatis et sit ista prima pars primo pertranseunda prima pars proportionalis et prima medietas secundae ac remotioris medietatis sit 2a pars proportionalis et sic de inceps et sit semper intea?atur supra hoc posito infinitae partes proportionales beatificae erunt pertransitae ac sunt pertranseundae dum antequam totum b pertranseatur quaero igitur aut aliqua sunt omnes illae partes pertranseundum antequam totum pertranseatur vel non si sic quaero aut omnes istae e?nt pertransitae antequam totum pertransibitur vel non si non contra istae sunt omnes partes prius pertranseundae quam totum pertranseatur et solum tales sunt pro quibus fit distributio omnes igitur illae erunt pertransitae antequam totum pertranseatur

¶ Nam huius propositionis contradictoria negaret idem a se si sic igitur in aliquo instanti antequam totum pertransitur erunt omnes istae partes scilicet pertranseundae pertransitae non fit distributio nisi pro illis nec demonstrantur nisi partes prius pertranseundum quam totum pertranseatur cum igitur inter illud instans in quo totum pertransibitur sic tempus medium sequitur quod aliquae partes erunt pertransitae in illo tempore et ista priores non erant omnes partes pertranscendendum antequam totum pertranseatur contra datum si non sunt alia omnes istae etc pari ratione nullae partes sunt omnes partes proportiones assumptae et hoc est intentum

¶ praeterea quando partes albedinis erunt aliquis movetur motu de albedinis continue usque ad a instans infinitae aprtes albedinis erunt acquisitae ante a instans quaero igitur aut aliquae sunt timens iste vel non si non et non videbitur ratio nisi quia infinitae acquiruntur ante a igitur in talibus nullae sunt omnes si sic ergo aliquae sunt omnes partes albedinis quae erunt acquisitae ante a consequens est falsum cum sit particularis cuius nulla singularis est vera quia post quascumque acquirendas ante a aliae acquiruntur ante a cum motus cessabit primo in a cum non sic dare ultimam acquirendam ante a

¶ Praeterea pari ratione aliqua omnia essent divisibilia huius continui sed hoc est falsum quia ista divisibilia non sunt in semet ipsa divisibilia igitur in alia et ista prima non essent omnia divisibilia huius continui sed istis non obstantibus dico sicut prius distinctione 13 eii londoniensis quod alia sunt infinita quia istae partes proportionales de quibus supra dictum est sunt infinitae et aliqua etiam sunt omnes istae partes proportionales quia ista demonstrando ut sunt partes quarum prima est a et penultima nulla ultima sunt enim significantissime a deo demonstrabiles sunt et significantissime in natura sunt totaliter ab invicem distincte et ordinantissime ad invicem consequentes se quamvis solum sicut in potentia in toto et non in actu sequestrationis ab invicem et illae sunt consequens simul sumptae de quibus est hic sermo sumpto li omnes collective qui istae et omnes illae simul sumptae sic loquendo sunt penitus eadem sicud et isti apostoli de?do XI et omnes isti simul sumpti sunt omnino eadem ergo sicut istae partes sunt ille ista illae sunt omnes illae simul sumptae et omnis simul sumptae etiam non sunt et sunt m?tae igitur finitae et habetur intentum

¶ Iuxta hoc pono in isto dubio hanc conclusionem primo quod ubicumque alia infinita sunt distincte demonstrabilia simul apud intentum aliquae etiam divinum si ipsa sint in realiter natura ista alia sunt infinita et ista alia sunt omnia haec probata est et addidi significanter si ista sint in realiter natura quia alias licet essent cognita nec essent finita nec infinita

¶ 2a conclusio iuxta hanc est ista quod si omnes partes continui simul sumptas significative cognoscat deus ita quod vere cognoscat omnes simul sumptas unus continui nullam obmittendo de igitur ab omnibus simul sumptis alterius continui et quod aequivalet istas qualibet ex una parte concludere communiqui?do et demosntrative distingui ab illis tunc etiam alia sunt infinitae partes huius continui et alia etiam sunt omnes partes eiusdem continui simul sumptae tunc enim istae partes huius continui demonstrando omnes a deo distinctissime cognitas in eo sunt omnes partes simul sumptae huius continui et sicut prius istae simul sumptae omnes sunt m?te aut igitur finite

¶ Nam omnia multa sunt finita m?ne vel infinita et non sunt finitae igitur infinitae

¶ 3o dico absolute sine conditione etiam quod aliae sunt omnes partes continui huius simul sumptae hanc probo quia 2a conclusio conditionalis est vera et antecedens eius est verum igitur consequens consequens istius est haec conclusio quod antecedens istius sit verum non est mini dubium quia omnes partes continui cuiuslibet distinctissime cognoscit deus etiam simul sumptas infinitas partes ibi cognoscit igitur cum ibi in continuo sint realiter infinita ann?do li infinite cathegorimatice quia non potest ibi plura cognoscere quam cognoscit igitur cum ibi incontinuo scilicet sint realiter infinita karitate sumendo igitur infinita sic loquendo ibi cognosict et qualiscumque et quodcumque et simul omnes quas ibi cognoscis distingui ab omnibus partibus alterius continui igitur patet antecedens 2ae conclusionis ergo etc

Praeterea omnes partes quas videt deus sunt in hoc continuo sed omnes partes huius continui simul sumptas videt deus in hoc continuo igitur omnes partes huius continui simul sumptae sunt in hoc continuo etiam sumpto li omnes collective Et si hoc ergo per conversionem aliqua existentia in hoc continuo sunt omnes partes simul sumptae huius continui sicud sequitur omnes apostoli simul sumpti sunt 12 igitur alia 12 sunt omnes apostoli simul sumpti

¶ praeterea omnes partes huius continui sunt in manu manducando fabam et sumpto haec omnes collective igitur per conversionem alia existentia in manu mea sunt omnes partes huius continui simul sumptae

¶ 4o dico quod alia ulterius divisibilia sunt omnes partes huius continui quia aliquae partes sunt omnes partes huius continui ex 3a conclusione et quia iste demonstrando omnes simul sumptas a deo cognitas sed omnes partes huius continui sunt ulterius divisibiles igitur alia ultra divisibilia sunt omnes partes huius continui discursus patet in 3o 3ae fine

¶ 5o dico quia m?te partis huius continui totaliter ab invicem distincte sunt omnes partes huius continui non hanc probo dupliciter primo quia tantum omnes partes simul sumptae huius continui sunt omnes partes eius simul sumptae sed multae sunt partes huius continui non totaliter ab invicem distincte immo utrobique infinite igitur nec sole istae sunt omnes partes huius continui b patet in linea a b c cuiuslibet partes a b et quae sunt eius medietates et a d et d c et c c tamen sunt eius 3e et sic de multis aliis eius partibus totaliter ab invicem distinguantur et cum partes eius a e et d c et d e et fit de m?tis aliis punctis partibus non totaliter ab invicem distinguantur igitur

¶ 6o cum ?to quas e?s partes huius continui simul sumptae et totaliter ab invicem distincte sumpto li omnes collective sunt omnes partes huius continui totaliter ab invicem distincte simul sumpte haec probatur sicud 3a et 4a et propter hoc universalis est vera et secundum alios contrarium opinionantes et secundum veritatem omnes partes huius continui totaliter ab invicem distincte sunt partes huius continui totaliter ab invicem distincte quia quaelibet singularis est vera igitur et ista singularis quae aequivalet huic propositioni in qua li omnes tenetur collective semper enim in praelati numero in talibus illa ubi ly omnes tenetur collective valet unam singularem istius sensus ubi tenetur divisive quam infert et ex qua infertur sicut sequitur omnes apostoli sunt xii sumpte li omnes distributive igitur isti 3o sunt 12 isti est sunt 12 igitur isti 12 sunt 12 et haec ultima infert istam de sensu collectivo et ex ista infertur

¶ Ex hac ulterius arguo si omnes partes huius continui sunt totaliter ab invicem distincte sumpto li omnes collective igitur aliquae partes huius continui totaliter ab invice distincte sunt distincte sunt omnes partes huius continui totaliter ab invicem firmum sumpto li omnes collective per conversionem ita enim contingit convertere omnem affirmativam ubi omnes a parte subiecti 1 tenetur collective sicut sequitur omnes apostoli dei sunt 12 sumpto li omnes collective igitur alia 12 sunt omnes apostoli sicut sumpti et si aliquae partes huius continui totaliter ab invicem distincte sunt omnes partes huius continui simul sumpti et nullae nisi istae distinctis omnibus simul sumptis igitur omnes simul sumptae etc

¶ ad primum principale ad partem oppositam huius continui in contrarium dico quod illata consequentia vera sunt et cum probatur quod non quia nulla talis singularis vera illae partes sunt omnes partes huius continui quaecumque sp?i dico ymmo ista est vera in qua dentur omnes partes huius continui simul per?i a deo cognitae distinctissime et cum probatur quod non quia ille non essent c?? proprie medietates vel aliae partes suae verum est et cum hoc stat quod?oe sunt ? p vil??do sive omnes partes simul sumptae quarum istae medietates et omnes ai? partes a deo cn? hoc continuo cognitae sunt quaedam uniformiter et partiales multitudines vp??? matur ratio quasi aliquae essent ibi partes non eod?ntes sub an??? commune significatione qua conceditur quod istae sunt omnes hac enim demonstratione adaequate vel partialiter quaecumque partes inexistentes et a deo distincte cognitae si argumentum ymaginatur quod aliqua demonstrantur quod earum partes non demonstrentur quod falsum est et eodem modo falsum est quod communiter assumitur quod quaecumque partes ibi demonstrentur plures sunt ibi partes quam ille hoc enim falsum est quando demonstrantur penitus omnes simul a deo cognitae realiter sive consequens simul sumptae

¶ ad 2m concedo primum illatum et cum probatur falsitas consequentis dico quod ex consequenti illo non sequitur quod alia totalis multitudo sit aequalis suae parti sive partiale suae multitudinem et ad probationem consequentiae ulterioris responsum est in 3o londensiensi in quarta ibi distinctione 13 in 3o in materia de continuo

¶ ad 3m concedendum quod infinitae partes sunt prius pertranseundae vel erunt prius pertransitae quam totum erit pertransitum sive li infinite sumatur cathegorematice sive sincategorematice et si totum pertransibitur concedo quod aliquae sunt omnes illae quae erunt prius pertransitae quam totum erit pertransitum sed ulterior consequentia neganda est haec scilicet igitur in aliquo instant erunt omnes istae pertransitae prius quam totum erit pertransitum sed sufficit quod in aliquo vel aliquibus o?tibus omnes enim morietur m? et tamen in nullo instanti omnes moriemur sed in aliquo vel in aliquibus et sic de m?tis argumentis posset exemplari quod consequentia ista non est bona

¶ ad 4m dicendum quod nulla sunt omnes istae quae acquiruntur ante a instans quia istae consequentiae quae nondum sunt sed erunt non sunt alia entia et a multo fortiori non sunt albedines sed bene possunt esse quod alia erit omnes illae albedines quae acquiruntur ante a et si ponatur in esse concedendum est quod alia singularis huius particularis est vera et cum probatur quod non quia post quascumque acquirendas ante a acquiruntur aliae ante a dicendum quod verum est prius quascumque quarum unam sic dare postremam seu ultimam sed non post omnes simul sumptas acquirendas ante a quoniam talium non est alia ultima et tamen omnes illae distinctissime sunt a deo cognitae et suo intellectui distinctissime designare seu demonstrare

¶ ad 5m concedendum est consequens primo illatum scilicet quod alia omnia sunt divisibilia huius continui et cum probatur quod non dicendum quod omnia ista divisibilia simul sumpta licet sunt divisibilia tamen non sunt divisibilia in semet ipsa nec in alia sed quaedam eorum in alia eorumdem ita quod quodlibet eorum est in alia a se divisibile exemplum percutiat sortes platonem et plato ciceronem et cicero sortem omnes isti simul sumpti percutiunt homines certum est et tamen nec seipsos homines quia nullus eorum percutit seipsum nec alios homines sed unusquisque eorum percutit alium eorumdem et hoc sufficit

¶ 4m dubium potest esse contra 4am conclusionem videtur enim quod anima christi et quaelibet intelligibilis creatura simul possit distincte cognoscere etiam naturaliter infinita quia anima christi mere naturaliter videns petrum vide a t pari ratione visionem illam qua videt petrum q? ex opposito praesente sufficienter ipsi potentiae non inpeditae et ipsa potentia sequitur naturaliter eius cognitivam ubi ambo agunt mere naturaliter sed visio ista qua anima christi videt petrum est sufficienter praesens illi animae et causa anima ista quam data v?us sunt principia ??? naturaliter acti visionis secundae et pari ratione 2a et anima sunt e c?a mere naturaliter 3o et sic in infinitum quaelibet enim est sufficienter praesens et potentia non inpeditur igitur statem petro visio ab anima christi ipsa videbit simul infinita quodlibet distincte quia non est maiore ratio quod unum distincte quam aliud quia omnia et ob hac sunt divisibilia secundum speciem igitur satis potest eorum quodlibet sufficienter immutare potentiam istam non inpeditam ad simili notitiam discretivam et confirmatur quia nisi ex quolibet tali obiecto sufficienter praesente sequatur sua actualis cognitio numquam necessitatur intellectus ad m??dum quia non necessitatur ad m?t?dum nisi ivel per habitum vel per speciem obiecti vel per praesentia eius realem et si habitus vel speciei potest necessitare ad actualem cognitionem de obiecto m?to for?us ipsammet obiectum praesens realiter potentiae cognitivae

¶ Responde?litur hic fore quod prima vision vel convertio actualis habens poenam pro obiecto cognoscitur at per seipsam vel videtur etiam formaliter per se ipsam et ideo non sequitur processus in infinitum qua 9 trinitate capitulo 30 quod per dicit augustinus quod omnis res quam cognoscimus cum generat id est nobis notitia si ? ab utroque enim cognitio peritur a cognoscente et 6?co sed idem non potest o?no ???nere se igitur si visio cognsocitur modo erit per visionem vel cognitionem alia ab ess?tam et per consequens ipsa cognoscitur alia visione

¶ praeterea tunc visio ???? esset sumere posset videri mere naturaliter duabus visionibus ab eadem animisque inv?i rationale et patet consequentia quia haec responsio ponit quod ipsa videtur persona et probatur c???am ??? duplicem quod per aliam probavi londoniensis so?ose et quod non determinate per seipsam et hoc it?m patet quia nondum esset attenderetur et videretur quod non posset cogitari vel memorari postquam corrumperetur nihil enim individualiter mere naturaliter li distincte cognoscitur dum est absens illo tamen non est per seipsum nec cognoscitatur non tamen est nisi fuerit visum cum esse visionem tale quae removeret abstractivam propriam habitualem respectu huius obiecti mediante abstractiva actuali quam causit talis visio vel nisi reqlinqueret speciem aliam ill sui dum esset et si speciem relinquit dum esset pari ipse quaelibet alia et tunc haberentur ibi ut de actibus species infinite et quaelibet moveret semper ad actualem cogitationem illius a quo causabatur pari ratione qua alia et similiter ad visionem suimet et ista adhuc sequitur actualis infinitas actuum cognoscitandi et sequitur quod duplex est actualis et intuitivam cognitio primae visionis dandae unius per speciem eius propriam et alia per seipsam nam si per speciem causaretur actualis cognitio istius cuius est species non habetur postea memoria illius cuius esset talis species sicut nec 2m augustinum iste potest recogitare de visione pontis quaem vidit dum transiret qui non advertiti se videre pontem dum ista transiret et tamen cum stat secundum eum 4 de trinitate capitulo 8 in fine sicud habentur exempla huius adhuc quod vidiet pontem et habuit speciem pontis alioquin non plus istum transivisset quam unus caecus sed quia distinctus erat et non advertit se videre pontem dum ipsum transeundo vidit illum ideo postea istum non recelit se vidisse requiritur igitur quod si quis recolet visionem alicuius quando transivit ista visio quod in illam advertit quando erat alia cogitatione quam se ipsa quia perseipsam non potest non videri dum informat potentiam si ipsa sic visio sui et tamen aliquando non sic videtur quando est ut possit recoli gi extitisse igitur oportet ut hoc fiat et per aliam et distinctam visionem et confirmatur illud quia unus angelus videns visionem lapidem in alio angelo eiusdem speciei videt illam visionem per visionem ab ista specifice distinctam igitur m?to fortius vel aequaliter poterit per talem videri mere naturaliter ab angelo cui in est et pari ratione 2a per 3am et 3a per 4am

¶ Item nisi visiones et cogitationes cogitarentur per determinatas cognitiones quia si detur universaliter habetur intentum sequitur quod nec volitiones recordarentur cum essent corrumptae nisi essent relictae species in earum mente et tunc sequitur idem valet quod ista species causabit cognitionem necessario illius obiecti cuius est et etiam ista species causabit cognitionem sui et sic sequitur sive detur species volitionis sive cogitatio volitionis processus in infinitum ut videtur quod autem homo possit recordari actus voluntatis quando ille non est patet per experientiam omni et similiter per auctoritatem augustini 10 confessionum capitulo 55 ubi dicit sic tristitiam manet praeterita laetus menit animus habet laetitiam et memoria tristitiam laetus est animus ex eo quod in est ei laetitia in memoria tristis non est vult dicere quod homo laetus est non habens tristitiam recordatur tristitiae praeteritae et non nisi per aliquid derelictum a tristitia alias praesente et sive detur quod illud fuerit actus vel species vel habitus ulterius deducitur modo priori

Item idem capitulo 18 quod ego sive deus meus quae natura ecce in memoriae meae campis et antris et can?is est immutabilius atque im immutatis pleni?is immaterialium realiter geribus sive per ymaginationes sic omnium corporum sive per praesentiam sicud artium sive per cestio quas notiones vel notiones sicut affirmationum animi quas tamen animus non patitur memoria ce?t etc haec ille et deducetur ad propositum per omnia sicut prius

Item 2o ad principale huius dubii arguo quod anima christi novit distincte infinita quia ipsa et alii beati sciunt omnia in actu 2o quae in actu primo sed in actu primo sciunt infinita vel cognoscunt in verbo saltem quia ipsum verbum est eis loco habitus vel specie ad actuales notatis producendas et ipsum verbum respectu infinitorum est habitus sufficiens quia respectu omnium quorum ipsum verbum est cognitio et similiter quia obiectum quodcumque ibi praesens facit animam sufficienter in actu primo respectu cognitionis causandae respectu istius obiecit sed actus quicumque poneretur ulterius 3 tale obiectum igitur nec est tale obiectum igitur nullus ibi erit ulterius et patet maior cum quia secundum veram augustinum non erunt volubiles cogitationes ex uno in aliud euntes et redeuntes etc 15 de trinitate capitulo XI de parvis et similiter quare cessaret cogi ta tatio actualis ibi obiecto praesente ipsi vel cum potentiae est sufficienter in actu primo respectu actus secundi possibilis haberi regula talis praesentis obiecti de formae quod voluntas requiritur copulans paritem cum prole et ideo non cognoscere de talibus nisi quod voluntas voluit cognosci ista evasio non sufficit quia ista copulatio ad actum necessaria non est semper per actum volendi elicitum alioquin omnem cognitionem praecederet volitio quod non est verum licet igitur voluntas hoc possit diutius vel minus diu in obiecto iam praecognito recinere ovem intellectus vel etiam sensus cum aliunde pervenit actus prius maxime ibi ubi omne inpedimentum creditur esse sublatum

¶ Praeterea licet per voluntatem possim oculos claudere et sic desinere videre quod praevidi non est tamen in mea potestate quod oculis aptus non videam repraesentem Igitur cum oculis mentis nullum ponitur ibi obstaculum non videtur quod opere voluntatis inpedit ibi aliquod praesens menti distinctum specie a quavis alia re ibi praesente immutare in caelum sed nunc est ista quod congregationes istae vel visiones de quibus procedit argumentum distinguantur specie totaliter quia visio propria petri ut obiecti mere naturaliter causabit quae vocetur a distinguetur specie a visione visionis propria quae vocetur b quia obiecta a et b visionum d specifice dicuntur et pari ratione c quae sit propria visio b distinguitur speciei ab ipsa b visione quia habet obiectum alterius speciei et sic in infinitum procedendo et hoc est in certum quod propria visio et distincta mere naturaliter enim causalis alcuius obiecti distinguitur specie a visione propria alterius mere naturaliter causali Qualiter igitur habebitur status in proposito ad aliam ultimam visionem

¶ Praeterea dato quod voluntas posset inpedire non haberentur simul infinitae huius visiones tamen adhuc posset velle non inpedire ymmo optare habere simul tot quot per naturam suam et aliquorum posset simul recipere et tunc dicta evangelio non habet locum praecise cum sit naturale ibi desiderium cognoscendi et etiam cum nulla talis uno obesset sed prodesset per quem ad modum inpediret ibi voluntas determinate visionem vel intellectionem ultimae visionis dandae magis quam alterius non videretur hoc determinate fieri posset nisi determinate volendo dei ista non cogitare sed hoc est sibi inpossibile nisi determinate de ista cogitetur et pari ratione argueretur de cogitatione ista quod ipsa cogitabitur dum est et sic sine fine

praeterea voluntate hominis invita homo aliquando cogitat de illecebro sed hoc non nisi esse naturaliter motem ad causae huius cognitionem ipsam inferrent naturaliter

praeterea nisi ex principia speciei vel obiecti praesentis sequeretur necessario et naturaliter visio vel cogitatio sive non invite temptaretur a dyabolo quia dyabolus non potest immittere cogitationes immiti alio modo nisi praesentando sibi species aliquas vel obiecta vel ammoveret inpedimenta quae obstarent ne ad praesentiam obiecti vel speciei sequuntur cognitio naturaliter nata sequi igitur sublatis obstaculus ex tali praesentia sequitur cogitatio naturaliter sive voluntas hoc noluerit sive velit

¶ praeterea quod quando actus vel species est praesens intellectui beati sequatur mere naturaliter visio vel actualis cogitatio de specie tali ut de actu vel quaestionis alio ibi posito obiecto quia capiam itaque visionem quae dabitur esse ultima respectu istius cognitionis tendendae est talis cognoscendae est anima eo ipso quod ipsa est praesens sufficienter in actu primo et pm per consequens anima ad cognoscendum illam nullo indiget motore seu actu extrinseco multae autem auctoritates philosophi et commetator 3o de anima et 2 et 8 physicorum docent quod habens actum primum vel habitum potest considerare in 2o actu cum voluerit igitur de visione praesente quae ponitur esse ultima et non visa ex quo anima per illius visionis praesentiam vel eius speciem vel habitum est sufficienter in actu primo cognoscendi eam vocetur ipsa a quaestio per quem modum exibit in actu cognoscendi a aut mere naturaliter et tunc cognoscitur a quia alioquin desiceret causa aliqua naturalis vel requisita et per consequens non esset sufficienter in actu primo ad b habendum et vocetur b cogitatio quae deberet cognosci et hoc est inprobatum si libere tunc ut videtur hoc erit per actum voluntatis quo vult libere cogitare determinate de b sed hoc non posset nisi prius naturaliter iam cognoscendo a vel si dicatur quod sufficit quod voluntas velit advertere quid agit pari ratione advertet per hoc inperium generale unam intentionem positam sicud aliam igitur illam b sicut a et tunc non esset status quod esset intentum

¶ aliter forte respondebitur quod deus ipse est causa inpediens ne omnia sub vel habitus vel res per se ipsam praesens intellectui moveat ad cognitionem sui semper contrarunt ad hoc ut prius de voluntate naturaliter si deus nollent aliam inpedire haberentur simul actus huius infiniti et tunc foret quasi miraculum quod non essent simul infinite cogitationes in anima cum distincte secundum speciem hoc autem falsum est quia nullum est miraculum quod illud non fiat quod inpossibile est fieri sed ex praecedenti dubio inpossibile est simul fieri infinita in actu qualia essent si darentur infinita specifice distincta etc

¶ aliter forte diceretur quod intellectus capiet simul tot quod poterit simul recipere et ad istam maximam multiplicationem stabitur quaecumque fuerit istud non possit tenere ego quia iste cognos ut visum est distinguuntur specie et per consequens ex alias declartis in nulla multitudine se recipi inpedirent

¶ praeterea data maxima multitudine quae possit simul recipi in gradibus datis adhuc possunt recipi duple plures in gradibus minoribus sub duplo et 4lo plures in gradibus quadruplicis et sic procedendo sine fine igitur ista evasio non sufficit aliter igitur videtur mihi dicendum in hoc puncto pro conclusione quod non sufficit dicere quod quaelibet cognitio cognoscitur per se ipsam Et pro 2a quod per voluntatem non stat ne activum talium infinitas habeatur pro 3a quod nec per deum

¶ per 4 quia est dare maximam multitudinem actuum specifice distinctorum simul in anima receptibilium per naturam sed tam est quia actus posteriores huius sunt rariter remissiones prioribus donec deveniatur ad aliam quae pro sui remissione non sufficit cum intellec tu gibili quem informat causare notitiam suam quia quaelibet istarum esse in actu quia non componeret cum aliis primis a quarum quolibet specifice diceretur et pp?a nec determinate cognoscit ultima nec cognitione sui propria indistincte alioquin haberetur infinita multitudo entium in actu in praecedenti dubio inprobata

¶ Ex illo satis patet qualiter argumentum huius dubii est respondendum Nam ista ponit primo modo et clare ultimum tam in cognitionibus quam in habitibus vel etiam in speciebus si ponunt quas tamen non ponerem nisi vocando speciem actum vel habitum unde concedo quod ibi omnes actus vel habitus perfectus habet actum sibi proportionalem et hoc loquendo de habitu informante quod addo propter habitum increatum hoc est propter ipsum verbum qui est tali animae respectu multorum loco habitus ad agendum et iste habitus numquam faciet omnem notitiam quam potest secus de habitibus mere naturaliter activis vel aliis principiis efficientibus sufficientibus quibuscumque d possibile est quod primus actus sit perfectior suo obiecto ut cum intelligitur res alia vilioris speciei quam sit alia illa intellectio et si cognitio ista est perfectior entitas suo obiecto movebitur ad perfectiorem visionem quam suum obiectum igitur visio 2a est nobilioris speciei quam prima et pari medio probabitur quod 3a quam 2a et 4a quam 3a et sic sine fine igitur ista quae dabitur esse ultima erit speciei nobilioris quam alia praecedentium et si hoc igitur ista poterit sufficiere ad causan en dum sui visionem sicut alia istarum generaliter enim natura perfectione est respectu cognitionis suae activorum Et est dicendum quod sive detur ibi ultima agens sui visionem vel prima non potens agere sui visionem ut oportet ymmo oportet utrumque horum dare tamen ista cum non aget sui visionem licet sic nobilioris speciei quam alia praecedentium ut satis ostendit deductio facta tamen non est perfectior entitas nec potentior seu actior quia per nimiam remissionem deventum est ad nimiam inperfectionem et in potentiam in isto passo cognitionem aliam propriam producendi

¶ 5m dubium potest esse contra 6 conclusionem videtur enim quod si quaelibet pars inter quam et visum non ponatur obstaculum cognoscatur sua propria visione igitur distincte nam destructa una mediante obiecit destruitur parte una meditatis visionis et in illa destructa si per residuam videtur distinctio residua medietatis obiecti nam experientia docet quod residuum distincte videtur si esset magnum igitur par ratione prius in toto determinate videbatur et non nisi quia haec visio istius igitur pari ratione si quaelibet alia in toto vel propria sui visione quaelibet distincte videbitur etiam toto inexistens

¶ dicendum quod solam medietatem actus remanentem non distinctius videbitur medietas ista quam prius videbatur toti inexistens sed si videbitur discimus quam ante hoc erit per novum actum impartis movebitur enim pupilla oculi ut aliter aptetur ad videndum partem istam quando videbitur distincte ab isto situ secundum quem disponebatur oculus quando ista medietas solum confuse videbatur in toto et sic mutatio etiam situalis pupillae quando postquam visio ingrosso totum unum folium libri et post distinctius alia determinata libra et 3o ad hoc distinctius c?ra alia distinctio quam littera et in tali motu oculi quo aliter et aliter aptatur oculus ad aliquid postquam prius multae partes prioris visionis cessant vel remittuntur et aliae intenduntur d si oculo non noviter moto localiter non distinctius videbitur remanens medietatis obiecti quam pprius qui am igitur videbitur tunc determinate per visionem post habendam

¶ Responsio agregatum ex mediante remanente et corpore succedente in loco partis destricte ita quod neutrum istorum discretive quamvis utrumque sua propria visione

¶ ad argumentum principale quaestionis dicendum quod conclusio ibi illata non est inconveniens cum infertur quod essent in anima christi infinite res parvuli ne quarum nullam ipsam ipsa determinate cognosceret sed conclusio ad partem aliam illata qua infertur quod nec aliquam illarum distincte posset cognoscere vel videre consequentia est neganda sicut patuit ex 3bus primis conclusionibus primi articuli unde accipiendum est quod nulla est in toto particula ita parva quin per notitiam visivam causalem a verbo in hac anima posset ista particula determinate cognosci saltem in grosso id est ita determinate vel distinctius sicut nos videmus aliquod totum continuum vel partem alicuius continui in hac vita

Quaestio 10

Quaestio 10