Rubrica 2

¶ De potentia et effectu eloquentie. Rubrica. 2.

SAlomon in prouerb. c. 12 "Lingua sapientum sanitas est."

/ 15. c. "Lingua sapientium ornat scientiam."

/ 16. c. "Eruditus in verbo recipiet bona. Fauus mellis verba composita: dulcedo animae est sanitas ossium."

14. c. "Mors et vita in manu lingue."

/ 25. c. "Lingua mollis confringit duritiam."

/ Idem in ecclesiast. c. 10. "Uerba oris sapientis gratia: et labia inscipientis praecipitabunt eum"

¶ Cronica de nugis philosophorum. c. 9 scilicet de anacharsi. "Anacharsius schyta interrogatus quid est in hominibus bonum et malum: lingua inquit."

/ 29. c scilicet de theofrasto. "Thefrastus ait: Citius esse confidendum in equo infreni: quam in verbo incomposito."

¶ Iesus filius sirach. in ecclesiast. c. 5. "Honor et glorla in sermone sensati: ligua vero imprudentis subuersio est ipsius."

/ 20. c. "Sapiens in verbis seipsum amabilem facit. Sapiens in verbis producet seipsum."

¶ Tullius retho. artis veteris. li. 2. c. 7. "Quemadmodum res obscure dicendo aptiores fiunt sic res aprte obscuriores eidem."

/ Idem retho. artis noue. li. i. c. i. "Non in se parum fructus habet copia dicendi et commoditas orationis: si recta intelligentia et definita animi moderatione gubernetur."

/ Idem de oratore li. i. "Non quicquam mihi prestabilius videtur quam in dicendo tenere hominum mentes posse allicere voluntates impellere: quo velit deducere.Hec vna res in omni libero populo maxime in populo romano tranquillisque ciuitatibus precipue semper floruit: semperque dominata est. Quis nescit maximam vim existere oratoris in hominum mentibus vel ad iram vel ad odium: aut dolorem incitandis vel ab hisce iisdem permotionibus ad leuitatem misericordiam reuocandis."

/ Li. 2. "Usus dicendi in omni pacata et libera ciuitate dominatur. Quid admirabilius quam res splendore illustrata verborum. Tantam vim habet illa que recte a bono poeta dicta est vox atque nimirum omnium regina rerum oratio: vt non modo inclinantem excipere aut stantem inclinare: sed etiam aduersantem atque repugnantem vt imperator fortis ac bonus capere possit."

/ Idem paradoxorum in prohemio: "Ni hil est tam horridum tam: incultum quod non splendescat oratione et tanquam excolatur."

/ Idem tusculanarum questionum. li. 2. "Effectus eloquentie est audientium approbatio"

¶ Ouidius methamorph l. 7 "Quid enim non carmina possunt."

/ Libro. 13. "Nec abest facundis gratia dictis."

¶ Seneca epistolarum ad lucilium. li. 15. c. 3. "Incredibile est quam facile etiam magnos viros dulcedo orationis abducat a vero."

/ Idem de consolatione ad paulinum: "Potest quidem eloquentia que parua sunt approbare pro magnis. rursus magna attenuare et ad minima deducere."

¶ Ualerius maximus li. 6. t. 9 "Polemo adolescens perdite luxurie athenis neque illecebris eius tantummodo: sed etiam ipsa infamia gaudens cum conuiuio non post occasum solis: scdpost ortum surrexisset domumque rediens xenocratis philosophi patendeque ianuam vidisset vino gramisingentis delibutus sertis capite redimitus perlucida veste amictus refertam turba doctorum hominum scholam eius intrauit: atque consedit: vt clarissimum eloquium et prudentissima precepta temulentie lasciuiis eluderet. Orta deinde vt. pareant omnium indignatione xenocrates vultum in eodem habitu continuit. Omissaque re quam diserebat: de modestia ac temperantia loqui cepit. Cuius granitatem sermonis respicere coactus polemo primo coronam capitis detractam proiecit. Paulo post brachiu intra palium reduxit. Procedente tempore oris conuiuialis hylaritatem deposuit: ad vltimum totam luxuriam exuit. Uniusque orationis saluberrima medicina sanatus ex infami gennone: maximus philosophus euasit. Peregrinatus huius animus in nequitia non habitauit."

/ Li. 8 t. 9. "Pisistratus tantum dicendo valuisse traditus est vt ei athenienses regium imperium orationem capti permitterent: cum presenti est contraria parte amantissimus patrie solon miteretur scilicet et alterius: salubroires erant conciones. alterius disertiores. Quo euenit vt alioquin prudentissima ciuitas libertati seruitutem praeferret."

/ "Hegesias cirenaicus philosophus fic mala vite representabat: vt eo eum niseranda immagine audientium pectoribus inserta multis voluntarie mortis oppetende cupiditatem ingeneraret. Ideoque a rege ptolomeo vlterius hac de re disserere prohibitus est."

¶ Cassiodorus epistolarum. li. i. c. 44. et p. "Frequentur quod arma explere nequeunt oblectamenta suauitatis imponunt."

/ Li. 8. c. 13. "Omnia si quidem bona cumulat lingua diserta."

¶ Gaufridius de hyronia curie papalis. "Se pius audisti quod vis sermonibus apta est. Et quod naturam callida verba mouent."

¶ Prouerb. vulg. "Qual parole me di cotal cor me fai."