Rubrica 16

¶ De saturitate crapula et ebrietate. Rubrica. 16

IOb hystoria capitulo 6. "Anime esuri enti etiam amara dulcia videntur."

¶ Salomon in prouerbiis. capitulo 20. "Tumultuosa res est ebrietas"

/ 22. capitulo. "Qui diligit epulas in egestate erit. Qui amat vinum et pinguia non ditabitur."

/ 27. capitulo. "Anima saturata calcabit fauum: anima esuriens et amarum pro dulci sumit."

/ 31. capitulo. et finali "Nullum secretum vbi regnat ebrietas."

/ Idem in ecclesiate capitulo 5. "Dulcis est somnus operanti: siue parum: siue multum comedat. Saturitas autem diuitis non sinit dormire eum."

¶ Isaias propheta. 5. capitulo. "Ue qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam. Ue qui potentes estis ad bibendum vinum: et viri fortes ad miscendam ebrietatem."

¶ Cronica de nugis philosophorum. capitulo 9. scilicet de anacharsi: "Anacharsis schita quesitus quo pacto quis non fiet amator potus. Si prae oculis inquit habet inebriantium se turpitudines."

/ 17. capitulo scilicet de socrate: "Socrates dicebat comedentem affectantem nequaquam egercoedulii."

/ Idem "dicebat alios quidem homines viuere vt manducent: se vero manducare vt viuat."

¶ Aristoteles polyticorum libro 2. capitulo 9. et finali. "Plures iniuriantur ebrii quam sobrii."

¶ Iesus filius sirach: in ecclesistico. capitulo 19. "Operarius ebriosus non locupletabitur. Uinum et mulieres apostatare faciunt etiam sapientes: et arguunt sensatos."

/ 31. capitulo. "Quam sufficiens homini erudito vinum exiguum. Uigilia et cholera et tortura viro infrunito. Somnus sanitas in homine parco: dormiet vsque mane et anima illius cum ipso delectabitur. Diligentes. i. amicos in vino noli prouocare: multos enim exterminauit vinum. Uinum corda superborum arguet in ebrietate potatum. Exultatio est anime et cordis vinum moderate potatum. Sanitas est animae et corporis sobrius potus. Uinum multum potatu irritationem et iram et ruinas multas facit."

/ 37. capitulo. "Noli auidius esse in omni epulatione: et non te effundas super omnem escam. in multis enim escis erit infirmitas: et auiditas appropinquabit vsque ad coleram. Propter crapulam multi obierunt: qui autem abstinens est adiiciet vitam."

¶ Oratius in sermonibus libro i. sermone 7. "Nempe inamarescunt epule sine fine petite."

¶ Tullius de fine bonorum et malorum libro 2 "Socrates dixit esse condimentum esce famem: potionis sitim."

/ Idem rethoricorum artis noue. libro 5. capitulo 28. "Esse oportet vt viuas non viuere vt edas."

¶ Iohannes in euangelio. capitulo. 2. "Omnis homo primum bonum vinum ponit: et cum inebriati fuerit tunc id quod deterius est."

¶ Paulus apostolus: in epistola ad ephesios. capitulo 4. "Nolite inebriari vino in quo est luxuria."

¶ Seneca epistolarum ad lucillum libro 3. epistola i. "Copia ciborum subtilitas impeditur."

/ libro 4. epistola 3. "Epule eruditatem afferunt: ebrietates neruorum torporem tremoremque."

/ libro 7. epistola 7. "Non fames nobis ventris nostri magni constat: sed ambitio."

/ libro 11. capitulo i. "Omne vicium ebrietas et intendit et detegit: obstante malis conatibus verecundiam remouet. Ubi possedit animum nimia vis vini quiequid mali latebat emergit."

/ libro 20. et finali. capitulo 5. "Merum quod natat cibo penetrat ad neruos."

/ 6. epistola. "Malum panem inquis expecta bonus fiet. Etiam illum tenerum tibi et siligeneum famis redit: ideo non est anteedendum quam illa imperet."

¶ Lucanus: libro 4. "O prodiga rerum. Luxuries nunquam paruo contenta paratum. Et quesitorum terra pelagoque ciborum Ambitiosa fames: et late gloria mense. Discite quam paruo liceat producere vitam: Et quantum natura petat."

¶ Marcialis cocus libro vndique suscepto. capitulo 3. " Gumoninusquando satur est ieiunia laudat: Quando ieiunus prandia magnificat. Esca quidem simplex sanum facit atque valentem. Sed sanum multi destituere cibi."

¶ Auctor libelli de formula honeste vite. capitulo 4. "Ede citra edulitatem. bibe citra ebrietatem. Uictus tibi ex facili sit: nec ad voluptatem: sed ad cibum excede. Palatum tuum fames excitet non sapores. Non erit tibi scurrilitas: sed grata vrbanitas."

¶ Macrobius saturnaliorum: libro 2. capitulo 18 "Socrates: dicebat multos homines propterea velle viuere vt ederent et biberent: se bibere et esse vt viueret."

/ Libro 3. questione. i. "Quis ambigit eum qui diuerso vino vtitur in repentinam eruere ebrietatem. Ipsa immoderaratio ciborum ex varietate nascitur titilante gula: et ad sumendum plura quam necessitate prouocante."

/ 2. questione. "Qui fuerint crebro ebrii cito senescunt."

¶ Cato capitulo i. "Tempera te vino."

/ Capitulo 3 "Que potu peccas ignoscere tu tibi noli. Nam crimen nullum vini est: sed culpa bibentis."

¶ Bernardus. libro de improbatione vitiorum. capitulo 7 "Utilis est homini potu et esca breuis. Sobrietas homines absque dolore nutrit."

¶ Gualterius de castellione: libro i. "Si bacco venerique vaces qui cetera subdis. Subiuga venisti: periit delata vacatis Libertas animi. Rixas et bella moueri Imperat et fuadet: rationis vile sepulchrum Ebrietas."

¶ Ricardus iudex venusinus libro de pertractatione nuptiarum. capitulo 28. "Baccho plenus egens regna tenere putatLetior omnis homo postquam manducat habetur. Letior ex leto pectore sermo venit."