I, Distinctio 10, A. 2, Q. 3
I, Distinctio 10, A. 2, Q. 3
Utrum Spiritus sanctus proprie sit spiritus.
Tertio et ultimo quaeritur , utrum Spiritus sanctus proprie sit spiritus. Et quod sic, videtur hoc modo:
1. Quia persona Spiritus sancti isto nomine pro- i.priissiine designatur, quod dicitur Spiritus sanctus"; sed hoc nomen sanctus non coarctat hoc quod est spiritus, cum sit aeque commune: ergo spiritus proprie dicitur illa persona.
2. Item, Spiritus dicitur, quia' spiratur; sed quod spiratur non generatur. nec e converso: ergo cum spirari non conveniat Patri nec Filio: ergo convenit Spiritui sancto.
3. Item, homines concordes in uno inalo dicun- tur conspiratores , nori quia idem cogitent, sed quia idem malum appetunt, et ad idem malum unus omnium est colligatus affectus: ergo cum conspira- tio^ a spiratione veniat, non dicitur spirari nisi amor: ergo nec Spiritus sanctus dicitur nisi amor: ergo etc.
CONTRA: 1. Spiritus esl Deus, eteos, qui ado- aj oppo- rant eum, in spiritu et veritate oportet adorare ,^"^"'' loannis quarto"; sed tota Trinitas est adoranda: ergo tota Trinitas est spiritus; hoc idem dicit Au- giistinus '°.
2. Item, ratione ostenditur hoc idem sic: spi- ritus dividitur contra corpus: ergo quod non est corpus est spiritus": ergo est iiomen absolutum, non relativum: ergo etc.
3. Item, spiritus dicitur aut a spiritualitate , aut a spiratione. Si a spiritualitate , sic dividiiur contra corpus, et constat quod toti " conveniat Tri- nitati; si a spiratione; contra: spirare active dictum convenit loli Tilnil:ili, qnia tol;i Trinitas flicitur in- spirare: crgo active (lictuni non dicitur relative, ergo nec passive.
4. llem, secunduni quod dicitur a spirutiom, videlnr qnod niagis proprie conveniat Filio; et hoc patet per anclorilaleni. loli trigesimo secundo': /«- spiratio Omiiipotpuli,s dat intdln-tum; sed hoc ap- propriatur Filio: ergo etc.
5. Item, spiratio est actus naturalis â– ; sed solus Filius procedit per modum naturae: ergo solus Fi- lius spiratnr.
Conclusio
Spiritus, quatenus dicitur a spiritualitate, convenit toti Trinitati; quatenus autem dicitur a spiratione, est proprium Spiritus sancti.
Respondeo: Dicendnni, quod hoc nomen spiritus reperitur in corporibus, in substantiis rationalibus et in Deo; et licet in Deo srt proprnssime, quia propriissime est in eo spiritualilas et spiratio, lamen ratio cognoscendi et dlcendi tanquara a po- steriori incipit a substantia corporali.
In snbstantia autem corporali spiritus dicitur dupliciter: aut a «pM-ifttafe'tote contra corpulentiam ; et sic dicitur absolute, et vocatur spiritus corpus subtile , sicut accipitur in libro de Differentia spi- ritus et animae"; aut a spiratione; et sic dicitur spiritus flatu^s, sicut accipit Chrysostomus, loannis tertio ^: Spintus ubi vult spirat etc. Et in Psalmo °: Ignis, grando, spiritus etc.
Secundum hunc duplicem modnm accipilur in -substantia spirituali sive rationali, aut a spirilua- titate contra corporeitatem : et sic substantia ratio- nalis vel eius potentia interior dicitur spiritus, Ec- clesjaslis tertio': Quis novit, si spiritus filiorum etc; aut a spiratione; et sic affectus vel amor di- citur spiritus. Et ratio huius est, quia actus spira- tionis in corpore est actus internus, actus cmitinuus, actus vivificus. et habens originem. ca/orc '. Quia i'"ipi-ieuies igilur egressns ;imoris, ut amor est, venit ab in-l-x^mollT"" trinseco; et amor est actus vivificus, quia amor est vita; et iterum amor est actus continuus, quia continne debet reddi ;imor, et lunc est perfectus, quando homo sic amat; rursus est calor spiritualis : ideo solus aiiior dicitur spiritualiter spirari; et sic ;iccipitur illnd pjimae ad Thessalonicenses ultimo'': Ut inti-ger spirilus etc.
Secundum hxmc duplicem modum ;iccipitur in shuiiiierii^ divinis. Nam secundum quod spiritus dicitur a spi- ritualitate, sic convenit loti Trinitati: nam tota Tri- nitas caret corporeitate et materialitate ; et sic est coudiisio i. nomen absolutum, loannis quarto'": Spiritus e,it Deus. Secundum aulem quod dicitur a spiratione , sic convenit illi soli personae, quae procedit" ut o.nciuio2. amor. ratione iam dicla. Spirari enim in spirituali- bus solius est amoris; et quoniam amor potest spi- rari recte et ordinate, et sic est purus; vel indi- recte et immunde, et sic est libidinosus: ideo persona illa, quae est amor, non tantum dicitur Spiritus, sed Spiritus sanctus. Non sic Filius dicitur " sanctus, quia generatio est motus naturalis, circa quem non attenditur sanctitas vel puritas, sicut attenditur circa amorem voluntatis.
I. 2. 3. 4. Ad illud quod obiicitur, quod spi- soiuiio op- rare est totius Trinitatis; dicendum, quod spirare^"^'^°"""' dicitur dupliciter: unomoAo est spirare idem quod spirare est Spiritum '^ producere; et sic non convenit toti Tri- ""'''""""'• nitati; alio modo est spirare idem quod inspirare: et sic" convenit toli Trinitati, quia inspirare dicit effectum spiritus, qui est a tola Trinitate. Dicitur enim inspirari quod in spiritu nostro spiritualiter immit- titur, sive aifeclio sive cognitio.
5. Ad illud quod obiicitur, quod 'â– 'â– motus est naturalis; dicendum, quod sic est in corporalibus, quae spirant propter naturae indigentiam; sed non sic in spiritualibus substantiis, quae spirant ex li- beralitate voluntatis. Unde ratione huius non traus- fertur "'. sed ratione aliarum proprietatum.
