I, Distinctio 13, A. 1, Q. 4
I, Distinctio 13, A. 1, Q. 4
Utrum Spiritus sanctus sit ingenitus.
Supposita differentia generationis et processionis, quaeritur hic quarto , utrum Spiritus sanctus sil in- genitus. Et quod sic, videtur:
2. Item, hoc ipsum ostenditur ratone Hierony- mi^: "Quia omne quod est, aut est ingenitum, aut genitum, aut faclum" ; sed Spiritus sanctus non est genitus, aut factus: ergo est ingenitus.
3. Item, negatio privativa cum constantia subiecti aequipollet termino privativo. Unde non par circa numerum idem est quod impar'; et sic, cum Spiritus sanctus genilus non sit, ergo est ingenitus.
4. Item , plus distat a ratione generationis Spiri- tus sanctus quam Pater; quia Pater generat, quamvis non generetur, Spiritus vero sanctus nec generat nec ergo aeque vere privatur generatio a Spi- ritu sancto ut a Patre: ergo, sicut Pater dicilur inge- nitus. sic et Spiritus sanctus.
Contra: 1. Augustinus ad Orosium â– * dicit, quod -^rge- pâ„¢ "solus Pater est ingenitus": ergo secundum hoc non li^"'- convenit Spiritui sancto.
2. Item, ingenitus aut dicitur secundum substan- tiam, aut secundum relationem. Si secundum rela- tionem, ergo est notio: ergo Spiritus sanctus habet duas notiones, et ita essent sex; quod est contra communem opinionem. Si secundum subslantiam: ergo pari ratione diceretur de Filio, cum illud quod secundum substantiam dicitur, conveniat tribus.
3. Item, cum divina essentia non sit genita, nec Spiritus sanctus sit genitus, nec Pater sit genitus, nec etiam aliquod istorum sit factum: ergo ratio ingenili secundum Hieronymura nmnibus convenit; quaeritur ergo, quo modo differenter ^.
Conclusio
Spiritus sanctus dici potest ingenitus in sensu privativo, non autem, quatenus ingenitus est notio Patris.
Respondeo: Dicendum, quod aliqui voluerunt^ '»iUf^i^^qj"'-distinguere de hoc nomine ingenitum, quod potest scribi per unum n, et sic tantum valet quantum increatum; vel per duo, et sic opponitur ei quod est genitum proprie dictuin. Sed haec distinctio, etsi va- epr.ibaiiir. leat apud (jraecos , non tamen valet apud Latinos , quia ingenitiim per duo n est vox non signiflcativa apud nos. Damascenus ^ autem assignat hanc differen- tiam in lingua sua, quia Graecus erat. Praeterea, non valel ad propositum; quia nihil quaeritur hic de ingenito, prout tantum valet quantum increatum, sed prout tatitum valet quantum non genitwn sive innascibile.
Et propterea aliter dicendum est, et breviter, quod ingenitum, uno modo pure accipitur privative, scilicet quod non generatur^; et hoc modo dicitur de Spiritu sanclo et de essentia.; alio modo, prout ' ingenitum tantum valet quantum non ens ab alio, ef a quo alii; et hoc modo dicit notionem solius ' Patris, quia dicit proprietatem et dignitatem in Patre. Et secundum primum sensum loquitur Hieronymus, secundum alium loquitur Augustinus. Unde autem i habeant ortum isti sensus, et quare innascibilis sit ! notio et non improcessibilis , infra dicetur.
