I, Distinctio 14, A. 2, Q. 2
I, Distinctio 14, A. 2, Q. 2
Utrum Spiritus sanctus detur ab aliquo viro sancto.
Secundo quaeritur , utrum Spiritus sanctus detur ab aliquo viro sancto. Et quod sic, probatur hoc modo:
Spiritum sanctum dari non est aliud quam gra- tiam gratum facienlem dari; sed ostenditur, quod gratiam gratum facientem ab homine dari sive in- fundi est possibile et cmveniens et verum.
1. Et quod sit possibile , videtur a minori: quia Quod sii maioris virtutis est producere formam substantialem possibiie. ^^^^ accidentalem ; sed ' gratia est forma accidenta- lis: cum ergo creatura habeat virtutem producendi formam substantialem , multo forlius videtur de gra- tia, quae est forma accidentalis.
2. Item, hoc ipsum videtur pos simili: quia gratia est lumen spirituale;-sed ita vi- demus in lumine corporali, quod aliquid est lu- minis dativum., aliquid receptivuni, aliquid dati- vum et receptivum: ergo si lumen spirituale est aeque potens , pari ratione videtur de ipso. Sed da- tivum, cum sit Deus, non potest esse receptivum , quia nihil recipit ab aliquo: ergo hoc est reperiri in creatura, quod recipiat lumen spirituale, quod est gratia, et det ipsum; et sic etc. °
3. Item , duo sunt , quae faciunt creaturam ha- bere posse producendi sibi simile, scilicet corrupti- bititas, oh quam indiget conservari in alio, etper- fectio in natura , oij quam polest in actum perfectum , qui est producere sibi similem '. "Perfectum enim dicitur unumquodque. cum potest generare tale, quale ipsura est '". Si ergo gratia est forma , quae citissime corrurapitur, et forraa raagnae perfectionis: ergo debet habere virtutem producendi sibi sirailera; sed non in subiecto in quo est: ergo in alio.
4. Item, quod potest perfecte expellere contra- rium potest perfecte aggenerare ' habitum con- trariura, quia contrariura non expellitur perfecte nisi per contrariura; sed gratia potest perfecte ex- pellere culpara : ergo gratia in horaine potest ex se generare gratiara; sed non in habente, ergo in aJio. b. Ostenditur etiara *, quod sit congruum , quod t gratia procedat ab uno horaine in aliura. Et sic ostenditur : ratio superbiendi fuit ratio araittendi gratiara, ergo ab oppositis, humiliatio est ratio recu- perandi ^; sed si gratia datur ab homine , plus hu- miliatur horao, quara si tanlum a Deo; quia si datur ab horaine, humiliatur homo sub Deo et sub homine, non autera, si a solo Deo datur, hurailiatur sub utro- que: ergo videtur, quod iste raodus raagis congruat".
6. Item, si in' actu iustitiae, qui est punitio, subiicitur aniraa peccatrix creaturae corporali, ut ordinetur in universo: ergo in actu misericordiae debet subiici alicui creaturae, ut reordinetur: ergo sicut ab aliqua creatura recipit poenam, ita videtur congruum, quod recipiat et gratiara.
7. Itera, perfectiun agens non tantura dat sus- cipienti formara, sed etiara dat potentiara consiuii- lera°; et hoc est in manifestationem suae potentiae: ergo si Deus est agens nobilissimum et qui maxirae debet laudari in sua actione , congruum est , ut non tanturadet forraani gratiae, sed etiara potentiara dandi.
8. Itera, sicut a Deo est esse, ita et bene esse; sed in nullo derogatur Deo, cura dat potentiam crea- turae dandi esse: ergo in nullo derogatur, cum dat potentiam dandi bene esse, ergo et esse gratuitum.
9. Ostenditur autem quod sit verum, quia loannis vigesimo ' dixit Dominus : "Accipite Spiri- tum sanctum; quorum remiseritis peccata, remit- tuntur eis" etc.
10 Item, in Actibus" dicitur, quod per imposi- tionem raanuura Apostolorum dabatur Spiritus san- ctus, non per impositionem manuum ahorum, ut dicit Glossa de Philippo discipulo , Actuum octavo: ergo aliqua virtus erat in Apostolis, quae non erat in aliis; sed per illam dabatur Spiritus sanctus: ergo ab homine dabalur Spiritus sanctus.
E converso ostenditur, quod donum Spiritusfimiiamenui. sancti dari ab horaine sit falsum, sit incongruum, sit etiam impossibite.
1. Quod sit falsum, videtur per Augustinum, decimo quinto de Trinitate": "Non aliquis discipulo- rura dabat Spiritum sanctum, sed orabant, ut veniret in hominem".
2. Itera, quicuraque dat vel donat aliquid, habet posse '" activura super illud; sed super donuni Spi- ritus sancti nuUus horao habet posse: ergo etc.
3. Item, quod sit inconveniens , videtur, quia si aniraa ab alio quara a Deo gratificatur , alius quam Deus cadit raediura inter animani et Deura. Sed quandocunique aliquid cadit raedium '^ inter aniinara et Deura , aniraa horainis est perversa : ergo secun- dura hoc , dura daretur aniraae gratia , perverteretur.
4. Item , gratia polest super liberum arbitrium , ergo si posset horao dare gratiam, homo haberet posse super alterius arbitrium; sed arbitriura, quod est alii subiectura, non est Uberum: ergo talis do- natio tolleret '^ libertatera.
5. Item, maxiraa est gloria Deo " de irapii iu- stificatione ; sed raaxima gloria Dei non debet alii comraunicari: ergo si coraraunicatur , divinae gloriae -derogatur; sed si aUus quam Deus dat gratiara, alius quam Deus iustifical: ergo talis donatio minuit Dei gloriara.
6. Item , iustura est in eo sperare , qui potest dare raeritum salulis; sed si homo posset dare gra- tiam, posset dare raeritum salutis: ergo iustum esset spenire iii homine ; sed homo est vanitas: ergo do natio lalis daret fidiiciani vanitalis.
Ex his quatuor mediis patet, quod donatio Spi- ritus sancti ab homine toUit ordinem ipsius animae-, toUit liberlateni , minuit glorimn Dei et inducit in vanam confidentiam, quae omnia snnt inconve- nientia.
7. Oslenditur etiam , quod impossUrik sil, dari Quod sit im- laleui potentiam creaturae: quia, sicut dicit Augustinus "maius est de impio facere pium quam creare caelum et terram". Sed potentia creandi non potuit a creatura recipi: ergo nec polentia dandl gratiam.
8. Item. produetio gratiae per praesentiam agen- tis ab anima suscipitur; sed solus Deus potest ani- mae illabi: ergo solus Deus potest gratiam infundere in animam.
9. Item, gratia est forma simplex et deiformis et spiritualis, non habens ortum a principiis subie- cti: ergo cum anima rationalis ratione deiformitatis et spiritualitatis non possit* esse nisi a Deo, patet quod nec gralia, quae aeque spiritualis, immo spi- ritualior est ipsa anima.
10. Item, gratia immediate unit Deo: ergo iion potest esse a Deo nisi immediate, ergo millo coope- rante: ergo creatura non potest producere gratiam.
Conclusio
Spiritus sanctus non potest dari ab homine sicut a principio effectivo, potest tamen dari ab ipso sicut a praeparante vel impetrante.
Respondko: Dicendiiin. qiiod, sicut istae nlti- (.oniiusUii. mae rationes oslendiint. gratiam sive Spiritum san- ctiHTi dari ah hoinine sicut a principio ej]'eviivo sive productivo, omiiind csl falsimi et iinpossibile.
Tamen propter intelligentiani obiectorum in con- Graiia iia- trarihm est ni)t;mduni. quod giMtiani dari ab ahquo ["'"'""' est tripliciter: vel sicufa praeparante, \\e admi^ nistrante" Sacramenta sive annuntiante salutaria do- cimienta: vel sicut a.b impelranle, sive per oratio- nem sive per bona opera; vel sicut a produceiiie. cmciusio 2. Primo modo datur gratia a bonis et a malis ; se- inmemijris. p^jjjjQ j^^qJq tautum a bouis; terlio modo tantum a Deo.
Et per lioc manifesla esl responsio ad duo iil- • lima ", quae probant, Spiritum s:inctuiii dari, qiiia ibi j datio nihil aliud est quam praeparatio.
I 1. Ad illiid ergo quod obiicitur priino, quod so agens creatum possit in formam substantialem; dico, ' I quod non potest in omnem substantialem, ut puta in I eam quae est deiformis, sicut est anima rationalis. Et quia gratia est deiformis ', ideo non potest ab agente tali produci. Si autem de aliis formis naturalibus ar- guat, non est locus a minori.
2. Ad illud quod obiicitur de lumine corporali, dicendum, quod uon est simile. Luinen enim corpo- rale diffunditur per medium deferens, et per idem medium potest iterum aggenerari ' quod defertur; gratia autem non est per delationem, sed per illapsum agentis el omnimodam indistantiam.
3. Ad illud quod obiicitur. quod creatura cor- j ruptibilis debet habere potentiam generandi; dicen- 1 dum, quod veiuin est de illa qiiae corruptibilis est I de .w; sed gratia de se nunqiiam corriunpitur vel senescit.
Vei dic. qiiod illa non est tota causa, maxime m in his (juae non dicunt subslantiaiii completam. sed magis dispositionem.
4. Ad illud quod obiicitur. quod gratia potest , expellere culpam; ilicendum. qiiod expellere culpam w j est duplicitcr: vel elfective . vel formaHter. Quod ! polest expellere elfeclive, potest ellicere gratiam; sed ! noii nportet. quod illud quod formaliler, quia illud se i|).so r\[)ellit. Qiioniain igitiir gnilia expellit forma- rarc aliaiii gratiain.
5. Ad ilhid quod obiiciliir. ipiod iii iiistilicalione I debel peccator humiliari; dicenduin, qiiod verum est, quia hiimiliari debet et sub homine et etinin siib visibilibus signis: lamen aliter quam sub Deo, qiiia [ alius lionor debetur Deo qaam homiiii; et ideo, quia sub Deo humiliatur ut sub principio salutis et a quo salvatur , non ' debet siib creatura humiliari , ut I a qua salus detur ei, sed iil a (jua salus admini- 1 stratur.
6. Et sic patet etiam sequens de humiliatione in poeiia. Non enim est simile de humiliatione illa , quia ibi anima perversa, »?!fmCTJ* in sua perversitate, ratione illius subiicitur inferiori per naturam, vel quia habet reliquias perversilatis ; sed in gratiae do- natione anima perversa a perversitate miitatur et ad Deum immediate ordinatur.
7. Ad illud quod obiicitur, quod agens perfe- «lum dat potentiam agendi simile; dicendum, quod verum est, si paliens congruenter ' posset suscipere; sed, sicut ostensum est, ex parte bominis non est pos- sibile, ut talis potentia ab eo recipiatur, propter talis formae nobilitatera , quae non potest esse nisi a nobi- lissiino agente.
8. Ad illud quod obiicitur, quod dare potentiam ad ^ esse non derogat Deo; dicendum, quod ordo quia aliquae creaturae sunt ita no- biles , quod non decet eas nisi a nobilissimo agente produci, ut sunt illae quae sunt ad imaginem ^ Quoniam igitur gratia est de nobilissimis, patet, quod non potest produci ab homine, sicut nec esse animae.
