I, Distinctio 17, Pars 1, A. 1, Q. 3
I, Distinctio 17, Pars 1, A. 1, Q. 3
Utrum quis certitudinaliter scire possit, se esse in caritate.
Tertio quaeritur. utruiii caritas sit certitudina- liter cogiioscibilis ab liabente. Et quod sic, videlnr :
1. Auctoritate Augustini in octavo de Trinitate, et habetur in littera: "Qui fratrem diligit, magis novit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit" ; sed fratrem novit certitudinaliter: ergo et caritatem
"2. Itein. priniae loannis secundo-: "Qui diligit fratrem suum, in lumine manet": ergo si caritas est luineii. ciiiu niliil certins videatur quain luinen, ergo etc.
3. Iteiii. primae loannis secilndo'': Unclio do- cebil vos de omnibus, non , inqnain, de omnibus cognosciMlibus, sed de onmibus necessariis ad salu- teni: sed caritas est maxime necessaria ad salu- tein: ergo eaiii inaxime nos docet unctio Spiritus sancti.
4. Item , quanto aliquid animae est * praesen- tius. taiito certius videtur et cognoscitur; sed cari- tas aniinae est praesentissima , quia est in ipsa anima: ergo etc.
5. ilein, liabens (idem certus ost , se hal)ere fidem; nihil eniin certius est hoinini sua fide, nt dicit .\ugustinus'': ergo pari ratione haljens carila- tem scit, se habere caritatem.
Contra: 1. Ecclesiastis nono": Nemo scit,ul.nm fm odio, an amore dignus sil: ergo cum habens ca- ritatem sit dignus amore, nescit se dignuin, ergo etc.
2. Itein , primae ad Corinthios quarto ' : Nihil mihi conscius sum, sed ncm in hoc iuslijficalv,s sum: ergo videtur, quod homo non habens remor- sum possit non esse iustificatus , ergo non habere caritiitem ; sed nullnm signuin evidentius est cari- tatis quain carentia omnis remorsus: ergo si illud est fallibile, cetera sunt fallibilia.
3. Item , carilatis ' est diligere Deuin propter se et super omnia, ita quod nihil aeque vel supra vel contra; sed nemo scit, iitrum prae omnibus di- hgat Deuin: ergo neino scit, utrnin liabeat certitudi- naliter caritalein.
4. Item , haheris caritatem est Deo acceptus , e) hoc* constat nohis et omnibns, qiiod ista sunt con- vertibilia; sed nemo scit, utrum Deo sit acceptus iiisi per revelationem : ergo nemo scit, se habere caritatem nisi per revelationem.
5. Item, dicit Apostolus ', quod nesciebal, utrum haberet culpam, cum dicit: sed non in hoc imti- fimtus sum ; ergo ab oppositis , nesciebat , se habere gratiam : ergo cum caritas non sit sine gratia . ergo etc.
Conlusio
Homo in statu viae, seclma revelatimie , nec de se nec de alio potest scire certitudinaliter , quod sit in caritate, tamen hocper sigiia ali- qua potesl prohabiliter cognoscere.
Respondeo: Dicendum, quod caritatem cognosci cerlitudinaliler - est dupliciter: vel in universali, conchjsio 1. quid sit et qualis esse debeat , et sic utique cogno- sci potest; alio modo est cognosci caritatem.in spe- ciali sive in hoc, et hoc modo nec de se nec de conchisio a. alio , quamdiu homo vivit , potest certitudinaliter scire: de alio non, quia non novit, quae sunt in homine^, msi per signa, quae fallibilia sunt; de se non, et huius potest esse quadruplex ratio.
Una el praecipua est divinae acceptationis im- Raiio I. piicatio; quia caritas iuncta est gratiae gratum fa- cienti , quae ideo dicitur gratum faciehs , quia reddit hominem Deo acceptum ; et ideo caritas sic vocatur, non tantum quia habet carum amatum, sed etiam quia facit hominem Deo carum. Et quia nescimus Dei acceptationem certitudinaliter nisi per revela- I tionem , ideo nescimus , nos liabere c-aritatera , nisi per revelationem doceamur.
Secunda ratio est similitudo ipsius ad dilectio- Rauo : nem acquisitam. Potest enim contingere, aliquem 'in-- flammari ad amandum Deum per assuefactionem , qui corruet per aliquod peccatum spirituale , et ta- men semper alBcielur ; sicut expresse patet per bea- tum Bernardum in libro de Amore Dei *, ubi repre- hendit superbientes de devotione.
Tertia ratio est nostri oculi lippitudo, quia KaUo : oculus noster est sicut oculus noctuae ad manife- stissima naturae, sicut dicit Philosophus^ Unde sicut oculus lippus nesciret distinguere inter lumen diei et lumen flammae vel lunae, ita oculus noster spiritualis inter lumen gratiae gratis datae et gratum facientis.
Quarta ratio est divinorum iudiciorum dispen- uaiio satio. Deus enim claudit oculos servorum suorum quantum ad ea quae spectant ad eorum dignitatem , et de quibus possunt efferri. Unde gratia contraiia est superbiae. Superbia enim aperit oculos ad vi- dendum praerogativas et claudit ad videndum indi- gentias et defectus, iuxta illud Apocalypsis tertio": Dicis, quia dives sum et locupletatus et nullius in- digeo, et nescis, quia pauper es et caecus etc. Sed e contra vir sanctus dicit, se nihil esse, quia clau- dit ' oculos suos Deus ad bona et aperit ad videnda mala. Et haec est ratio, quare homo ncn cognoscit caritatem , quae quamvis per se non sufficiat, tamen cum aliis bona est. Credo tamen, quod illa est prae- cipua, quae primo dicta est.
Quamvis autem caritas non possit certitudina- liter cognosci esse in aliquo etiam ab habente ' re spectu siii, Uimon ijotest per signa probabilia cogno- sci, niaxinie pec luortificationem concupiscentiae et amoris vaui sive luundani et per multa aiia signa , quae Sancti dicunt et ponunt '.
1. Ad illud ergo quod obiicitur in contrarium, >iuiio o|.- quod certior est dilectio quam frater; dicendum, .iiorum. ^^^^^ caritas non tantum dicit dileetionem , sed ultra hoc addit, scilicet% quod gratuita est. Et quantum ad habitum dilectionis certitudinaliter est cognoscibi- iis, quantura vero ad illud quod Akit g7-aiuitum, non.
2. Ad illud quod obiicitur, quod caritas est lumen: dicendum, quod quamvis de se caritas sit cognoscibihs , tamen non cognoscitur a nobis. quia ocuhis noster lippus est.
3. Att ilhid quod obiicitur, quod uiictio docet nos de omnil)us necessariis ad saiuteni; dicendum, quod verum est eo modo, quo necessaria sunt; sed scire, se habere caritatem, non est necessarium ad salutem, sed sohim habere.
