I, Distinctio 17, Pars 2, A. 1, Q. 4
I, Distinctio 17, Pars 2, A. 1, Q. 4
Utrum caritas terminum habeat in augmento.
Quailo qiiaeiitur el ultinio de augmenlo cari- latis quantuni ad termiuuni, et quaeritur, utrum ha- heat statum vel terminum , ultra quem non possit augeri. Et quod sic . ostenditur hoc modo.
1. Onine quod est in aliquo, non excedit ca- i-midnmpiiu.pacitatem eius in quo est; sed caritas est m anima: ergo non excedit animae capacitatem. Sed capacitas animae est finita, quia omnis polentia finita habet capacitatem fmitam: ergo et caritas.
2. Item. augmentum caritatis attenditur secun- dum quantitaleni virlutis; sed quantitas virtutis similis est quantitati )uolis et perfectior; sed in quan- titate molis in augmentando est status, unde Philo- sophus ': "Omnium natura constantium terminus est et ratio magnitudinis et augmenti": ergo simiUter el in quantitate virtutis.
3. Item, augmentum caritatis attenditur per ascensum ad quantitatem perfectam ' , ergo quod semper augetur nunquam venit ad perfectum , "per- fectum autem est, cui non est possibilis additio'" ; sed carit;item , cum sit opus Dei , contingit perfici , Dei enini perfecta .nint opera": ergo etc.
4. Item. augmentum caritatis attenditur secun- duui approximationem ad finem, nam quanto cari- tas maior, tanto fini proximior ^; ergo aut nunquam pervenit ad finem, aut si sic , necesse est stare, quia alias esset frustra: ergo etc.
CONTRA: i. Quod non sit status, ostenditur a Ai opposi- parte virtuti-s augmentantis. Tantum enini extendi- tur augmentum, quantum virtus augmentativa ; sed virtus augmentans caritatem est virtus divina , quae non habet terminum nec" statum: ergo etc.
2. Item , hoc ipsum ostenditur " a parte susci- pientis. Sicut eniiu se habet transparens ad himen corporale, sic capacitas animae ad lumen gratiae sive caritatis; sed aer nunquam tantum recipit de lumine, quin adhuc possit plus recipere: ergo etc.
3. Item, hoc videtur posse ostendi a parte augmentabilis , quod est caritas, quia ipsa est aeque in actu vel amplius quam ° ignis materialis; sed jgnis materialis ratione suae actualitatis augetur in infinitum , si adsit combustibile , sicut dicit Philo- sophus": ergo similiter caritas de se.
4. Item, hoc ipsum ostenditur a parte ohiecti caritatis , quod est summum bonum non habens mensuram: ergo si mensura caritatis debet attendi per '" magnitudinem obiecli , et illud caret modo et mensura, ergo et caritas: et si hoc, ergo non habet statum nec terminum.
CONCLUSIO.
Caritas habet terminum in augmento, quod colr ligitur ex parte tum virtutis agentis, tum po- teniiae suscipientis , tuni formae perficientis.
Respondeo: Dicendum, quod status est in au- f ""cinsio. gmento caritatis secundum omnem modum, secundum quem contingit esse statum et perfectionem in motu augmenti.
Augmentum enira , sicut patet in corporalibus, Ti^ip^Jg'^^^: habet statum a tribus: videlicet a.virtute agente et inangmeQ- potentia suscipiente et forma perficiente. Sic " est in homine, cuius augmentum stat, quando vi^-tus caloris et carnis secundum speciem non potest am- plius convertere, quam deperdatur; quando potoito humidi radicalis non potest plus extendi "; quando corpus perfectum est, secundum quod eongruit per- fectioni aniniae.
Sic dicendum, quod caritas stat a parte virtutis agentis; sed liuiusmodi status potest esse duplieiter '. Nam illa virtus aut est operans naturaliter , aut a proposito; si natu?'aliter , tunc stat, quando non potest amplius; si p?-oposito, tunc stat, quando non disponit amplius; et hoc modo stat caritatis augraentum, cum deventum est ad mensuram, quam raensus est Deus homini secundum distributionem suae sapientiae. Et ideo, quamvis - virtus augmen- tans sit infinita, tamen operatur secundum disposi- tionera sapientiae liraitantis effectus varios, secundum quod sibi placet. Non enim operalur secundum omni- modam possiljilitalem.
Stat etiam a parte suscipientis , quia sicut di- citur Matthaei vigesimo quinto': "Dedit unicuique secundum pi-opriam virtutem". Et huiusmodi slatus potest intelligi tripliciter: aut secundum actum, cum amplius non procedit, et sic stat in viris perfectis, qui non assurgunt ad maiora; aut secundum apti- tudinem, et sic stat in beatis, qui amplius non pos- sunt se disponere et tantum habent, quantum se disposuerunt, unde status est in eis; aut secundum possibilitatem suscipientis, et sic statum habet in Christo', et credo etiam, quod in beata Virgine, et aliqui dicunt, quod in Angelis; utrum in aliquibus aliis, nescio. Scio tamen de Christo, quod ^ tantum habet de gloria, quantum potest recipere creatura unita, et credo hoc ipsum de Matre dulcissima.
Stat etiam a parte augmentabilis , cum pervenit ad quantitatem perfectam. Sed notandum , quod quantitas virtutis perfecta est dupliciter: vel simpliciter, vel in genere. Simpliciter perfecta est in summo et simplicissimo, ut in Deo; in genere vero in omnibus, qui' pertingunt ad actum com- pletum, ad quem sunt, et hoc est diligere Deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota virtute '. Primo modo non est status, sed secundo solum.
1. Ad illud quod obiicitur primo de infmitate virtutis agenlis, dicendum, quod illa ratio teneret, soiuiio op- si virtus caritatem augmentans ageret naturaliter et '""'""''""â– secundum impetum sive secundura totum suum posse; nunc autem agit sapienter et ita ponit uni- cuique limitem, ipsa in se non limitata.
2. Ad illud quod obiicitur per simile in aere , quod suscipientis- potentia est ad infmitum ; dicen- Lumei, a,i- dum , quod liimen auge?-i in aere hoc est duplici- piici[..i-." ter: vel per ipsius ctarificationem, vel per lumi?ium agg?-egatio?iem. Primo modo credo quod statum' habeat; adeo enim posset aer illuminari, quod si etiam superveniret aliud lumen, non magis clare- sceret. Alio modo potest augeri lumen in aere per luminum aggregatione?n ; et sic, quia lumina di- versorum luminarium sunt in eodem puncto aeris, non se coangustant '" nec se expellunt, sicut multae species in uno medio; et ita nunquam sunt tot spe- cies , quin plures possint esse ; similiter de lumini- bus. Sed tunc non est simile de caritate, quoniam, sicut prius tactum est " , in una anima una tantum est caritas ; non sic est de lumine , quod egreditur a diversis lurainaribus.
3. Ad illud quod obiicitur a parte augmenta- bilis, quod ignis in infinitum est augmentabilis; di- cendum , quod calor potest augeri dupliciter : vel caioi n„sc intensive, et sic statum habet et summum; vel c extensive '^, ut sit in pluribus , et sic non habet sta- tum a parte sua^ sed a parte combustibilis , quod finitum est. Similiter dico, quod caritas potest au- geri intensive , ut magis diligat , et sic habet statum, sicut ignis; alio modo extensive, ut a parte dile- ctorum , et sic non habet statum ex parte sua, quia nunquam tot diligit, quin adhuc nata sit diligere plures.
