I, Distinctio 18, Dubia

In parte ista simt dubitationes ch-ca litteram, et primo dubitatur de hoc quod dicit, quod relatio non apparet in hoc nomine spiritus. Videtur enim dicere falsum, quia spiritus dicitur, quia spiratur: ergo refertur ad spirantem; ergo apparet in eo rela- tio. Itein , videtur quod magis appareat quam in hoc iioiiiine doiium, quia "relativa dicuntur, qiiae hoc ipsiini, quod sunt, aliorum sunt "" ; sed spiritus ! eo quod spiritus, babet esse a spirante; donuin vero i non oportet qiiod habeat esse a donante; ergo non I videtur in boc tantum apparere relatio.

Respondeo; Dicendum, quod tam donum quam spiritus dicitur relative; sed taraen relatio ma- gis apparet in hoc iiomine dmum quam in Iioc iiomirie ffpiritus , qiiia tlorium semper dicit rcspe- (â– (.um ad danteui, spiritus anteiu ' non, immo polest accipi absolute.

Vel aliter dicendum, quod Auftustinus non di- cit, quod relatio non appareat in lioc nomine spi- ritm , sed iiuod non appareal in hoc nomine spi- ritv.s saHctiis. Quamvis enim dicatur esse spiritus spiratoris, non tamen dicltur esse spiritus sanctus spiratoris.

Ad illud quod obiicitur, quod magis spiritus dicit habitudinem respicientem esse quam donum; dicendum, quod verum est in his quibus accidit esse ^ domun, sed in Spiritu sancto, qui ideo est, qnia donum. nor) hahet locum ist^i obiectio.

Item quaeritur de hoc quod dicit, quod Filius na^cendo accepil, lU sil ipsa suhstantia. Videtur enim male dicere, quia in omni eo quod inest Filio per nalivitatem, distinguitur Filius a Patre, quia nativitas est proprietas distinctiva: ergo si " Filius nascendo accepit, ut sit essentia vel substantia: ergo Pater in subslantia distinguitur a Filio. Item , quod Filius nascendo accepit sive quod Filius est nascendo est natum: ergo substantia est nata, si Filius nascendo est substantia. Omne enim, quod nascendo accipitur *, a nativitate habet ortum.

Responueo: Dicendum, quod aliqui distinxe>-unt . istam locutionem: Filius nascendo est divina substan- tia sive Deus, quia gerundium " potest dicere cmico- tnitantiam, et sic simpliciter est vera; \elcausam, et sic est ° multiplex, quia cum dico : Filius est Deus sive divina substantia. tria dico, scilicet subiectum, compositimiem et praedicatum. Potest ergo hoc ge- rundium nascemlo dicere causalitatem respectu subie- cti, vel respectu compositionis, vel respectu praedi- cati. Si respectu subiecti, tunc est sensus: Filius nascendo etc, scilicet ' qui est Filius nascendo, vel qui nascendo habet, ut sit Fihus, est Deus; et sic est vera. Si respectu compositionis , sic est sensus : Fihus est Deus nascendo, id est, hoc praedicatum convenit subiecto per nativitatem; et sic adhuc locutio est vera. Si respectu praedicati, sic est sensus: Filius est Deus sive substantia divina nascendo, ita quod nasci sne nativilas sit principiuni siv(> origo Deitatis; et in hoc sensu est falsa.

Magister tamen istam locutionem mn diMinguit , sed simpliciler concedit, et satis probabiliter, quo- '^"Ijlj? ^J- niam praedicta distinctio non videtur habei'e radi- "■■''''i'' cem '. Cum enim gerundium natum sit determinare *'8;;j'!?'''° I compositionem — quia omnino nihil est dicere : homo nascendo et huiusmodi — et cum compositio prae- dicati , sive essentiac sive omnium quae attribuuntur Filio, conveniant subiecto per nativitatem, locutio ' habet veritatem. Nec valent obiectiones in contrarium adductae, quia nativitas non distinguit iUud quod per nativitatem habetur sive quod est in nascente, sed eum. solum, qui nascitur: et ideo non sequitur, quod substantia sit distincta, nec quod ipsa nascatur, I quanivis per generationem habeatur'".

Item quaeritur de hoc quod dicit, quod Filius nativilate non est essentia. Videtur falsum dicere, quia cum nascendo sit essentia, pari ratione videtur, quod nalivitate; et hoc videtur p(?r auctoritatem Hila- rii in littera.

Respondeo: Dicendum, quod absqne dubio ista est distinguenda: Filius nativitate est divina essentia; quia ablativus potest construi in ratione formae, vel in ratione principii. Si in ratione formae, sic est falsa , quia nativitas non est causa formalis respectu praedicati essentialis. Si-in ratione principii, sic ha- bet veritatem, quia omnia quae conveniunt Filio, con- veniunt ei per nativitatis originem. Sed Magister, quia accipit germulium^^ in ratione principii, ideo cum gerundio simpliciter concedit; et quia accipit ablati- vum in ratione formae, ideo cum ablativo simplici- ter negat ; magis enim iudicat secundum '^ usum lo- qnendi quam secnndum virtutem sermonis.

Item quaeritur de hoc quod dicit : Neque per defectionem, aut protemimiem , aut derivationem; quomodo " differunt illa tria ?

Respondeo: Quidam dicunt sic, quod per defectio- ^^^^^ â– nem producitur aliquid de materia per formae praeex- istentis corruptionem, sicut ex grano Irumenti herba; per protensionem producitnr aliquid * per praeexi- stentis forniae permanentiam et inductionem formae artiflciaiis , sicut vas fit de argento; per cterivatio- nem-, quod producitur per praeexistentis formae per- nianentiain sola iocali mutatione, ul rivus ex fonte et lacus ex rivo.

Aliter potest dici, quod materiale principium, . ex quo res est , aut est materiale et transiens for- maliter, et sic est defeclio; aut est materiale et permanens, et sic est protensio ; aut est materiale et permanens et agens , et sic esl derivatio ; et horum exempla sunt manifesta l

Item qnaeritur de hoc quod dicitur: Alind cst quod accepimus, ut essenius, aliud, ut sancti esse- mus. Videtur enim male dicere, quia sicut sine Spiritu Dei non possumus sancti esse , ita nec essQ: ergo videtur. quod Spiritu sancto' non tantum ac- cepimus, ut essemus sancti, sed etiam ut essemus.

Respondeo: Potest ad hoc dici, quod hoc di- ctum est per appropriationem. Quamvis enim a Spi- ritu sancto habeamus esse et sanctum esse, appro- priate lamen habemus sanctum esse: ideo non sic accipi dicitur in nostri esse productione, sicut in san- ctificatione.

Aliter tamen potest dici, quod, sicut dare or- . dinatur ad habendimi, ita et accipere; et quia nul- lus habet^ Spiritum sanctum, quantumcumque Spi- ritus sanctus operetur in eo , nisi qui potest eo frui, et omnis talis est sanctus : ideo Spiritus sanctus non dicitur , proprie loquendo , dari nec accipi nisi a Sanctis ".

Ilem quaeritur de lioc quod dicil: Tollam de spiritu tuo, cpiia iioc non potest dici quantum ad substantiam, ergo quantum ad effectum sive gra- tiam: ergo videtur quod gratia Iransferatur ab uno in alium. Si tu dicas, hoc esse dictum per confor- mitatem ; obiicitur , quod ' pari ratione possel dici , quod toUeret de spiritu aliorum et daret Moysi.

Respondeo: Dicendum, quod iUud intelligitur de spiritu quantum ad effectuni; et tiaec praepositio de importat conformitatem simul ' et partialitatem, sed non quantum ad partem constituentem secundum veritatem, sed secundum proportionem ; quoniam effeclus Spiritus sancti multo plus abundavit in Moyse quam in aliis, ut" quasi alii partem gratiae suae viderentur habere. Kt dicitur tollam quantum ad sollicitudinem , quia dum dona Spiritus sancti aliis sunt communicaUi. sollicitndo Moysi est diminuta, et pars illius soilicitudinis est '" aliis commissa.