I, Distinctio 19, Pars 1, A. 1, Q. 2
I, Distinctio 19, Pars 1, A. 1, Q. 2
Utrum in divinis sit summa aequalitas
Seciiuilo ([ii;ielitiir, utriim in iliviiiis sit siinima aeqiialitas. El ciiiod sic, videtur hoc modo.
1. Siciit dicitur aJj Augustiuo in libro de Fide i.ad Petriim", "non dicitur aliquis inaior alio, nisi aut quia praecedit aettite, aut quia excedit magni- ludine, aut quia superat potestate": sed niliil horiim esl in divinis, ut probat Augnstinus et Magister^: ergo nihil est ibi inaequalitalis: ergo est il)i suinma aequalitas.
2. Item, non potest niaior aequahtas cogitari ^ •luam ubi uniim aequalur uni et nnuin phiribus et iiniim omnibus; sed in divinis tantus est Filius, quantus est Pater, et tantus Filius, quantus Pater et Spiritus sanctus, et tantus etiam *, quantus omnes tres: ergo etc.
3. Itein, unitas in quantitate, sicut dictum est ^ liicit aequalitatem: ergo ubi summa unitas, ibi siimma aequalitas; sed hoc est in divinis: ergo etc.
4. Ilem, status non est nisi in summo; sed status est in illa aequalitate per reductionein oinniuin ad ipsam: ergo etc.
Contra: I. Augustinus in libro octoginta trium • Quaestionum ° : "Si omnia essent aequalia, non es- sent oninia": ergo omnimoda aequalitas tollit per- fectionem '. Si ergo nihil ponendum in Deo, quod repugnat perfectioni, in divinis personis non est omnimoda aequalitas.
2. Item, maior est aequalitas, cjuae attenditur se- cundum quantitatem eontinuam et discretam, quam ' secundum continuam tantum"; sed in divinis non est aequalitas secundum quantitatem discretam, quia ibi est trinitas et ita imparilitas: ergo in divinis non esl oiTinimoda aequalitas.
3. Item, inalor est aequalitas, quae altenditur secundum potentiam et sapientiam et bonitatem, quam quae '" secundimi sapientiam et potentiam tantum; sed in divinis non est aequalitas secundum bonitatem: ergo non est ibi summa aequalitas. Pro- batio minoris: bonum est diffusivum sui "; sed ma- gis diffundit se Filius quam Spiritus sanctus, quia producil sibi aequalem. et eliam Pater quam Fihus: ergo etc.
Quaeritur ergo, quare Augustinus non ostendit aequalitatem in '^ sapientia et bonitate? et iterum,- quare non ex parte loci , sicut magnitudinis et etiam aliarura differentiarum quantitatis ? Quod xum non faciat , non videtur assignare omnimodam aequalita- tem, sed solum in parte "; aut si oninimodam osten- dil, insufficienter procedit.
Conclusio
Summa est divinarum personarum acqualitas in aeternitate quoad originem, in magnitudine quoad omnia quae habent in se, in potentia quoad effectus.
Respondeo: Dicendum, quod in divinis est sum- 1 ma aequahtas, et summa etiam assignatur ab Augu- stino. quoniam ' snfficienter ostenditur reinotio oranis inaequalitatis per illa tria, qnap snnt aeternita^ , inagnitudo et potentia.
Horum trinni dislinctio et sulTicienlia al) aliqui- Ims accipltur - sic. Quia enim in divinis non est ex- tensio molis nec aggregatio multitudinis, ideo non est ibi quantitas continna intrinseca " nec disci-eta, sed loco eius est quantitas virtutis, quae tangitur per hoc membrnm. quod est potmtia. Qnia vero Deus suo ambitu complectrtnr oninem durationem, ideo est ibi quantitas aelerni.latis correspondens tempori. Quia vero ambitn suae immensitatis complectitur omnem locum et locatnm , ideo est ibi quantilas ma- gniludinis correspondens loco. Et sic patet^ cum non sit aliam quantitatem accipere ibi, quod sufii- cienter in illis ostenditur aequalitas et consistit.
Sed haec distinctio non est conveniens, tum quia non est in Deo nisi = quantitas virlutis; et ita non deberet ibi esse nisi unum membrum , nec debet illa distingui contra alias; tum etiam, qnia magni- tudo in divinis non tantum attenditur quantum ad ambitum localitatis, sed etiam quantiim ad intensio- nem bonitatis. Unde dicitnr in sexto libro de Tri- nitate quod in "spiritualibus idem est maius et melius". Et propter hoc quantitas virtutis non tan- tnm attenditur in operatione, sed etiam in re con- siderata in omnimoda absolutione.
Ideo possumus aliter horuni trium distinctionem et sufficientiam assignare. In omni quod est, con- tingit hanc triplicem considerationem habere. Potest enim aliquid considerari in comparatione ad suam originem sive a parte ante; et sic unum maius est altero, quando origo eins est prior; et contra hoc est aequalitas aeternitatis. Potest ilerum conside- rari in se; ef sic dicitur unum altero maius, quia raaioris extensionis, vel quia maioris valoris. Contra hanc ' est in Deo aeqna litas ma^niftw/mw, ut haec aequalitas non tantuni dicatur per comparationem ad iocalitatem , sed etiam ad sapientiam et bonitatem et ad orane quod facil alternm altero dici maius. quia" melius. Unde Augustinus el Magister in hac distinctione probant aequalitalem magnitudinis per aequalihilem virtutis sive in virtute. Potest etiam tertio considerari per comparationem ad elfecfuni : et sic dicitur maius, quia potentius; et contra hoc est aequalitas potentiae. Qnoniam igitur rem '" non contingit pluribus modis considerari. si est aeqnali- tas in istis, summa est: et cnm ostenditur in istis, summa ostenditur, et perlecta indnctione proceditnr.
1. Ad illnd ergo qnod obiicitnr [iriiiio. quod : aequalitas repugnat perfectioni: dicendnm. qnod ve- rum est: perfectioni universi, quae aggregal;i est ex diversitate; non sic est iii Deo.
2. Ad illud quod obiicitur, quod iiiaior est ae- qualitas secundum utramque quantitalem elc; di- cendum, quod summa aequalitas non est in qnantitale continua nec discreta, quia ibi unum non aequatnr plnribus; sed hic '- est perfectissima aequalikis: ideo solum secundum quantitatem vii-tutis nttenditur.
3. Ad illud quod obiicitur de bonitate, quia diffusivum etc; dicendum, quod emanatio personae non attenditur secundum rationem honitatis essentiae, sed magis fecunditatis personae vel in persona; et ideo non secpiitur, quodsi Spiritus sanctus non pro- ducit, quod propter hor habeat minus de bonitate. Unde notandum, qnod duplex est diffusio, scilicet r intra vel '^* extra. Diffusio intra esl , quando persona procedit a persona in " unitate naturae; et haec non est proprie diffusio, el haec non consequitur bonum, quia bonum, sed bonum in hypostasi, quae aliam producere nata est; et ideo secundum hanc dilTu- sionem non dicitur una persona altera melior. Est '^ alja diffusio extra, quae attenditur in productione effectus; et secundum hanc rationem attenditur dif- fusio proprie et ratio bnni. Et quia in hac una per- sona alteram non excedit, quia indivisa sunt opera Trinitatis: ideo hac non est una melior alia.
