I, Distinctio 19, Pars 1, A. 1, Q. 4
I, Distinctio 19, Pars 1, A. 1, Q. 4
Utrum in divinis sit aequalitas cum circumincessione.
Item, Augustinus de Fide ad Petrum ": "Pro- pter unitatem naturae totus Pater est in Filio et Spiritu sancto".
3. Item, hoc ipsum ostenditur ratione, quia in quocumque est substantia vel essentia Patris, est Pater: sed substantia Patris est in Filio: ergo Pater est in Filio, eadem ratione est Filius in Patre.
4. Iteni, onine cognituni est in cognoscente vel per veiil:iteni. vel per siniilitudineni; sed Paler co- '^noscil Filium i|uantun) ad hypostasiui et proprieta- leiii: ergo Filius est in Patre: aut ergo - quantum ad irrilulcin, aut qiKinluni ;iil â– siDiili/iiilincm veri- lalis. Non t|iianluni ad siiiiiliiniUiHnn . quia tunc esset Filius iii 1'alre siciil rie:iliir,i : ergo qnanluui ad (v- riUilinn: eadeiii ralioiie ei ' Paier in Filio : ergo iircununcessio est ihi.
:i. lleui. oiiine quod est coinparaluni ad alteruin, aiil est in illo, aul u.tira illuiii. Si ergo Filius coiu- (laralur ad Palreiu. aiit esl iii illo. ant exlra. Si //) eo. eadein ralione el Pater iii eo: si v.rlra euiu; sed illa. (pionini unuiu est exlra alleruin. dilTei-niit per substanliaui: ergo Pater et Filius siihslanlialiter rtilTernnt.
Ij. Iteiu. niaior est convenienlia in divinis, quam .sil generis ad species vel tolius ad partes; sed pro- pter convenienliain generis ad species geniis est in speciebus el e converso ; et similiter totum in parti- bus et e converso ^ : ergo multo fortius in divinis P;iler est in Filio et e converso.
CoNTRA : 1 . Si l'ater esl in Filio et e converso , ergo Pater est in Patre. Sicut enini sequitur in prae- dicando, quod quidquid praedicalur in plus vel ae- que de aliquo, praedicatur de omni eo quod est sub 00 ^: ergo similiter, si ;i]iquid est in aliquo, necesse est, quod in eodem sit omne quod est in eo: ergo si Filins est in Patre, omne quod est in Filio, est in Patre: seil Pater est in Filio: ergo Pater est in Patre.
2. Itein, quandocnmque duo simplicia eiusdem generis simul sunt , ita quod unum est in altero, non distinguuntur ;ih iiivicem, sicut punctus est in pun- cto. Si ergo P;iler el Filius sunt omnino simplices; si Pater est in Filio et Filins in Patre. non videtur, qnod distinguantur.
3. Item, si du;ie essenti;ie divin;ie e.ssent. impos- sibile esset, quod nna esset in ali;i. quia un;i non pns- .set illahi alii, quoniam iitnuine esset aeque spiritualis el suniine spirilirdis: ergo si diiae jiersoiiae sunt ;ie- que el siuniiie spiriliiales. iiiipossihile esi , quod uu;i, sit in ;ilter;i; el iilud '' videlur, quia Deiis non potesl esse in creatur;i, qiiin ei illabatnr. Si ergo persona est in persona, videtur omnino ei ill;dji.
4. Item, quaero, quid significet hoc quod est esse in Patre, utrum dicatur secundum substantiam, aut secundumr elationem. Si secundum relationem, hoc est contra Augustinum, qui dicit in littera, quod "propter unitatem naturae totus Pater est in Filio et Spiritu sancto". Si secundum substantiam; sed quae secundum substantiam dicuntur, conveniunt tribus: ergo hoc quod est esse in Patre convenit Filio et Spiritui sancto et Patri: ergo Pater est in Patre, quod non conceditur.
5. Item, cuni dicitur: Pater est iii Filio, et Fi- lius in Patre, aut impurtatur eadem liabitudo, aut altera. Si eadem, cum Filins sit in Patre ut iu principio, tiuic similiter Pater esset" in Filio ut in principio; quod simpliciter est ;ibsurdum. Si non importatur eadem habitudo: ergo sicut '° non est cir- cumincessio, cuni dicilnr: genus est in specie, et species in genere, similiter nec in proposito e.sset circumincessio.
6. Item, Filius esl de Patre et ;ipud Patrem,et non convertitui- : ergo pari ralione videtur , quod non convertalur. c|uodsi Palei' est in Filio, quod Filius sit in Patre.
7. Itein, iiovem modi essendi m/ " siint in ci'ea, turis. 1'riino modo sicut pars in lolo; secundo modo sicut totum in parliljus; tertio modo sicul species in genere; quarto modo sicut genus in speciebus; quinto modo sicut forma in materia; sexto modo sicut rectum sive motum in regente; septimo modo sicut res iii suo fine; octavo modo sicut contentum in conlinente; et nonum addit Boelliius, scilicet' si- • cut accidens in subiecto. Quaeritur ergo, quo isto- rum modorum sit Pater in Filio et e converso; et cnm nuilum horum sij dare, videtur quod nullo modo sil.
Conclusio
In divinis personis est summa et perfecta circumincessio ratione unitatis essentiae cuni distinctione personarum.
Respondeo: Dicendum, quod -, sicut auctoritales probant et rationes , in divinis est summa et perfecta circumincessio. Et haec vocatur ' circuminces,sio , qua dicitur, quod unus est in alio et e converso; et hoc proprie et perfecte in solo Deo est, quia circum- incessio in essendo ponit distinctionem simul et uni- tatem. Et quoniam in solo Deo est summa ' unitas cum distinctione , ita quod distinctio est inconfusa et unitas indislincta: hinc est, quod in solo Deo est circumincessio perfecta. Et patet ratio huius, quia ratio circumincessionis est perfecta unitas essentiae cum distinctione personarum. Et quoniam hoc est proprium solius Dei, ideo et circuraincessio talis, secundum quod dicit Hilarius et Magister inducit in littei'a ".
I. Ad illud ergo quod obiicitur, quod Pater in ^Filio et Filius in Patre, ergo Pater° in se; dicunt quidam, quod argumentum non valet, quia mutatur habitudo eius quod est in; quia in una dicit habitudinem priucipiati ad principium, in alia autera habitudinem principii ad principiatum. Tamen illud non oportet dicere, quia sicut iam patebit', in non dicit diversam habitudinem. Nec tamen sequilur, immo est accidens ibi, eo quod in notat distuictio- nem. sicut accidens esthic: Petrus est similis Paulo, et Paulus Pelro: ergo Petrus est similis Petro; ita et in proposito inlelligendum.
2. Ad illud quodobiicitur, quod" simplicia simul existentia confunduntur in unum; dicendum, quod illud verum est, quando simplicia liabent distingui penes illud, iu quo simt, sicut punctus et unitas ab eo, in quo est. Sed quando se ipsis distinguuntur et in ' se ipsis substanlificantur, tunc. quamvis sint si- raul, Vion confunduntur ; et tates sunt hypostases divinae. Et huius simile, quamvis perfecle non possil srmiie. in creatura inveniri, tamen Dionysuis" ponit exem- plum in luminibu^, quae niulta sunt in eodem aere inconfusa: et huius signum est, quia, quando lumi- n:ire aufertur, secum " trahit lumen suum, nihil de aliis convellens. Et ratio huius est . quia lumina in aere non distinguuntur penes id in quo '-.
3. Ad illud quod obiicilur, quod essentia nou esl in essentia nisi per illapsum etc;; dicendum, quod non est simile, quia ubi est essentiarura diver- sitas, si una est in altera, oportet quod una sit j aliquo modo materiahs alteri; sed quando^" perso- nae differunt, salva essentiae unilate, una est in alia, quia essentia unius est essentia alterius; et ita, sicut idem non illabitur sibi , ita nullus polesl esse ibi illapsus.
4. Ad illud quod quaeritur, quid significet hoc Ad quaesi. quod est esse in Patre; dicendum, quod, sicut Sancti innuunt, sicut aequale dicit respectum secundum Tripies imi unitatem quantitatis, et simile secundum unitatera qualitatis", simiUter hoc quod est esse in Patre, secundum unitatem substantiae. Unde sicut aequale simul iniporlal subslantiaiii cniii relatioiie, sicut pa.- lebit intVa*. ita Pt lioc iiuotl ost me In. lit sicut, cum (licitur ui-ij}inli. Patri, arctatur ad standum pro aliis persoiiis. il;i cl in proposito intelligendum.
5. Ad ilUul qiiod (|naeritui-, utrum importetur eadeut liabitudo; dicendum sine praeiudicio, quod sic, (piaiilnm est d(> ratione nominis. Sicut onim, eum dicitnr: Paler esl similis l-"ilio ct e couverso, non imporlatur ali:i rl :ili;i li:d)iluilo: il:i iiec iu lioc quod est e.y.vc /)( - , qiii:i iuqH)i-|;it rekilioneiu ideutilatis sive consubstantialitalis. Unde si dicatur: Pater est similis Filio et e converso, non dicitur alia habitudo: sie in proposito, quia significat hoc quod est ensein Pa- tre idem quod est esse Patri comubstantialem. Et nniformiter accipitur consubslaniialis , cum dicitur de Patre et Filio. Et hoc patel. quia si non diceret consimilem habitudinem, non esset cireumincessio , sicut nec est, quando dicitur crealura esse in Deo, et Deus esse in creatura; quia alia imporfcilur habi- tudo in utraque.
6. ,\d illud quod quaeritur de hoc quod est apud etc; dicendum, quod quaedam praepositiones significaii» important habitudinem repugnantiae , ut contra; Sonum." quaedam distantiae, ut lioc quod est ad et prope; quaedani causac, ut de et ex; quaedem convenien- tiae, ut in et cum. Primae et seciindae nulio modo recipiuntur ', sed tertiae et quartae sic, et tertiae non conversim, sed quartae conversim, quia conve- nientia est relatio aequiparantiae.
