I, Distinctio 20, A. 2, Q. 2
I, Distinctio 20, A. 2, Q. 2
Utrum in divinis sit ordo naturae.
1. Per Augustinum, qui dicit in littera, quod "cum dicitur Filius a Patre, non dicitur inaequalitas substantiae , sed ordo naturae".
2. Item, ubi est naturalis origo, ibi est natu- ralis ordo: sed in divinis est naturahs origo, ergo et naturalis ordo : ergo est ibi ordo naturae.
3. Item , ubi est causa et effectus. ibi est prius et ' posterius; sed ubicumque hoc, ibi est" ordo naturae: ergo cum in divinis contingat reperire causam et effectum, sicut dicit Chrysostomus super principium ad Hebraeos', et Damascenus primo hbro, capitulo octavo: "Pater est causa Filii", patet etc.
CONTRA : 1 . Cuiuscumque est ordo , ipsum or- Ad opposi- dmatur: ergo si m divmis est ordo naturae, natura ordinatur; sed quod ordinatur distinguitur et nu- meratur * : ergo in divinis natura distinguitur et nu- meratur; sed hoc falsum: ergo etc.
2. Item, in divinis " idem est natura et essentia, quia natura nomen est essentiale; sed in divinis nullo modo ponitur ordo essentiae : ergo nec naturae. sed solum in his infenoribus ; vel secundum quod imum est ab alio personaliter tmtwm.
3. Itera , ubi esl ordo , ibi est priiis et poste- rius ' , ergo si in divinis est oi'do naturae, ibi est prius et posterius secundum naturam; sed Iwc nullo modo recipitur: ergo nec ordo naturae. Quod auteni in divinis non sit prius et posterius secundum na- turam, ostenditur sic: "Relativa sunt simul na- tura -", ergo l\ater et Filius , secundum quod Pater et Filius, simul sunt natura; sed Paler secundum id quod est et secundum quod est Pater, simul est natura", quia relationes in divinis non sunt adve- nientes, nec tantum sunt ratio referendi, sed etiam existendi ' : ergo Pater et Filius secundum suas hypo- stases simul sunt natura, ergo non est ibi ordo naturae.
4. Item, in causis creatis videmus gradus, quod° quanto substantia creala cilius potest , velocius ope- ratur; unde quaedam operantur in tempore, quaedam repente, quaedam subito; et illa causa, quae ope- ratur subito, aliquando non praecedit tempore, sed natura. Si ergo Deus producit Filium secundum omnem nobilitatem et virtutem suae potentiae, el virtus suae potentiae infinitae maior est quam fmi- tae: ergo non tantum simul duratione, sed eliam simul natura producit: ergo non est ibi ordo na- turae.
5. Item, videmus in cognoscibilibus, quod quae- dam habent sui cognitionem et cogitationem " inve- stigando et posterius tempore — et loquor de actuali, non de habituali — ut anima humana; et quaedam simul duratione, ut Angelus : ergo si Dei cognitio et dictio sive locutio non est accidens, sed multo no- hilior et virtuosior ' quam oninis creatura, habet verbum inteliigentiae, non tantnm simul duratione, sed etiam natura: ergo etc.
CONCLUSIO.
In divinis recte dicitur esse ordo naturae, id est ordo naturalis originis.
Respondeo: Dicendum, quod ordo dicitur esse° .oidoaiicu- alicuius dupliciter: aut sicut ordinati, aut sicut puciier. rationis ordinandi. Ordo in divinis sicut ordinati dicitur personae Patris vel ° Fihi vel Spiritus sancti; sicut rationis ordinandi dicitur naturae. Natura Denniiio m- enim dicit vim productivam , secundum quod dicit Philosophus "', quod "est vis insita rebus ex simi- lihus similia procreans". In divinis autem est ordo secundum productionem , ideo '^ dicitur ibi ordo na- conciusio i. turae, id est naturalis originis. Unde genitivus ille paiis"""' non construitur subiective, sicut cum dicitur albedo significaiio Petri, sed ex vi declaratimiis essentiae, utcumdi- citur albedo claritatis vel homo auctorilatis. Kt ideo resolvitur'^ in duos, ut sit sensus: ordo naturae, id est naturalis originis.
1. Ex hoc patet primum quod obiicit", quia soiuuo ad obiicit, ac si diceretur ordo esse naturae ut rei ordinatae. Patet etiam secundum, quia" essentia di- citur in absolutione omnimoda , non ut alterius prin- cipium; natura vero dicit ut alterius principium, unde dicit comparationem ad productionem sive ema- nationem naturalem.
Unde ulterius attendendum, quod ordo secun- ordo in dum naturalem originem in his inferioribus duo dicit, ci°dno"' scilicet einanationem et antecessionem. Et ratio huius est, quia emanatio in his inferioribus ponit diversi- tatem substantialem. Unde omne quod emanat in his inferioribus, est etfectus, et quod producit est causa; et ideo dicitur causa, cuius esse sequitur aliud et quia aliud in natura, ideo posterius in natura. In divinis autem est emanatio , ad quam non consequi- tur essentiae diversitas vel naturae, ideo nec prius nec posterius natura, sed simul natura. Et ideo in divinis non recipitur ' ratio causae vel effectus se- cundum Latinos, sed nomen prmcipii, quamvis Graeci, extenso nomine, utantur nomine causae pro concmsio 2. nomine principii. Et ideo in divinis est ordo natu- rae, non quo alter sit posterior altero, sed quo alter ex altero. Et hoc est quod dicit Augustinus in littera.
3. Et ex hoc patet, quod tertio obiicitur; quam- vis enim in creaturis ordo ponat posterioritatem naturae " , non tamen in Deo. Et ideo quamvis non sit ibi posterioritas , non sequitur, quin bene sit ibi ordo.
Ex his patent obiecta ad utramque partem. Con- cedendum est ergo, quod aliquo modo reperitur in divinis ordo naturae, sicut ostendunt primae ratio- nes ; tertia tamen * deficit , quia nomen causae non reperitur in divinis secundum Latinos proprie.
