I, Distinctio 21, Dubia

In parte isla sunt dubitationes circa litteram, et primo dubitatur de hoc quod dicit Magister, quod proprie tota Trinilas est soliis Deus, quia videtur velle negare istam: "Pater est solus Deus" ; sed haec videtur esse vera per expositionem , quia Pater est Deus et non alius a Deo vel aliud: ergo etc. Item, praedicatum, quod dicitur de tota Trinitate, non potest esse nisi praedicatum essentiale; ergo cum solus Deus sit praedicatum essentiale ' — quia aliter non diceretur de tota Trinitate — et essentiale prae- dicatum dicitur de qualibet persona singillatim: ergo Pater est solus Deus.

Respondeo: Dicendum , quod quando solus per se additur ad praedicatum, ita quod non intelligitur a parte subiecti, improprius est serrao, sive dicatur de Trinitate tota , sive de Patre. Nec vult dicere Au- igustinus, quod solus Deus praedicetur de tota Trini- tate, ita quod non de Patre. Sed in illis locutionibus : soli Deo honor et gloria "^, et consimilibus solus Deus non accipitur pro unica persona, excludendo alias personas, sed pro tota Trinitate, excludendo alias naturas; et Magister ita accipit, ac si Augustinus vellet dicere', quod hoc, scilicet soliis Deus, praedi- caretur de Trinitate, et non de Patre. Sed ipse vult, quod supponat pro ipsa Trinitate; pro Patre vero si supponat, non tamen praecise supponit pro solo Patre ; et ideo Augustinus concedit, quod sola Trinitas est so- lus verus * Deus, non tamen solus Pater. Unde et Ma- gister non dicit, quod Pater non sit solus Deus, sed quod non proprie dicilur. Et illud manifestum est, si inspiciatur, qualiter solus debet addi ad praedicatum ^

Item quaeritur de hoc quod dicit: Trinitatem dicimus solum Deum, quamvis semper sit cum Sanctis, cum inseparabilis sit a rebus aliis et inti- mus omnibus: propter quid magis dicit" esse cum Sanctis quam cum aliis ?

Respondeo: Dicendum, quod quamvis Deus sit in omnibus et cum omnibus, tamen speciahter dicitur esse cum Sanctis propter effectum gratiae inhabitan- tis , per quam ipsi conformantur et cari et similes ei fiunt. Unde Proverbiorum octavo': "Deliciae meae esse cum filiis hominum", dicit Sapientia Dei. Unde Dominus vobiscum dicitur hominibus, non bestiis.

Item quaeritur de hac locutione: Nemo no- vit Filium nisi Pater , quia, cum nemo compo- natur ex non et homo, ergo 'iiemo idem est quod nullus homo; sed dictio exceptiva non excipit nisi contentum sub termino ». Unde nihil est di- ctum: nullus homo currit nisi asinus. Cum ergo Pater non contineatur in suppositione huius nomi- nis honio, patet etc. Si tu dicas , quod ampliatur ex usu distributio importata per istum terminum nemo ultra quam ad homines; tunc ego quaero: pro quo stat ? aut pro creato , aut pro increato ? Si pro creato, nuUa est exceptio, quia simpliciter vera; et praeterea, Pater non est ibi contentum. Si pro increato, simpliciter el totaliter esl' falsa: ergo per exceptionem non potest verificari. Si tu dicas, quod pro utro- que; quomodo potest hoc esse, cum nihil habeant commune? Et si habent commune, aut hoc quod'" est nemo distribuit pro essentiis, aut pro personis; si pro essentiis: ergo non debet excipi Pater; si pro personis: ergo debet excipi Spiritus sanctus, sicut el Pater; alioquin locutio est" falsa.

Respondeo: Dicendum, quod nemo distribuit communiter pro omni '^ cognoscente sive habente vim cognitivam, et distribuit nemo non pro suppo- sito tantum sive persona, sed pro natura. Unde Pater non excipitur, quia persona, sed quia eiusdem na- turae cum Filio; et ideo implicatur in illa exce- ptione Filius et Spiritus sanctus, et ideo locutio habet veritatem.

Vel dic, quod nemo distribuit pro hominibus '^ * et nisi tenetur non exceptive, sed adversative, sicut dicitur secundae ad Timotheum secundo ": Ad nihil valet nisi ad subversionem audientium.