I, Distinctio 27, P. 2, Dubia

In parte ista sunt dubitationes circa litteram et primo de hoc quod dicit: Secundum quod sapien- tia est essentia, hoc est quod Pater, secundum quod Verbum, non est lioc quod Pater , quia aut hoc tenetur essentialiter , aut personaliter. Si essentiali- ter, non solum secundum quod sapientia, est unum per essentiara cum Patre, sed etiam in quantum Ver- bum. Si personaliter, tunc est falsum , quod secun- dum quod sapientia , sit hoc quod Pater persona- liter. — Item , cum hoc sit neutri ' generis , videtur quod stet pro essenlia, et ita Verbum semper est hoc quod Pater, scilicet unum per essentiam vel substantiam.

Respondeo: Dicendum, quod hoc stat ibi pro significato termini, ut sit sensus: Verbum , secunduin quod sapientia, hoc est quod Pater; quia secundum quod sapientia, aUquid ei attribuitur, quod etiam Patri, scihcet significatum huius nominis sapientia. Simihter altera est vera: Filius, secundum quod Verbum, non est hoc quod Pater, quia aliquid attri- buitur Filio, secundum quod Verbum, quod non convenit Patri. Unde secundum dicit ibi habitudi- nem sub ratione formali , et pronomen hoc importat et demonstrat proprium significatum termini ; et ideo, quia sapientia significat essentiale, tenelur in prima essentialiter ; quia signiflcatum Verbi est personale, tenetur in secunda personaliter.

Vel aliter potest dici, quod tenetur essentiali- . ter, et secundum quod dicit habitudinem per mo- dum formalis ; unde sicut alio est Deus , alio est Pa- ter — quia deitate est Deus, paternitate Pater -, ita quod nec paternitate Deus , nec deitate Pater — ita accipit Augustinus, cum dicit: secundum quod Ver- bum, non est hoc quod Pater ', ut non negetur uni- tas in natura, sed ut negetur habitudo eiiis quod est secundum ; quia Verbum , in quantum verbum , non dicit unitatem essentiae , sed distinctionem per- sonae, econtra sapientia.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Eadempro- prietate sive notione dicitur verbum, imago et p,- lius ; quia si hoc est verum , ergo ibi est synonymia vel inculcatio verborum, aut aliqua differentia.

Respondeo: Dicendum, quod differentia est;et| una differentia potest accipi sic, ut verbum dicatur, quod' procedit ex interioribus , imago , quod imi- tatur in exterioribus, et filius complectitur utrum- que; et ideo magis et communius dicitur filius quam aliquod aliorum.

Vel aliter : omnia haec tria important similitu- , dinem alterius; sed filius importat illain similitu- dinem naturaliter emanantem , imago ut expresse imitantem , verbum ut aliis exprimentem, quantum est de se sive natum expriinere; ideo filius fre- quentius nominatur illa persona propter hoc, quod ipsam emanationera et habitudinem illarn nomine importat proprio.

Vel aliter: imago importat illam similitudinem ^ ut conformem, verbum importat illam ut menta- lem sive spiritualem, sed filius connaturalem. Et sic patet diversa ratio significandi eandem habiludi- nem, et ita eadem proprietas est, nec tamen syno- nymia. — Et in prima acceptione praeit intentio verbi, ' in secunda intentio filii, in tertia intentio imaginis; tamen inter omnes medius modus est convenien- tior

Item quaeritur de hoc quod dicit, quod solus Filius est Deus ile Deo. Videtur enim falsum dicere, quia "Spiritus sanctus est Deus de Deo" ": non ergo solus Filius.

Respondeo: Dicendum, quod ista exclusio arcta- tur ex modo loquendi. Quod patet, quia non dicit simphciter hoc, sed loquens de Patre et Filio dicit': "non ambo Deus de Deo, sed solus Filins", ita qiiod ex ipso niodo loquendi solus arctalur ad facieii- dam exclusionem pro l^atre.

Itera quaeritur de lioc quod dicit: Secunihmi noniina suhstantiae (licitur: illuil de illo. Videtur enira falsum, quia bene dicitur Filius de Pat.re per nomina , quae uon sunt nomina substantiae. Si tu dicas, quod intelligitur secundum idem nomen; obiicitur, quod bene dicitur procedens de procedente , et principium de principio, sive spirans de spi- ranie, haec lameu nomina non dicuntur secundum substantiara.

[tem quaeritur de lioc, quod statim addit ibi: Licet illa nomina substantiam non significent; qnia si hoc , ergo significant relationem , ergo hoc nomen Deus significat relationem. Et ilerum, si non signi- ficant substantiam , sed relationem , ergo possunt pro eis poni nomina relativa: ergo Pater de Patre.

Respondeo: Dicendum, quod dici hoc de hoc est dupliciter, scilicet secundum idem nomen, vel secundum aliud. Secundum idem non potest esse, nisi conveniat duobus; et quia nomina duabus per- sonis convenientia fere omnia sunt essentialia, licet aliqua sint notionalia; ideo regula Magistri ut phi- riinum veritatem habet. Taraen quidam libri habent maxMwe'; in quibus non est, potest poni pro glossa; et sic cessat obiectio, quia Magister iion intendit excludere nisi nomina propria , quae dicuntur de uno solo. — Qund obiicitur, quod nomina non signiti- cant substantiam; dicendura, quod significationem accipit pro suppositione , et tantnm valet non signi- fi.cant quantum non supponunt''.