I, Distinctio 34, A. 1, Q. 2
I, Distinctio 34, A. 1, Q. 2
Utrum in divinis persona praedicetur de natura, et natura de persona.
Secundo quaeritur, utrun in divinis sit ponere praedicationem, scilicet ut res naturae sive persona praedicetur de natura , vel e converso. Et quod non , videtur.
1. Boethius in libro de Trinitate: "Deus est forma sine subiecto" ; sed ubi non est subiectum . non est praedicatum: ergo etc.
2. Itein , Dionysius ' dicit, quod "negationes de Deo sunt verae, aflirmationes vero incompactae" ; sed ubi est vere aliquid de aliquo praedicare , est etiam vere affirmare; sed in Deo non contingit vere afTir- mare: ergo etc.
3. Item, hoc ipsum videtur ralione: quia ubi- cuinque est praedicalio, ibi est complexio et com- positio''; sed in Deo nulla est complexio, ergo et nulla compositio: ergo et nulla praedicatio.
4. Item, in omni praedicatione subiectum se habet ad modum materiae; sed in divinis nec est reperire materiam nec modum materiae: ergo nec praedicationem.
5. Item, si est ibi praedicatio, aut praedicatur idem de eodem, aut aliud de alio. Si ideni de eo- dem, nullus ex hoc capitur intellectus alius, quam si nou esset praedicatio, ut patet cum dicitur: homo est homo. Si aliud de alio : ergo in divinis est aliud et aliud, ergo compositio.
6. Item , si est ibi praedicatio , aut praedicatur res naturae de natura, aut e converso. Res natu- rae non potest praedicari de natura, quia res na- turae se habet per modum suppositi: ergo eius est subiici , non praedicari : ergo si praedicatur , tunc ergo natura de re naturae. Sed contra : natura est forma; sed oinnis forma dicitur relative ad infor- matum , nullum autem relativum dicitur de alio * : ergo natura non praedicatur de re naturae: ergo non est praedicatio.
7. Item , quae habent oppositas proprietates , unum non praedicatur de altero; sed essentiae vel naturae proprietas est communicabiiitas , personae vero incommunicabilitas: ergo unum de altero non praedicatur, nec una persona de altera: constat ergo. ibi nuiiam esse praedicationem ^.
2. Item , ratione videtur : quia fides habet obie- ctum verum et habet obiectura Deum, ergo ve- rum est ponere in divinis; sed veritas et faisitas circa compositionem ', veritas, inquam, circa quam est credulitas vel opinio : ergo in divinis est ponere compositionem , ergo et praedicationem.
3. Item , ubicumque est vere ' commune et pro- prium, ibi est vere ponei'e praedicationem ; sed in divinis est vere reperire commune et proprium , quia natura vere est communis, et persona proprium sive incommunicabile : ergo etc.
4. Item, hoc verbum est est nota identitatis ' ; sed omnis praedicatio est mediante hoc verbo est: ergo omnis praedicatio signum est identitatis. Sed ubi vere est significatum , vere est et signum ; sed in Deo propriissime et verissime est identitas , sicut probatum est% quia ?-es naturae non addit supra naturam: ergo propriissime praedicatio. Et hoc esl quod dicit Boetbius, quod "nulla verior praedicatio illa, in qua idem de se praedicatur": si ergo hoc est in divinis, ergo omnes praedicationes in divinis sunt verissimae.
CONCLUSION
Persona praedicatur de natura et e converso prae- dicatione per identitatem; sed praedicatione per modum inhaerentiae tantum conmune praedicatur de proprio.
Respondeo: Dicendum, quod est praedicatio per inhaerentiam , et est praedicatio per identitatem, et utramque est in Deo reperire: per inhaerentiam , ut cum dicitur: Pater generat, vel Deus creat; per identitatem, nt cum dicitur : Pater est generatio , vel Deus est creatio. Praedicationem autem per identi- iatem est reperire in Deo propriissime, propter ipsius rei qualitatera ", quoniam ibi est summa iden- titas: unde omnes locutiones importantes unitatem, ibi sunt verissimae. Praedicationem autera per inhae- rentiam est ibi reperire propter intellectus nostri defectibilitatem ' , quoniam, licet actus in divinis sit Dei substanlia et ipsa proprietas etiara, tamen, quia intellectus noster intelligit per res inferiores, et enuntiat per vocabula rerum inferiorum, tenet modum enuntiandi, quem habet circa inferiora; et ideo praedicat per raodum inhaerentiae , quamvis omnia quae in Deo sunt, realiter habeant modura subslantiae.
Intellectus tamen iste non est falsus: quoniara, queraadraodum intellectus abstraheiis hneam a ma- teria non est falsus °, quia modum illum non ponit circa rem, sed circa suura intelligere, siraililer in- tellectus noster in divinis coraplexionem non ponit circa rem. sed circa suum intelligere et suum ex- primere. Quaravis enim in Deo sit summa simphci- tas , tamen exprimi non potest nisi per complexio- nera. Et ideo bene dicit Augustinus ", "quod verius est Deus quam cogitatur, et verius cogitatur quam dicitur". Nam etsi intellectus aliquo raodo per intel- ligentiam ascendat ad contuitum siraplicitatis , non taraen potest hoc exprimere voce simplici , sed com- posita.
1. Ad illud ergo quod obiicitur, quod in Deo non est subiectura ; dicenduni , quod verum est iiuantum ad rem ; est tamen '" quantura ad modum inlelligendi vel enuntiandi.
2. Ad illud quod obiicitnr, quod affirmationes sunt incorapactae; dicendum, quod hoc dicitur, quia nulluni nomen expriniit divinani essentiam, sicut est, omnino. — Vel dic, quod in afiirmatione no- tatur idenlilas , et haec vere est in Deo a parte rei; et esl compositio \ et respectu huius est incorapactio, quia nulla est ibi reahs compositio.
3. Ad illud quod obiicitur de complexione, di- cendum, quod ilia coniplexio in sermone significat compositionem in ihteliectu, sed unitatem in re.
4. Ad illud quod obiicitur, quod modus mate- riae non cadit in Ueo ; dicendum , quod veruni est, quia ' non cadit inodus materiae ut ex qua ; modus autem ut de quo et in quo bene cadit.
5. Ad illud quod obiicitur: Aut idem praedica- tur de eodem etc. ; dicendum , quod aliquando idem est re, diversum tamen secuiidum raiionem in- lelligendi et dicendi, ut bonitas est^ substantia; aliquando idem secundum substantiam , diversum secundum modum se habendi, ut persona esl substan- tia, sive relatio est substantia, et Deus generat: et ideo aliquis intellectus capitur ex complexione , qui non capitur ex simplici voce.
6. Ad illud quod quaeritur, utrum res naturae praedicetur de natura; dicendum, quod praedicatione per identitatem utrumque de altero praedicatur, nec est compositio * in ratione formae nec in ratione raateriae; si autera per inhaerentiam, tunc coraraune praedicatur de proprio, ut Pater est Deus.
Quod ergo obiicitur, quod natura est forma; respondendum est dupliciter" : qund forma uno modo dicitur relative ad inforraatum, et sic non est ac- cipere in Deo ; alio modo absolute , quod caret materia , et sic est in Deo ; et sic patet illud. — Aliter potest dici , quod dici relative est dupliciter: vel fisiinciio. secundum esse, vel secundum diei; secundum dici, ut videns ad visum , et intelligens ad intellectum , et sic unum de altero praedicatur; secundum esse, ut Pater ad Filium, et sic non praedicatur. Natura enim non dicit respectum ad personam secundum esse, sed secundum dici; et talis respectus impor- tatur, cum dicitur, quod natura est forma respectu rei naturae. Hinc est, quod dicitur ratione illius re- spectus : tres personae unius essentiae vel naturae . et una natura trium personarum ; non tamen dicitur : tres personae uhius Dei. Nara hoc noraen Deus non iraportat respectum secundura dici ad personam, sed solum ad creaturam. Ideo dicitur Deus A braham, Isaac et Iacob.
7. Ad ultimum dicendum, quod communicabi- litas et incorarannicabilitas non sunt oppositae pro- prietates, sed sic diflerunt, sicut habere proprieta- tem . et non habere '. Quia enim persona habet pro- prietatem relativam, ideo distinguitur et est incom- municabilis ; sed quia essentia caret illa proprietate , ideo communis est, et communicabilis pluribus; et ideo non distinguuntur ad invicem. — Vel potest Aiia soiutio. dici , quod communicabilitas" non est proprietas di- slinguens etiam in creaturis ; unde quamvis homo sit commune, et Petrus proprium, non taraen irape- ditur, quin homo dicatur in Pelro; quanto magis in Deo". Illa autem propositio intelligitur de proprie- tatibus separantibus et distingnentibus illa. in qui- bus sunt, ad invicem.
