I, Distinctio 37, Pars 2, A. 2, Q. 3
I, Distinctio 37, Pars 2, A. 2, Q. 3
Utrum Angelus pertranseat medium moto subito, vel successivo.
Tertio qii;iei'itur, iilriini spiritus angelicus per- transeat mediuni niotu ' subilo , vel successivo. Et quod successivo, videtur.
1. In aliquo instanti est in termino a cjuo , et in FniKiamenia.alio iustanti est in termiao ad quem; sed inter quae- libet duo instantia cadit tempus mediuni, et in medio illorum instantiuni est moveri: ergo moveri ipsius Angeli est in tempore : ergo movelur motu successivo.
2. Item, hoc ipsum ostenditur a parte spalii sic: Angelus, si perlransit medium in aliquo in- stanti . est ' in medio el in partibus medii ; sed im- possibile est, qnod aliquod unum praeter Deum et corpus Christi simul et semel sit in pluribus locis: ergo iHipossibile est, quod Angelus in eodem instanli sit in toto medio et in rme. ergo non moYetur su- bilo : ergo necessario oporlet , quod successive.
3. Item, hoc ostenditur a parte virtutis. Sicut vult Philosophus ', si tanla virtus movet in tanto tempore, et maior in minori , et maxima in minimo, et infinita in nunc, ergo secundum quod potentior est virtus, secundum hoc velocior est motus; sed instans excedit lempus improportionabiliter : ergo et virtii^, quae movet in instanti, superexcedit illam, quae movet in tempore in infmitum. Sed nulla virtus creata superexcedit aliara in inflnitum, et virtus angelica est creata: ergo cum omnis motus naturalis localis sit snccessivus, patet quod motus Angeli sit successivus.
4. Item, si Angelus movetur, aut ergo motus ille est vere molus, aut mutatio '. Si mutatio: ergo generatio, vel corruptio, quod constat esse falsum. Si motus ; sed omnis motus proprie dictus habet prius et posterius, et situm et tempus, et omne tale est successivum: ergo etc.
Contra: 1. Augustinus in libro Quinque Responsionum: "Radius non citius pervenit ad loca pro- pinquiora quam ad loca remotiora", et constal quod pertransit medium: ergo si virtus angelica non est minus potens, sed magis, patet etc.
2. Item, Philosophus " probat, "quod si esset vacuum, non esset motus" ; sed idem facit ipsum spatium Angelo, quod facit vacuum corpori moto, quia ei nullo modo resistit, sicut nec vacuum : ergo videtur, qiiod ipse Angelus subito ipsum pertranseat.
3. Item, omne quod successive movetur, par- tim est in termino a quo, partim in termino ad quem ' ; sed omne tale est partibile: ergo necesse est, Angelum esse partibilera, aut non movetur successive.
4. Item, omne quod simul se transfert et totum simul, non successive movetur ; sed Angelus simul se transfert, cuni sit oranino simplex : ergo in in- stanti, et non successive movetur.
5. Item, motus successivus est compositus et accidens', et nullum accidens compositum est in subiecto simplici; sed Angelus est simplex: ergo non est subiectum motus successivi, sed mobile esl subiectum motus, ergo etc.
CONCLUSIO.
Angelus movetur per medium successivo motu, ratione distantiae spatii et ratione finitae virtutis moventis.
Quidam enira dixerunt, quod quia Angelus est opmip simplex, et spatiura corapositum, quod tam Ange- lus quam eius virtus est spatio improportionabi- hs°; et ideo virtus eius omnino vincit supra spa- tiura, adeo quod siibito et raotu iinproportionabili spatium pertransit, et est huiusmodi motus supra naturam. — Sed quoniani difficile videtur intelligere, quod pertranseal medium , quin sit in pluribus par- tibus medii ; et ponere, quod subito moveatur et sit in pluribus partibus medii, est ponere in illo motu, quod sit in pluribus locis simul; et hoc omnino absurdum est dicere de Angelo, sicut dicunt Sancti, et philosoplii et doctores catholici in hoc coucor- dant ' : ideo dicendum est , quod Angelus non movetur per medium motu subito, sed successivo.
Propter quod notandum, quod in motu, qui successivus est successionc perfecta , est successio ex quadruplici causa: prima est medii distantia , secunda medii resistentia , tertia est partibilitas mobilis , quarta est finitas virtutis, eo quod fmitae virtulis proprie est movere in temp;)re, maxime per medium -. Concedendum est igitur, quod motus An- geli per medium non est perfecta successione suc- cessivus , quia deficiL ibi resistentia spatii et par- libilitas mobilis ; est lamen successivus ratione di- Kdasio -.t. stantiae spatii, in qiia non potest esse simul per tolam, et fnilalis virtulis moventis, quae non ex- cedit mediuin iinproportionabiliter, ideo nec facit motum improportionalem iiiedio omnino. — Et con- cedendae sunt rationes probantes, motum illuui per spatium esse successivum. Tamen prima ratio so- 1. fundn- phistica est; sed ahbi dissolvetur , cum agetur de Iransitione panis in corpus Christi, ubi habet locum suum '.
1. Ad iliud ergo quod ol)iicitur, quod radius ■oiuiio op- non citius pervenit; dicenduin, quod Augustinus lo- quitur secundum perceptionem sensus *, quia sensus iion percipit, radium citius pervenire ad propinquiora loca quam ad reraotiora, non quia secundum rem iiandu.n, non sit ibi vere prius et posterius. Unde si dicatur radins moveri subito, intelligitur subito pro repente, et repentinum dicitur illud quod habet moveri in .soiniio. tempore imperceptibili. — Sl aliter potest dici, quod lux subito inovetur. qnia motus lucis in me- dio non est motus localis tantum, sed est motus diflusionis, qui est generatio, sicut generatur idoluni ^ ab olMecto ; et quia lux simul est et lucet , simul cum est, generat splendorem, et ita in eodem in- stanti : simihter de illo ° hiteUigi potest, et sic deinceps. Unde si simul esset homo et generaret. in primo instanti fuisset mundus plenus hominibus. Hoc modo potest respondere qui nescit melius.
2. Ad illud quod obiicitur de vacuo, quod si esset vacuum, non esset motus; dicendum, quod circa hoc multi multa dixerunt, quorum dicta longum esset dicere. Nunc autem, sustinendo Philosophura, dici Expiicaiur , . , . Philosophus. potest , quoQ si esset vacuum , non esset motus suc- cessivus, recte intellecto vacuo, secundum quod credo Philosophum intelligere, quod dicit simphci- ter privationem : si est " vacuum ibi — ubi intelligi- mus vacuum , ibi inteliigimus nihil esse — ergo non solum deest corporis resistentia, verura etiam nuUa dislantia est ibi ; ubi autem nulla distantia est , non est prope nec longe; ubi autem est motus localis, necessario est approximatio vel elongatio : ergo si est vacuuin, non est motus, non propter defectum resistentiae, sed distantiae. Sed quoniam medium coraparatum ad Angelum habet rationem distanliae, quia vere facit distantiam inter extrema, ideo suf- ficit ad successionem qualemcumque propter distan- tiam; sed ubi est vacuum, non est distantia, et haec praeexigitur necessario ad motum localera. Partibi- litas enim moljilis et flnitas virtutis non faciunt suc- cessionem, nisi sit prras et posterius in magnitu- dine, supra quani est, sive in eo quod acquiritur per motum.
3. Ad illud quod obiicitur, quod illud quod movetur successive, partim est in termino a quo, et partim in termino ad quem ; dicendum , quod in successivo , ubi est plena successio , est ponere par- tem et partem , et quantum ad magnitudinem sub- stratam * , et quantum ad magnitudinem motam , et qnantum ad dispositionem acqidsitam. Quia na- turalis raotus ad situm , est motus ad formam quo- dam modo; sed in motu Angeli non est successio secundum omnimodam completionem , et ideo non secumluni onuies has dillerentias , seil solum secun- duni prioritatem et posterioritateni magnitudinis supra quam '. — Quod ergo dicilur, tpiod partim est in termino a quo, partim in [mwm ad qac.m, hoc non est secundnm diversitatoni partiuin niohi- lis, sed est sohim per accessinn ct leccssum.
4. Ad illnd quod obiiciiiir. (|iioil simul se Iransfert tolnm : dicendnni. (|iioil qnainvis ex parte sua se totuin siiinil Iransrcrat, non tamen transferl se simul supcr loiiiin, piopler distantian) medii, in qua tota non pnlcsl cssc simul.
5. Ad illud quod ohiicitur, quod conipositnm accidens non potest esse in re simplici ; dicendum , quod vermn est de composito, quod habet partes actn : sed de coniposito, qnod est in successione, non csl veruin. Sicut cniin dnratio successiva potest esse in Angelo, secundum quod nianet, eo c|uod de illa nnnqnam est nisi nunc , ita rnotus successivus potest esse in eo, secundum qnod fertur; et hoc quidein secum nullnm hahel inconveniens. Ilis visis, patent ohiecta.
