I, Distinctio 42, Dubia

In parte ista sunt dubitationes circa litteram el primo de hoc verbo Augustini ; Non facil Deus , nisi quod convenit eius verilati et iustitiae. Videtui- enim falsum, quia iii Psalmo ^ dicitur: Msm'co?'rfM Doinini .super omnia opera eius: ergo magis de- beret dicere, quod non lacit, nisi quod convenit misericordiae. Et iterum, quae differentia est inter veritatmn et iustitiam.l

Resfonukh ; DicLHiiUim, iiuoil iiisli.lia iiiio iiiotlo Disiinciio. est iclem qnod iwigcnlia incriloniiii , ol sic iliviilitur contra inisericoriiinin ; alio iiioilo dicil cundccenlia.in bonilalis, et lioc inodo coiiiprehendit inisericordiam el itistitiam proprie diclain. Kt sic jiccipil \ugusti- nus in praediclo verbo. et lioc niodo diftert a ve- ritate secuiidum rationem dicendi, quamvis idein sit secimdnm rem. Nain verilas respicit unamqiiamque rem secnndiim se: sed iiisiilia respicit unam rem coinpar;ilaiii ad ;ili;im. secundnm ipiod per lenes lieliilas collinatiir iin:i :ilieri '.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Potuit Deus siinul cuncta facere, sed ratio prohibuit. Videtur enim niale dicere, quia posse prohiberi est impo- tentiae: ergo si divina potentia polest prohiberi, est impotens. — Itein, illa ratio aut est quid creatim, aut increatum. Si crealum : ergo aliquid aliud a Deo prohibuit divinam virtutem, ergo aliquid potest resi- stere Deo. Si increatum: quomodo potest prohibe- re, cum sit omnino idem? — Praeterea, hoc non vi- detur prohibendum.quia Ecclesiastici decimo octavo' dicitur: Qui rii'il iii aeteriium creavit omnia simul.

Respondeo : Dicendiim . quod ratio hic vocatur volunlas rationalis . et ra.tioiutbilitas in voluntate \ quamvis non dicat aliud quantum ad principale si- gniflcatum a divina essentia , connolat tamen aliud , scilicet congruitatem aliquam in volito , quae qui- dem non reperitur in eius opposito. Quod patet. Si . omnia simul producta essent quanlum ad esse sin- gulare, nulla creatura aliquid faceret, et non esset rerum * cursus in universo , qui est. Voluntas ergo rationalis hoc exigebat, ut Deus non faceret omnia simul, quamvis posset; unde prohibitio non accipi- tur hic pro repugnantia, sed pro arctatione potentiae quantum 3.d actum , non quantum ad posse. Et haec est determinatio indifferentiae ad hoc opus, non ad oppositum; et sic patent obiecla. Nam Ecclesiasticus intelligit quantum ad partes principales sive priores , sed Augustinus loquitur quantum ad individua^

DuB. III.

Item quaeritur de dilTerentia horuin quatuor, quae removet Augustinus " a Deo, scilicet mori , falH , misenmi esse et vinci.

Respondeo: Dicendum, quod ista dicunl defe- ctiis ipsius hominis sive aniniae in corpore. Qua- QuadrD» druplex autem est actus et quadruplex potenft:». "a,"dZ| Priina est vivificaliva, et huius actus et vivere, et ' contra hunc est defectus mori. Secunda esl cogni- liva, cuins actiis est nosse , el contra hunc est faUi. Tertia est ajfcctiva, et liuius actus est uelle sive ainare et deleclari , et contra hunc est miseruin esse. Quarta est operativa , et huius actns est agere, et contra hunc esl vinci et superari. — Et nota, quod ex his quae dicuntur, quatuor genera actuum reinoventur a Deo, scilicet corporales sive instru- mentales ', ut currere; actus culpabiles, ut peccare, mentiri; actus passioi, nt vinci et superari; actus clefectivi, ut mori et falli, quia habent potentiam coniunctam defectui. Et inde elicit Magister'* per- fectam rationem poteutiae, quod potesl omnia fa- cere et nihilpati.

Item qiiaeritur de hoe quod dicit Augustinus, quod omnia tam ample accepit, ut etiam mala ineluderet. Videtur enim falsum dicere, quia aul malum includitur ratione substrati, aut ralione deformitatis. Ratione substrati includitur etiam pro- prie", quia actio mala ratione actionis substratae est a divina potentia. Si ratione deformitatis , cum illa sit simpliciter non ens, non videtur posse in- cludi.

Respondeo: Dicendum, quod malum accipitur ratione deformitatis; et quoniam omwwt distribuit '° ibi pro possibilibus , et possibile potest accipi ge-'' neraliter, tam a potentia activa quam defectiva, et sic accipitur ample, et coraprehendil malum; et sic inteliigit Augustinus. Alio modo ut possibile dicatur a potentia, quae secundum rem et modum est po- tentia, et tunc proprie accipitur, et tunc non con- tinelur ibi nialum, et sic accipitur in communi usu , cuni dicimus Deum omnipoleiUem. Et sic patet, quotl quamvis non contineatur sub ente, non * est simile de potentja.

Item quaeritur de lioc quod dicit, quod /lomo vel Angelus graluilam habet polentiam , qua po- tens est. Videtur enim male dicere, quia generatio est actus naturalis, cum quis generet siniilem in natura^, ergo est potentia naturaiis; sed non Dei, quia Deus non naturaliter producit liominem: ergo est hominis, ergo liomo habet potentiam naturalem.

Respondeo: Dicendum, quod naturale dicitur saiaiaie dupliciter. Uno modo dicitur naturale quod habetur iihir dn- ^ , . ^ citer. a natura et secunaum comonantiam naturae; et sic crealurae multae habent potentias naturales. Alio modo dicitur naturalis potentia, quae inest alicui per propriam naturam, ita quod non per aliam naturam, nec dantem nec conservantem ; et hoc niodo sola virtus divina est naturalis, oranis autem alia a Deo est liberaiiter data, et liberaliter conser- vatur et adiuvatur, ut agat, et ideo dicitur gra- tuita.

Item quaeritur de hoc quod dicit, quod vere ac proprie dicitur Trinitas Deus omnipotens. Vi- detur enim non verum dicere, quia non diciturpro- p7He omnisciens: ergo nec omnipotens. — Item, Mat- thaei ultirao ^ : Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. Et de aliis videtur, quia Marci nono " : Si potes credere, omnia possibilia sunt credenti.

Respondeo: Dicendum, quod omnipotentia est solius Dei proprie, quia dicit potentiam infmitam, quae in nulla potest esse creatura, nec iii Christo nec in alio secundum humanam naturam. Et hoc meUus patebit alibi''. Unde si di.catur de Christo omnipotentia , hoc intelligitur secundum idiomatum communicationem. Si autem dicatur de credentibus, dislributio est accommoda ' solum de miraculis. Et sic patet illud.