I, Distinctio 44, A. 1, Q. 2
I, Distinctio 44, A. 1, Q. 2
Utrum mundus potuerit fieri melior quantum ad proprietates partium integrantium.
Secundo quaeritur, utrum niundus potuit fieri melior quantum ad partium integrantium proprie- tates. Et quod sic, videtur.
1. Isaiae trigesimo'^: Erit lux lunae sicut lux .solis, et lux .^olis sicul lux septem dierum; hoc erit: ergo potest esse, ergo Deus potuit condere, et ita de aliis corporibus: et si hoc, e.ssent utique res meliores: ergo etc.
2. Item, Augustinus super Genesim ad litteram, et Magisler adducit hanc auctoritatem ° : "Potuit, inquit, Deus talern facere homineui , qui nec peccare vellet nec posset; et si talem fecisset , quis dubitat, eum meiiorem fuisse": ergo etc.
3. Item, melior est proprietas incorruptibilitatis et quietis quam corruptionis et motus ' ; sed omnia quae fecit Deus , ant fecit corruptibiiia , aut ali- quo modo mobilia: ergo omnia potuit facere me- liora.
4. Item, si non potnerunt creaturae lieri me- liores, hoc fuit, aut quia Deiis non potnit dare plus, aut quia crealurae non potuerunt plus capere. Si quia Deus non potuit ampHus dare, ergo divina potentia est liraitata; si quia creaturae non potue- runt araplius capere; contra: videmus totadie, crea- turas meliorari et deteriorari , salva substantia et ca- pacitate: ergo etc.
CONTRA : 1. Optimi est optima adducere » , 1 opposi- sicut dicit Dionysius - ; sed optimo non potest esse mehus: ergo si Deus, cum sit optimus, adduxit res optime, patel etc.
2. Item , Plato' addit rationem: "Porro quia optimus est, ab optimo vero oranis invidia relegata erat" ; et ideo dedit unicuique creaturae tantum de bonitate, quanlum potuit capere. Siludicas, quod Platonis verbum non valet, quia invidia non est respectu inferioris; cmtra: Augustinus super Gene- sim ad litleram *: "Si bona facere non posset, nulla esset potentia; si posset, sed nollet, magna esset invidentia": ergo pari ratione , si posset facere mehora et noliet, esset invidus.
3. Item, ratione videtur: quia omne agens ex tota sua substanlia^ facit rem optimo modo, quo potest lieri, si potentiam eius nihil omnino im- pedit ; sed Deus est agens ex lota sua potentia in omni sua actione , et potentia eius nullam habet indigentiam nec resistentiam : ergo quidquid facit, ita bonum facit, quod nuUo modo potest fieri mehus.
4. Item, haec est vera per se: "bonum est diffu- sivum sui"", ergo magis bonum magis diffusivum, et maxime bonum maxime diffusivum; sed Deus est agens maximae bonitatis, ergo maxime se diffun- dit: ergo videtui', quod unumquodque optime fa- cit et quantum ad substantiam et quantum ad pro- prietates.
CONCLUSIO.
Partes huius mundi transeuntes quoad proprietates fieri meliores possent; item partes permanentes, si absolute considerantur, non autem in relatione ad finem.
Respondeo: Dicendum. quod cum quaeritur de melioritate partium universi , potest quaeri quantum oupie: ad duplex genus partium: aut quantum ad partes °"' '"'" permanentes , sicut nalura intellectualis, rationalis, caelestis et elementaris: aut quantum ad partes lirans- euntes, sicut hic homo et hic equus.
Si quantum ad partes transeuntes, sic sine distinctione concedo, quod possunt ut in pluribus conciu» quantum ad proprielates fleri meliores, quia non sunt de substantia universi, nec sunt a solo Deo, sed a Deo simul operante cum agente particulari . quod impeditur et deficil. — Si autem intelligamus de parlibus , quae sunt de cmwtitutione et integritate mundi el immediate sunt a Deo, cum quaeritur, utrum potuerint fleri meliores quantum ad proprie- lates, distinguendnm est: quia aut loqueris de ipsis absolute, aut de ipsis in relatione ad finem. Si de ipsis absolute, palet , quod meliores conditiones po- t-o..cin. tuerunt habere: si de ipsis in relatione adinvicem. vel ad finem, optimas habuerunt proprietates: quod concios palet, quia, sicut dicit Augustinus ': "Meliores iu- dicavit Deus homines, si ei liberaliter deservirent". Similiter melius fuit, qnod omnes homines essent ex uno, et ita quod haberent corpus aniraale; el secundum exigentiam eius necesse fuil, alias crea- turas corporales disponi in motu et corruptibilitate.
Ex his patent rationes inductae ad primam partem; procedunt enim de proprielatibus rerum secundura se consideratarum.
1. Ad illud quod obiicitur in contrarium de soiouo Dionysio, dicendum, quod illud intelligitur secun- ''°" dum ordinem, sicut iam patebit.
2. Ad illud quod obiicitur de Platone, dicen- dum , quod non habet veritatem ," nisi intelligatur salvo ordine universi , et hoc quantum ad bonitatem essentialem, considerata dispositione in raateria. Nec ratio sua est necessaria, sed solum persuasio in simili: sicut in homine, qui potest alii benefacere et non facit, qiiod hoc ' iudicatur invidia, el frequen- ter dimitlil propter invidiam, et qui caret invidia e converso facit; sic Deus carens invidia fecit; et sic intelligitur verbum Augustini.
3. Ad illud quod obiicilur, quod agens ex tota potentia producit optiine: dicendura, quod agens ex trta potentia quidam agit secundum impetum, qiii- dam secundum artem et sapientiam. Et qui secun- dum impetum agit facit quanto melius potest; qui agil secundum aiiem et sapientiam agit quantum vult et quantum congruit, salvo ordine, quia "sa- pientis est ordinare^". Ideo quaedam facit bona, quaedam meliora , quaedam optima. El sic patet , quod illud non sequitur.
