I, Distinctio 46, A. 1, Q. 2
I, Distinctio 46, A. 1, Q. 2
Utrum Deus velit mala fieri.
1. Per Anselmum ' : Deus non vult, inquit, quod impossibile est fieri : ergo per comequentiam e eonverso , quod possibile est Heri, Deus vult illud; sed malum possibile est fieri: ergo malum fieri est Deo volibile.
2. Item, oranis iustus vult omne quod iustitiae esl; sed "omnis poena iusla est", iit dicit Aiigu- stiims', et omne malum poena: ergo omne ma- lum, quod fit, a Deo est volitum fieri. Quod omne malum sit i)oena, patet per Augustinum primo Con- fessionum: "lussisti, inquit, Domine, et sic est, quod omnis inordinatus animus sibi sit poena".
3. Item , duobus oppositis propositis, inter quae non est medium , necesse est, alterum esse a Deo scilum : ergo pari ratione necesse est, alterum esse volitum. Sed demonstrato peccante, istum peccare, istura non peccare sunt opposita: ergo Deus vult alterum. Sed quidquid vult Deus, illud (it: ergo si vult islum non peccare, iste non peccat, quod est contra hypothesim -: vult ergo istum peccare. Sed lioc est malum: ergo malum lieri est a Deo volitum.
4. Item, omne volens aliquid voluntate consi- liata et deliberata vult" iilud, sine quo illud non potest esse — quamvis enim aliquis velit esse ab- bas, sed non monachus. tamen, si deliberative velit esse alibas. vult pariter esse monacbus — sed Deus vult aliquod bonum; quod nunquam potest esse sine malo, sicul Sanctos suos probari et pati Filium suum: ergo etc.
CONTRA: \. Nihil est ab aliquo volitum vel vo- » libile , quoil omnino displicet ei et est odiosum; sed Ecclesiastici duodecimo* dicitur: Altissimus odio habet pecmtores; sed non nisi ratione peccati sive mali: ergo multo magis odit malum : ergo non vult illud fieri.
2. Item. . Augustinus in libro Octoginla trium Quaestionum ": "Idem est fieri Deo volente et Deo auctore" ; sed malum non fit Deo auctore : ergo maluni non fit Deo volente. Primam supponit ipse, secundam probat, quia "nullo homine sapiente fit homo deterior": ergo multu fortius nec Deo.
3. Item, ratione videtur: quia omnis voluntas aut denominatur a volito. aut rfe;!OH)/)(flM'olitum '^. Si ergo Deus vult malum, aut voluntas est mala , aut, si voluntas est bona, volitum est bonum : ergo aut nihil est malum, aut Deus est malus, si vult malum fieri. Sed utrumque falsuni: ergo etc.
4. Item, omnis volens malum vult sub ratione apparentis boni ', ergo omnis volens malum decipi- tur: ergo si Deus vult fieri mala, Deus decipitur: quod est impossiljile. .
0. Item, omnis qui vuli aliquid, quod non po- test, est miser; sed Deus non potest malum, sicut supra probatum est": ergo si vult illud, est miser. Sed hoc est impossibile: ergo etc.
CONCLUSIO
Malum nec est a Deo volibile, nec Deus vult illud fieri ab aliis
Respondko: Dicendum, quod sicut probant ul- tiuiae raliones, malum non est Deo volihile, ina- conciusio i. lum inquam culpae, quia omnis voluntas inordi- nata est, cui placet illud maluni: et hoc omnes concedunt.
Sed tamen aliqui voliierunt dicere, quod Deus Faisaopi- vult malum /ien, cum ipse non sit causa eius, sead.ira. alius, Deo volenle. Et hoc quidem dicebant Deum velle non ratione sui, sed ratione eius, quod inde elicit. — Sed hoc est contra Augustinum, sicut osten- dit Magister in littera °, qui hanc opinionem impro- bat. Ideo neutrum est concedendum , sed si alicubi conciusio 2. legitur, exponendum.
1. Ad illud ergo quod obiicitur in contrarium, soiuiioop- quod Deus non vult quod impossibile est tleri; jjj. ''°" °''''°'- cendum, quod non velle dicitur dupliciter, aut ne- gative, aut privative. Si negative, non est verum illud, nec . Anselmus ita intelligit. Si privativc, tunc 0)1 vuU est una dictio, et est tertia persona eius. (|uod esl iwlo; el lioc modo ilicilui' Deus nolle, quod uliitohUe viill nou lieri. Hoc auteiu luodo non est dicere, quod Deus nolit uiala lieri; el lioc modo uon lenet coiiseqHenlia e cond-dnn, (|iiia non tenet in contrariis, seil in contradicloi iis '.
2. Ad illnd quod oliiicilnr. (]uo(li|uilibel iuslus vnlt iusliliam elc. : diceiKiiiin. (iiiod ;dii|uid dicitur instum dn|iliciler, lii -sc sciliccl el c.v unUne. Quod iustum est in se, secundum id fjuod est, a Deo est volitum. Quod vero est iustuin ex ordine ' est volitum a Deo, secundum quod ordinalum; et malum uon est volitum , secundum quod malum , sed secundum quod fwnit, et ila secundnm qnod ordinaltim, et ita , secundum id quod esl, non est volitum.
3. .\d illud quod obiicitur, quod duobus op- positis propositis, necesse est alterum scire, ergo necesse est alterum velle; dicendum, quod loquendo de voluntate beneplaciti non est simile. Nam scienlia est respectu omnium quae fiunt, voluntas autem beneplaciti non est nisi respectu eoruin quae sunt ab ipso '.
4. .\d illud quod obiicitnr, quod qui vult aliquid, vult oinne illi annexum; dicendum, quod velle ali- quid est dupliciter: aut vokmtate untecedente , aut\ vokintate consequciUe. Quod vult aliquis voluntate un- ■ tecedente, vult omiie annexum illi necessario. Quod vero vult voluntate consequente , potesl etiain velle sine annexo. Potest enim ex maio bonum elici, quod non eliceretur , nisi factum illud malum displiceret, et bonum elicitum complaceret ei qui novit elicere. — Potest tamen responderi per interemplionem \ i quod volcns Yolniilalc (■oiisili;it;i vidl idiipiid . non tailicii Mlll illlld (]il(i(l (■(iiisc(]iiiliil': siciK ;ili(]iiis vult alii]ii('Mi siirLicic. scd l;iiiii'ii iioii viill eiim cccidisse. Taiiien iiotesl aliter dici et melius, quod Lielle'- aliquid sine alio est dupliciter: aut velle hoc et non velle aliud, quia unum placet et alind displicet; et sic possibile est in^ his quae inseparabiliter sunt coniuncta. Alio inodo velle aliquicl sine ulio est di- cere velle, aliquid sine illo esse; et hoc modo velle aliquid sine inseparabiliter annexo est velle impossibile. Primo modo non sequilur, quod velit illud, qnamvis non sine illo. Sensus enim est, non sine illo enle, sed tamen sine iUo volito. Et est exemplum sensibile: volo enim aliquem, qui cecidit, surgere, ita quod non volo, eum cecidisse; non tamen volo, quod surgat, ita qnod non ceciderit.
