I, Distinctio 46, A. 1, Q. 4
I, Distinctio 46, A. 1, Q. 4
Utrum mala fieri sit verum.
1. "Quia de quolibet affirmatio vel negatio vera" ; sed haec est falsa, nulla mala fiunt: ergo oppositum est simpliciter veruni , scilicet mala fieri.
2. Item , "veritas est adaequatio rei et intelle- ctus": ergo quoties homo intelligit , sicnt est in re , veritatem habet et intellectus et intellectum. Sed qui intelligit mala fieri, vere inteUigit: ergo si vere intelligit, intellectum est verum: ergo mala fieri . est verum.
3. Item . veritas propositionis asserit veritatem in dicto — unde si Socrates currit, Socratem currere est verum — ergo si malum fit, malurn fieri esl ve- nmi ; sed malum flt , constat : ergo etc.
4. Item, veritas dicentis ponit veritatem in dicto; sed Deus, qui non est mendax, dicit mala fleri , Malthaei nono: "Quid cogitatis mala in cordibus vestris ?" ergo verum est , mala cogitari ; pari ratione verum est fieri.
Contra: 1. Verum et bonum convertnntur;sed •' iiiaia fieri, non est bonum, ut supra'' probatum est: ergo mala fieri , non est verum. Si forlc dicas, quod verum est de veritate incomplexi; ostenditur de omiii verilate, quia oranis veritas entitas quae- dani est; et omne quod parlicipat rationem entis, participat rationem boni: ergo etc.
2. Iteni , omnis veritas est a verilate prima , ergo et omne verum a primo vero: si ergo malum fleri est verum, malum Tieri est a Deo; sed hoc est supra ' improbatum: ergo etc. Si tu dicas, quod illud est verum de veritate rei, non signi; hoc nihil est, quia, sicut a Deo snnt res, ita et signa; et Ambrosius dicit, quod "omne verum est a Spiritu sancto, a quocumque dicatur" ; loquitur ergo de veritate in sermone, el ita de veritate complexionis sive signi.
3. Item, onuiis veritas signi sive complexionis causMin et ortum habet a veritate incomplexionis ^ ergo veritas huius: istum furari , ortum habet a veritale furti ; sed furtum non dicit actionem veram , immo defectivam: ergo pari ratione, istum furari non esl simpliciter verum. Si tu dicas , quod veri- las complexionis tripiex est , scilicet joo.«"ow's, pri- valionis oi iiegalionis ^, et prima causalur a veri- late rei , secunda vero et tertia non causatur; con- tra: Philosophus ' generaliter dicit, "quod ab eo, quod res esl vel non est, oratio dicitur vera vel falsa": ergo hoc ubique verum est.
4. Item , omne quod modo verum est de prae- senti, ab aeterno verum fuit de futuro': ergo si raa- lum hoc est modo verura , ab aeterno fuit verum. Sed nihil aeternaliter fuit verum, nisi esset Deus vel in Deo ut in causa: ergo si malura fore fuit verum et non fult Deus, fuit in Deo tanquam in cau.sa, ergo a Deo; sed hoc falsum: ergn etc.
CONCLUSIO.
Mala fieri est simpliciter verum.
Respondeo : Dicendum , quod sine distinctione c.mciu concedendum est, quod mala fleri esl verum: vere enim enunliatur et vere inlelligitur. Verum enim dictum de coraplexo respicit compositionem , sicut dicil Philosophus ", quia veritas et falsitas circa cora- positionera consistit; et ideo dicit veritatera signi. Signum autera est verura , quando significat, rera se habere. sicut se habet; tunc enim dicitur adae- quari. Et ideo , cum ita se habeal in re , sicut si- gnum exprirait, simpliciter loquendo verum est mala fleri.
1. Ad illud quod obiicitur, quod verum etsoiutiooppo. bonum convertuntur; dicendum, quod circa idmi verum est. Unde si res est vera , est bona, et si signum esl verum, est bonum ; sed taiuen non se- quitur, quod si signum sit verura , quod signalum sive res sit bona. Et ideo hic est fallacia acciden- tis : omne verura est bonum ; sed istum furari est verum : ergo istum furari esl bonum , ex variatione minoris extremitatis. Verum enira praedicatur de illo dicto ratione compositionis , cum sit dictio rao- dalis, bonum vero ratione attrihutionis ; et hanc in- slantiam facit Magister in liltera'. Similis modus arguendi est hic: Audio Angelos cantare ; sed can- tare Angelos est verum: ergo audio verum. Consi- miUs modus arguendi est in illa ratione': orane verum est a Deo; istuni furari est verum: ergo etc; et ideo similiter solvendum.
3. Ad illiid quod obiicitiir, quod veritas signi est a veritate rei ; dicendum , quod falsum est. Tunc enim signum verura est, quando significat rem non esse , quae non esl ; et non habere veritatem , cum illa non habet. Nam sicut aliquid imperfectura per- fecte aequatur alii imperfecto, ita res defectiva plene potest signiflcari. Unde Philosophus non dixit: "Ab eo, quod res esl tanlum", sed : est, vel non esl. Et est sensus: ab eo quod res est, est oratio vera, quae si- gnificat ipsam esse, et ab eo quod non est, est falsa, quae significat esse; e contrario intelligendum in re, quae non est '. Unde quamvis furtum sit ens secundum quid, tamen oratio, quae signiflcat aliquem furari, est vera simpliciter. Verum est tamen , quod omnis veritas complexa super aliquid fundatur; sed non oportet , quod super reni intellectam , sed super inlel- ligentem-, in quo oratio habet esse. Et sic patet illud.
Posset tamen dici, quod fundatur super ens . secundum quid ratione deformitatis ; et lamen ve- rum ^ est simpliciter propter adaequationem, quae est simpliciter.
Aliqui enim distinguunt, sicut tactum est^ . tripliciter veritatem orationis , scilicet positionis , ut cum dicitur: Ciesar est homo; privationis, ut cum dicilur: Caesar est homo mortnus ;negationis, ut cum dicitur: Caesar non est. Primam dicunt fundari supra ens simpliciter, secundam supra ens secundum quid, et tertiam non dicunt fundari super aliquid, quia . talis oratio nihil ponit. — Sed tamen illud non vi- detur sufficere, quia, cum dicitur: haec oratio est vera, verum praedicat aliquam conditionem entis : ergo necesse esl super aliquid fundari, quod sit.
Et ideo dicunt alii, quod fundatur super prm- cipia Caesaris. — Sed hoc non sufficit, quia, esto . opioio 2. quod Caesar omnino sit corruptus et secundum ma- "°'"° "'^' teriam et secundum formam, adhuc tamen vera est ista: Caesar fuit sive Caesar non est.
Et ideo dicunt alii, quod fundatur super i^itel- opimo 3. ligentem. — Sed adhuc illud non videtur sufQciens : """'" ''^' quia , esto quod nullus intelligat actu , adhuc oratio ista est vera, scripta in pariele: Caesar fuif.
Ideo dicendum, quod cum veritas orationis sit uesponsio veritas signi, et veritas signi non dicat qualitatem absolutam — sicut nec necessitas consequentiae — sed respectivam, sicut signum''; cum orane quod con- tingit signiflcare , contingat vere signiflcare , et etiam falso : sicut ad rationem signiflcandi non oportet rem esse enlem, sed cognoscibilem , sic nec ad ra- tionem verae signiflcationis. Et quoniam omne quod intellectus capit, vel est ens, vel' capit sive imagi- natur per comparationem ad ens"; ideo omnis si- gniflcatio et veritas orationis signiflcantis vel funda- tur simpliciler super ens, ut si dicatur: Petrus est, vel in ordine ad ens. Unde propositio de praeterito fundatur super ordinem eius ad praesens; similiter propositio de futuro , sicut propositio negativa, utsi dicatur : Caesar non est ; aliquod enim ens est, quod non est Caesar, et sic de aliis; similiter si dicatur: chimaera non est hircocervus.
4. .\d illud quod obiicitur ultimo, quod mali- tiam fore sit verum ab aeterno; dicendum, quod ad hoc, quod aliquid sit verum , non oportet, quod sit in Deo tanquam in causa, sed sufflcit, quod sit in Dei praescientia , quae non est nisi veri. Ad hoc autem quod aliquid sit in Dei praescientia , sufficit , quod ipsum, vel eius causa, vel eius oppositum sit in Deo tanquam in causa, sicut supra' dictum est de cognitione Dei.
