I, Distinctio 46, A. 1, Q. 6
I, Distinctio 46, A. 1, Q. 6
Utrum malum sit de complemento universi.
1 . Ecclesiastici trigesimo terlio ' : Contra ma- Argg. pro lum bonum est, et contra mortem oita , el sic in- ^tiia^'"' tuere in omnia opera Altissimi. Si ergo huiusmodi opposilio spectat ad decorem et complementum uni- versi: ergo et malum.
2. Item, Augustinus de Civitate Dei % ioquens de malis, quare sinantur a Deo, dicil, quod Deus universum quasi quibusdam antithelis honestavit; et exemphflcat in sermone et in picluris: in sei- mone, sicut Apostolus utitur, secundae ad Corinthios sexto ' : Per gloriam. et ignohilitatem. Et in pi- cturis simiUter: sicut enim "pictura alba cum co- lore nigro suo loco posito puicra est; sic universum cum mahs": ergo malum secundum hoc decorat universum. Sed omne tale est de complemento uni- versi: ergo etc.
3. Item , ratione videtur, quia sicut maluni est privatio boni , ita silentium est privatio vocis , et somnus vigiliae; sed ad perfectionem et decorem sermonis necesse est, interponi silentium, et ad perfectionem et decorem animalis necesse est, ali- quando vigiliis interponi somnum : ergo ad perfe- ctum decorem universi necesse est, bonis interponi mala '.
4. Item , universum est conditum ad Dei mani- festationem ; sed in operibus Dei maxime manifestan- tur misericordia et veritas ' ; sed si malum non fuis- set, nec misericordia nec veritas ita perfecte mani- festaretur , sicut manifestatur in aeterna punitione et peccatorum remissione et redemptione: ergo non es- set universum completum.
CoNTiu: 1. Genesis primo ° : Vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona; et non fecerat ' mala , constat : ergo absque malis erant omnia valde bona in universo. Sed universum non esset valde bonum, si deesset ei perfectio: cum ergo deesset ei malum , videtur, quod malum non sit de eius per- fectione.
2. Item, Augustinus in terlio de Libero Arbi- trio ', loquens de perfectione universi, dicit: "Quid- quid tibi vera ratione melius occurrerit, scias opi- flcem omnium fecisse". Si ergo non fecit mundum cum mahs, sed sine malis, ergo mundus sine malis erat perfectior quam cum malis: ergo malum non est de perfectione universi.
3. Item, ratione videtur. quia "albius est ijuod esl nigro impennixtius '", ergo pulcrius et inelius quod est malo imperinixtius; sed si in mundo nuUum esset maluni, tunc universum esset malis impermixtius , ergo melius, ergo perfectiiis : ergo ordinatio mali non est de complemento universi.
4. Item , "bonum et pulcrum idem", sicut dicit Dionysius ^ ergo quod est privatio boni est privatio pulcri ; sed malum est privatio boni : ergo est privatio pulcri , ergo malum deturpat. Sed quod deturpat et foedat non spectat ad pulcritudi- nem sive decorem: ergo nec makim sive mali ordinatio.
CONCLUSIO
Malum nec per se nec per accidens facit ad substantialem decorem vel complementum universi; ad accidentalem autem facit per accidens, et quidem triplici modo.
Dixerunt enim aliqui, quod est loqui de malo, opinio i. ut est in potentia facientis, el ut est in opere sive in facto. Si loquamur, ut est in potentia facientis, sic voluerunt dicere, qnod posse malum /acere erat de perfectione universilatis , quia creatura debebat fieri, quae posset peccare et posset abstinere, ad hoc quod universum perfectum esset, sicut in tertio de Libero Arbitrio ' dicitur. Si loquamur de malo , ut est in facto esse, sic dicunt, quod nuUo modo spectat ad complementum universi, nec per se nec improbauir.per accideiis. — Sed cum auctoritates dicant contra- rium , quod ex ordinatione mali ad bonum quidam decor resultat, sicut dicit Augustinus * expresse, oportet aliter dicere.
Ideo dicunt alii, quod decor universilatis qui- seDieni.a daui est substautialis sive quantum ad esse, qui- aDcions. j^j^^ accidentalis sive quantum ad bene esse. Quan- conciasio tum ad primum decorem mala non sunt facientia ^ bimerabris. ^^^ ^^^, ^^ ^^^ ^^^, ^^^^^/ ; sed quantum ad aliquem decorem accidentalem mala bene ordinala faciunt, non quia mala, sed quia ordinata, et ita per accidens , sicut per accidens ordinantur. Et illo decore circumscripto , adhuc esset universum deco- rum et perfectum , quamvis hunc decorem non haberet.
Ad hunc decorem faciunt mala, non ratione sui, sed ratione subiecti, quod ordinatur in poena i"?! ad divinae iustitiae manifestationem ; vel ratione ojd- posili", cuius decor magis clarescit ex praesentia mali , sicut "opposita iuxta se posita magis eluce- scunt", sicut communiter dicitur ; vel ratione boni eliciti. Multa enim bona Deus fecit ' et facta sunt , quae non essent facta, nisi peccatum praestitisset occasionem, sicut illa quae gesta sunt in nostra reparatione. Tamen sine his omnibus esset univer- sum completum.
Si vero quaeritur , utrum tunc essel pulcrius , QuMstio quam nunc sit , responderi potest , quod se ha- bent sicut excedentia et excessa " : sicut duae facies, in quarum una nulla est macula, in altera est cicatrix aliqua bene sita, quae videtur faciem venustare. — Et si ultra procedas: quis decor magis excedit ? potest dici sine praeiudicio , quod decor , qui nunc est. Et ratio huius est, quia vis divina, eliciens bonum ex malo, praepotens est malo; et ideo bonum, quod inde ebcil, praevalet bono, quod malum corrumpit. Et ideo plus valet universum nunc, quam valuisset tunc; in quo nunc modo com- mendatur sapientia Creatoris. Unde Gregorius in be- nedictione caerei Paschalis " : "felix culpa , quae talem meruit habere Redemptorem". Et exemplum est de scypho sano, qui frangitur et religatur filo argenteo vel aureo, quia melior est post quam anle, non ratione fractionis, sed ratione reiigationis.
Et si tu quaeras a me : Nonne melius vale- Quaestio -2. ret ^° , si omnes essent beati , quam si quidam beati et quidam miseri ? dicendum, quod, sicut credo, si hoiuo stetisset, non pervenissent plures ad lerusa- lem supernam, quam sic perventuri sunt. Unde mali quasi ex abundanti sunt nec sunt in computatione.
Et sic concedendum, quod ordinalio mali facit ad complementum accidentale; sicut probant ratio- 'utiicium de nes ad primam partem mductae; sed ad complemen- tum sive ad decorem substantialem nec per se nec per accidens ; per se vero ad nullum , sicut illae ra- tiones ostendunt.
3. Vcrumtamen quoil obiicitur ad primam par- Adargg.piotem Der sinule in privalionibus ; (licendutn , quod mativa. non esl smine, quui ulae privationes non suut ali- quid adimentes nec auferenles aliqnid de bono vel pulcro; uialuin tameu aulerl. Ideo palet illud.
A. .\d illud quod obiicilur, quod non uianife- starentur misericordia et iustitia; dicendum , quort quamvis non raanifestarentur in actu, manifestarentur tamen in sua ori()ine. Qui enim Demn in se cognoscit videt in illo aeterno exemplari, quid Deum (leceat facere et possit — licet non omnino — et ila misericordiam et iustitiani pariter. Nihiloininus ta- men misericordia ostenderetur in supererogatione, et iustitia in retributione , licet non ita clare , iil mmc in opere -.
