I, Distinctio 48, Dubia

In parte isla sunt dui^itationes circa iitterani et primo de iioc quod dicit Augustinus: Multmn interesl, quid velle Deo, qtiid homini congruat. Ergo ex lioc videtur, quod aliquid licite possil iiomo velie scien- do. quod ' Deus velit contrarium. Ponatur ergo per impossiijile. quod alicui reveietur sua damnatio; conslans esl, quod Deus vult istum damnari volun- tale absoluta. Aut ergo iste ienelur uelle, aut non; ...- vel — quidquid sit de tentione — quid est perfe- ctius velle, utrum velle damnari, vel non? Si vult damnari: ergo vull a Deo separari; hoc- voluntas recta nunquam potest appetere. Si non vult damna- ri: ergo perfecte se non conformat: ergo perfectior est voluntas opposita.

Respondeo: Dicendum, quod illud est impossi- bile , quod alicui reveletur sua damnatio ; et impos- sibiii posito, non est mirura, si sequatnr impossibiie ^ — Tamen, si tu quaeras. quid est perfectius? re- si.?- spondeo , quod in aeterna damnalione sunt duo, sci- "" 'licet poenae inflictio et aeternaa Deo separatio. Sepa- ralionem aeternam a Deo nuilo modo credo quod aliqna anima recte debeat velie , immo semper velle contrarium; sed poenani veiie, si revelatum est sibi, debet. Et hoc patet, quia quiiibet iustus de se et de alio debet veiie, quod omnis peccans finaliter aelernaliter puniatur: ergo si ponitur praeexistens * cognitio certitudinaliter circa se, credo, quod quam- diu durat ei bona voiuntas, quod lioc voiet.

Si autem quaeras de eo, qui peccat, ulrum velle debeat gratiam sibi subtrahi ; quia "' videturQ„aestio in- quod sic, cum Deus veiit, et ipse sciat hoo esse *'"''^' iustum; dicendum ad hoc, quod gratiam subtrahi alicui sub triplici conditione potest respici , aut simpliciter, aut ad tempus. Et ad tempus adhuc dupliciter: vel in se, vel prout habet ralioneni poe- nae. Hoc modo" vuit Deus subtrahere, el hoc niodo debet peccans velle , ut eum Deus puniat. — Unde re- «eguja ge- guia generaiis est, quod in omnibus, quae scimus Deum veiie absolute, tenemur voluntate absoluta veile; tamen licet nobis veiie contrarium voluntate conditionata, sive quantum in noliis est, quia lioc decet nos; et propter hoc dicit Augustinus ': Multum interest etc.

Item quaeriter de hoc quod dicit Magister, quod actio ludaeorum fuit mala. Videtur enim falsum dicere, quia actio ludaeorum fuit causa passionis; sed si causa immediata mala, et effectus: ergo si actio fuit mala, et passio.

Respondeo: Dicendum, quod istud est verum de actione et passione in eodem genere bonitatis, secundum quod unum est causa alterius. Dicendum ergo, quod actio ludaeorum fuit causa passionis in genere nalurae , et in illo genere, sicut actio fuit Disiiociio. mala, ila et passio; sed non fuit causa in eodem genere moris , immo Christi l3ona intentio', quae passionem voluntariam dirigebat in bonum flnem; econtra in actione ludaeorum nnn habente rectum finem : et ideo in genere moiis actio fuit maia et Deo displicens, et passio Ijona et Deo placens. Et sic patet totum.

Item quaeritur de hoc quod dicit, quod voluit Christum pati et mori etc. Videtur enim male di- cere, quia occidere Christum erat malum facere: ergo Christum occidi, fuit malum fieri: si ergo Deus voluit Christum pati, Deus voluit malum fleri; quod supra' negatum est.

Respondeo: Dicendum, quod occidere Christum fuit niahim per comparationem ad subiectum. Quando . ergo accipitur passio, aut simpliciter accipitur" in comparatione ad patientem sive ad sustinentem poe- nam , et sic simpHciter est bonum ; aut in compara- tione ad inferentem, el sic ex illo respectu iudica- tur malum, quia malitia moris potius intentionem respicil quam actum. Et primo modo est sensus : Christum pati a ludaeis est bonuni, id est Christum sustinere poenam, quam ludaei intulerunt, est bo- nuni. Secundo modo est sensus: Christum pati a ludaeis est bonum , id est passionem inferri Christo a ludaeis est bonuni; et sic falsum, quia illatio pas- sionis non fuit nisi mala, sed sufferentia non fuit nisi bona; et sic distinguit Magister \

Item quaeritur de hoc quod dicit: Hoc bonum iantum fuit, ut Apostolus Petrus , qui id fieri nolebat, ab ipso qui occisus est, satan diceretur. Secundum hoc videlur, quod quicumque dolet et tristatur circa passionem Christi, est redarguendus: ergo peccavit beatissima Virgo, dum doluit, sicut dicitur Lucae secundo " : "Tuam ipsius animam perlransibil gladius". Peccaverunt similiter Apostoli. Falsum etiam dicit Apostolus secundae ad Timo- theum secundo " : "Si compatimur , et conregna- bimus".

Respondeo : Dicendum , quod dolere de aliquo est dupliciter: aut ita quod dolens voluntate ratio- nis absoluta velit contrarium eius, de quo dolet; et sic nulli licuit dolere de passione Christi , et Pe- trus , quia voluntate rationis contrarium volebat, est redargutus '. Alio modo dolere de aliquo est ferri ad contrarium voluntate pietatis, tamen nihilomi- nus Aoc ' velle volnntate absoluta; sic bonum est condolere Christo et pie alTici circa eum, et sic af- ciuntur viri sancti, qui magnas gratias agunt Deo de passione Christi ; sed tamen moventur pie in con- sideratione dolorum. Sic etiam piissima anima bea- tae Virginis dilectissimo Filio suo patienti, quantum sustinere poterat, compatiebatur ". Nullo tamen modo est dubitandum, quin virilis eius animus et ratio constantissima vellet etiam Unigenituni tradere '° pro salute generis humani, ut Mater per omnia confor- mis esset Patri. Et in hoc miro modo debet laudari et amari, quod placuit ei, ut Unigenitus suus pro sahite generis huraani offerretur. Et tantum etiam corapassa est, ut, si fieri posset, omnia tormenta quae Filius pertulit, ipsa multo libentius sustineret ". Vere igitur fuit fortis el pia, dulcis pariter et severa, sibi parca, sed nobis largissima. Haec ergo prae- cipue est amanda et veneranda post Trinitatem summam et eius prolem beatissimam, lesum Chri- stum Dominura nostrura, a cuius divinitatis mysterio enarrando ceterae linguae deficiunt, quia etmsum- matio sermonum ipse est'^. Ei igitur, qui potest omnia facere superabundanter, quam petimus aut intelligimus , seeundum virtulem, quae operatur in nobis , ipsi glo7'ia in Ecclesia et in Christo lesu in omnes generationes saeculi saeculorum. Amen.