I, Distinctio 7, Q. 3
I, Distinctio 7, Q. 3
Utrum potentia generandi et potentia creandi sint unica potentia.
Tertio quaeritur, utrum posse generare et creare sit ' unicum posse; et quod non sit unicum, videtur.
1 . Augustinus "' : "Alio est Paler, alio est Deus": ergo alio est generans, alio creans: sed potentia ge- nerandi est generans, potentia creandi est creans: ergo etc.
2. Item, potenliae distinguuntur per actus et actus per obiecta ^; ergo si generatio terminatur ad Deum et creatio ad creaturam, et haec sunt omnino diversa: ergo etc.
3. Item, potenliae plurificantur per subiecta, quoniani in pluribus potentibus * plures sunt poten- tiae; sed potentia creandi est in Filio sive posse creare, in eo autem non est posse generare: ergo non sunt unum posse.
4. Item, quaecumque sic se habent, quod unum potest intelligi, altero non intellecto, et e converso, illa non sunt unum ; sed posse generare potest intelligi, circumscripta potentia creandi; et e converso posse creare, circumscripta potentia generandi ^ : ergo etc.
Contra: 1. Unius potentis oranino simplicis uni- cum tantum est posse; sed " Pater est potens oranino siraplex : ergo unicum tantura habet posse ; sed habet posse generare et posse creare: ergo illa duo sunt unicum posse.
2. Item, si posse est aliud et aliud ', cura posse generare respiciat personam, posse creare naturam: ergo natura et persona sunt duo : ergo nec natura de persona, nec e converso dicitur. quod est oranino falsuni.
3. Item, si est distinctio inter posse generare et posse creare : ergo est ibi ordo. Quaero igitur, quid sit prius ' secunduni rationera intelligendi. Et quod potentia generandi, videtur, quia est respectu aeterni, et aeternura ante temporale. Sedcontra: intellectus comraunis est ante intellectum proprii ; sed potentia creandi dicil coraraune tribus, potentia generandi proprium Patris: ergo etc.
Conclusio
Potentia generandi et potentia creandi non secundum rem, sed solummodo secundum rationem intelligendi differunt.
Respondeo: Dicendura, quod posse generare et posse creare est' posse unicum, tamen dupliciter dictura. Unum enim esse est in re esse Patrera et esse Deura, differens autera secundura rationera in- telligendi ; quia hoc '" est absolutura , cura dico esse Deum, illud relatura, cura dico esse Patrem. Simi- liter et in posse est intelligendum. Unde sicut essen- tia et persona unum sunt in re, tamen est" differentia rationis in intelligendo et in dicendo; similiter dicen- dum est de potentia generandi et creandi.
Et " sicut est ibi differentia non re, sed secundum raticmem, ita est ibi ordo secundum rationem intelli-t gendi. Unde secundura diversas comparationes habent alium et alium ordinera. Coraparando enira posse creare et posse generare ad illud cuius sunt; cura posse creare sit naturae, posse generare sit personae, et intellectus coraraunis" ante intellectura proprii; sic absque calumnia prior est secundum rationera intelligendi potentia creandi. Coraparando autem ad illud ad quod terrainatur; cum potentia creandi re- spiciat teraporale, potentia vero generandi aeternum; prior est secundura rationera intelligendi potentia generandi quara potentia creandi : et sic patent obie- cta de ordine.
Concedendae sunt ergo rationes ostendentes, quod uon differunt posse generare et posse creare diffe- rentia secundum rem sive secundura essentiara.
I. Ad illud ergo " quod obiicitur, quod alio est Deus, alio Pater; dicendum, quod Augustinus loquitur de alio et alio alietate rationis, et non rei. Et intelli- gitur alietas rationis per illum modum, quo supra dictum est distinctione quinta ' , ubi quaeritur, utrum essentia generet.
2. Ad illud quod obiicitur, quod' potentiae distin- guuntur per actus etc; dicendum, quod verum est hoc de illis actibus, qui habent completionem ;ib obiectis ; sed non sunt sic actus divini. Unde quam- vis creatura et Filius omnino differant, attamen gene- ratio et creatio idem sunt, sicut essentia et persona. Deus enim in agendo non completur ab obiecto, quia se ipso agit.
3. Ad ilhid quod obiicitur, quod potentiae plu- rificantur per subiecta; dicendum, quod istud verum est de subiecto proprio ; sed Filius non in quantum Filius est subiectum potentiae creandi , sed in quan- tum Deus. Et constat, quod natura divina non facit numerum cum Patre ; ita nec potentia respiciens na- turam cum potentia Patris.
4. Ad illud quod ultimo obiicitur, quod unum potest intelligi sine altero et e converso ; dicendum , quod aut loqueris quantum ad' significalimi , aut quantum ad connotatum. Si quantum ad connota- tum, verum dicis, quod creatura potest intelligi, non intellecta persona Fihi , et e converso. Si quantum ad pmcipale significatum, dicis' falsum; impossibile est enim, intelligi potentiam generandi sine potentia creandi, sicut impossibile est intelligere personam sine essentia.
