I, Distinctio 7, Q. 4
I, Distinctio 7, Q. 4
Utrum posse generari et posse creari sint univocum posse.
1. Quia quamvis idem sit generare et creare .\rg. pro quantum ad principale significatum, aliud tamen f °^^^" est generari et creari, sicut Creator et creatura: ergo cum non habeant " esse univocum creatura et Crea- tor: ergo etc.
2. Item, creatio dicit egressum et mutationem, generatio vero omnem excludit mutationem: ergo cum posse creari importet potentiam transmutandi , posse generari non, cum potentiae differant in sua generalitate in putentia transmutandi', et in hac non conveniunt: ergo in nulla.
3. Item, omne distribuit terminum pro omnibus, quae univocantur vel analogantur in illo*; sed cimi dico omnipotens, non fit distributio pro illo , quod potest generare, quia tunc Filius non esset omnipo- tens: ergo manifestum est, quod utrumque posse nec est univocum nec analogum; alioquin omnipotentia non convenit Fjlio.
Sed contra: 1. Res est commune ad fruibile et Arg. pro utibile : ergo cum aequalis ambitus vel maioris sit mlitn^ "' possibile quam res, et non sit maior differentia inter generatum et creatum ' quam inter fruibile et utibile, pari ratione possibile sive posse est commune ad utrumque.
2. Item, in aeternis non potest esse multiplicitas nec diversitas: ergo cum posse creari et posse gene- rari ab aeterno ante conditionem creaturae fuerint, ergo non ' habent niultiplicationem in ipsa potentia. 3. Item, cum dico: creatura potest creari, nihii dico' creatum; quia illud vere dicitur de eo quod omnino nihil est, sicut de anima antichristi: ergo solnm dico potentiam agentis; sed potentia Dei est unica, non habens aliquam multiphcitatem : ergo eius posse univocum est ad posse creari et posse generari.
Conclusio
Posse generari et posse creari quoad principale significatum re idem sunt et univoce dicuntur, quoad connotatum vero analogice.
Respondeo: Dicendum, quod cum dico posse -Distinctio. e;-eari et posse geiwrari , dico pi-incipale signifi- catum et dico connotatum. Quantum ai piincipale significatum, dico, quod posse creari idem dicit re, quod posse creare, differens solum ^ modo lo- quendi vel dicendi: quia quod dicitur per modum actionis per posse creare, dicit posse creari per modum passionis. Quantum vero ad connotatum dicit effectum in creatura.
Quando * ergo comparantur posse creari, et conciusio 1. posse gcnerari, si comparentur ratione principalis significati, dico, quod non tantura est univocum , immo etiam unicum , ut visum est ^ aliter tamen et aliter intellectum et enuntiatum, sicut posse ge- nerare et posse creare. Si autem ratione connotati comparentur , sic concedo , quod est analogum , conciusio 2. sicut hoc nomen res ad fruibilia et utibilia. Quam- vis enim Creator et creatura non habeant commune univocum, habent tamen analogum.
Notandum tamen , quod duplex est analogia : uupiM ana- quaedam ^ per reductionem ad unitatem naturae secundum prius et posterius; et haec potest esse " comparando creaturam ad creaturam , et in hac si- gnum " distribuit pro omnibus contentis , nisi sit distributio restricta ex additione, vel ex usu sive modo loquendi, sicut dicitur distributio accommo- da ", ut si dicatur : caelum tegit omnja. Alia est analogia per reductionem ad unitatem. similitudinis proportionalis , non naturae; et quod sic analogatur non est inter alia, sed super alia°. Unde distributio proprie pro illo non distribuit , nisi sit extensa. Unde Deus non est ens inter omnia, sed super omnia.
Et hinc est , quod omnipotens non distribuit Poientia ge- pro potentia generandi proprie accepta distributione, ^;i|>*i^sub nisi flat quaedam extensio , et ex illa per conse- tia. quens flat quaedam appropriatio circa suppositum. Unde proprie omnipotens convenit tribus , quia non distribuit " pro potentia generandi ; appropriate au- tem , secundum quod fit ampliatio ex parte signi , solius est Patris.
