I, Proem., Q. 3
I, Proem., Q. 3
Utrum hic liher sive theologia sit contemplalionis gratia , an ut boni fiamus, sive utrwn sit scientia speculativa, an practica.
Tertio qiiaeritur ' de causa finali. Et cum di- ctum sit , quod liber iste est ad revelandmn abscon- dita , quaeritur , utrum opus hoc sit contemplationis gratia, vel ut boni fiamus. Et quod sit , ut boni fia- mus, videtur sic.
1. Omnis doctrina, quae est de his, sine quorum Fnndamenta.QQgijitioug non contiugit recte vivere , est , ut bonifiamus : sed iste liber est ad cognitionem verae ' fidei , sine qua impossibile est placere Deo nec recte vivere, ut dicilur ad Hebraeos undecimo': ergo iste liber est, ut boni fiamus.
2. Item, omnis doctrina, quae convenit cum virtute in obiecto , est , ut boni fiamus ; haec per se manifesta est; sed haec doctrina convenit cum fide in obiecto , quia est de credibili , de quo etiam est fides sive in quo : ergo etc.
3. Item, doctrina particularis convenit cum totah in fine ; sed finis totalis Scripturae sacrae non est tantum, ut fiamus boni, sed etiam ut fiamus beati; et beatitudo est optimum: ergo finis istius scientiae est , ut boni fiamus.
Contra: 1. Magister dicit in littera", quod finis Adoppo- sive intentio sua "est theologicarum inquisitionum """"• abdita pandere" ; sed hoc pertinet ad eum, cuius finis est speculatio: ergo etc.
2. Item, scientia, quae est, ut boni fiamus, per- tinet ad mores ; sed cum theologia sit de fide ^ el mo- ribus, liber autem iste de his quae spectant ad fidem, non de his quae spectant ad mores : ergo opus lioc non est, ut boni flamus.
3. Item, omnis scientia, quae est, ut boni fiamus , est practica; sed omnis talis est de his quae sunt ab opere nostro"; sed haec non est de his quae sunt ab opere nostro , sed a Deo : ergo est contem- plationis gratia, non ut boni fiamus.
Conclusio
Scientia thelogica est habitus afjfectivus et niedius inter speculativum et practicuni, et pro fim habet tum contemplationem , tum ut boni fia- mus, et quidem principalius , utboni fiamus.
d intelligentiam praedictorum no- tandum est, quod perfectibile a scientia est intel- tri lici ha- Isctus noster. ' Hunc autem contingit considerare Mu perflci- trjpiiciier , scilicet m se, vel prout extenditur ad affectum , vel prout extenditur ad opus. Extenditur autem intellectus per modum dictantis et regulantis. Secundum hunc triplicem statum , quia " errare po. test, habet triplicem habitum directivum. Nam si consideremus intellectum in se, sic est proprie spe- culativus et perficitur ab habitu, qui est contem- plationis gratia , qui ' dicitur scientia speculativa. Si autem consideremus ipsum ut natum extendi ad opus, sic perficitur ab habitu, qui est, ut boni fiamus; et hic est scientia practica sive morahs. Si autem medio modo consideretur ut natus* extendi ad a/fectum, sic perficitur ab habitu medio inter pure speculativum. et practicum, qui complectitur utrumque; et hic habitus dicitur sapientia, quae simul dicit cognitionem et affectum : Sapientia enim doctrinae est secundum nomen eius, Ecclesiastici sexto. * Undehic est contemplationis gratia, et ut boni fiamus, principaliter tamen, ut boni fiamus.
Talis est cognitio tradita in hoc hbro. Nam co- gnitio haec iuvat fldem, et fides sic est in intel- lectu , ut , quantum est de sui ratione , nata sit mo- vere aftectum ". Et hoc patet. Nam haec cognitio, quod Christus pro nobis mortuus est, et consimiles, nisi sit homo peccator et durus , movet ad amorem ; non sic ista : quod diameter est asymeter costae '.
