II, Distinctio 2, Pars 1, A. 2, Q. 2
II, Distinctio 2, Pars 1, A. 2, Q. 2
Utrum inter tempus et aevum sit aliqua mensura media.
I. Primo per Philosophum, qui dividit substan- Argg. pro tias mensuratas in libro de Causis' sic, quod inter j^renega- j^]jg^j^il-i.^,j.| ^ cuius siibstanlia et actio est in mo- mento aeteruitatis, et subslantiam, cuius substantia et actio est in momento teraporis, est substantia inedia , cuius substantia est in momento aeternitatis, et actio in inomento temporis. Si ergo omnis sub- stantia creata ad ahquara istarum habet reduci; et ad has mensurandas sufficiunt lempus et aevuin: ergo etc.
2. Item, hoc ipsum videtur per Dionysium de Divinis Nominibus': ".\evi proprietas est esse sine alteratione et secundum totum metiri; temporis vero, quod in alteratione aliter el aliter se liabens ; me- dia vero entium, quae iUinc quidem aevo, illinc tempore parlicipant". Ergo onmia quae sunt, vel totaliter aevo, vel totaliter tempore, vel partim aevo et partim tempore mensurantur: ergo non est tertia mensura alia ab his.
3. Item, omne creatum aut est stabile et in- corruptibile , aut variabile et corruptibile; sed pri- mum mensuratur aevo, et secundum tempore: ergo nihil est medium inter aevum et tempus.
4. Item, esse omnis creati aut est tenninabile aut interminabile. Si est terminabile , sic mensu- ratur tempore, quod est principium corruptionis, quia facit distare quod est". Si vevo inlernrinabile , sic aevo: ergo non videtur, quod sit aliquod tertium mensurans praeter haec duo.
CONTRA: I. Ante quartum diem non erat tem- Argg. pro pus , quia dicitur in factione luminarium: Erimt in signa et tempora et dies et annos^; et con- stat, quod non solum erat aevum, cum essent ali- qua corporalia, ut herbae et arbusta: ergo erat alia mensura: ergo etc.
2. Item, post diem iudicii non erit tempus, secundum quod iurat Angelus in Apocalypsi ■* , et erit successio et variatio in tormentis, quae non poterii aevo mensurari: ergo necesse est mensuram tertiam ab his ponere.
3. Item, in affeclionibus Angelorum est intensio et variatio , et ipsi sunt supra tempus, sicut dicitur in libro de Causis°: ergo mensura illa affectionum est supra tempus; sed non potest esse aevum, cum in aevo non cadat variatio: ergo oportet, quod sit alia mensura.
4. Item, Angelus cum convertitur ad Deum, elevatur supra tempus: ergo illa conversio . et illud quod in illa conversione accipit ", supra tempus ^j est; et mensura supra tempus debet mensurari: .• sed Angelus ibi aliquid cognoscit quod potest desi- j nere cogitare: saltem ergo illud non potest men- | surari aevo, quod est mensura rei interminabilis, ' nec tempore: ergo etc.
CONCLUSIO.
Si tempus accipitur proprie, tunc inter aevum et tempus non est medium re, sed solum ratione differens; si autem magis proprie, tunc est media mensura differens , ab antiquis vocata saeculum.
Respondeo: Dicendum, quod secundum quod I tempus dividitur contra aevum, in duabus scilicet ? acceptionibus ultimis prius positis ', dupliciler po- Tempns aa-| test accipi, aut scilicet prout dicit mensuram citm pirater. °''. libet durationis variae sive variationis successivae ; , et sic inter aevum et tempus non est medium re , conciusio t. sed solum ralione; non , inquam, est mediuni dif- j ferens ab utroque in genere mensui'ae, sed medium , | in genere mensuratorum, participans utrumque, ut est illa substantia, quae est in confinio aeternitatis et temporis. — Et sic procedunt omnes rationes ad primam partem , ut palet aspicienti de facili.
Aliter vero accipitur tempus prout est mensura , variationis, in qua est successio habens continua- tionem et regulationem a motu orbis primi; et haec mensura habet fmem el desinet esse. Et inter hancconciusioa. et aevum esl ponere inediam inensuram , in qua est variatio , nec oportet quod sit desitio, vel primi motus regulatio; cuiusmodi fuit in triduo conditio- nis rerum, et qualis erit in inferno post diem ex- tremum. Et haec ab antiquis doctoribus appellata est saeculum '. — Et hoc concludunt rationes ad op- positum ; et sic patet totum.