II, Distinctio 3, Pars 1, A. 2, Q. 2
II, Distinctio 3, Pars 1, A. 2, Q. 2
Utrum personalis proprietas in Angelis sit substantialis , vel accidentalis.
Secundo quaeritur, utrum personalis proprie- tas sit in Angelis accidentalis , vel substantialis. Et quod accidenlalis , videtur sic.
1. Boethius ^ dicit, quod "omne proprium ma- Ad opposi- nat de genere accidentium, non solum proprinm individui, sed etiam speciei" ; sed individuum magis approximat accidenlibus quam species: ergo raulto fortius proprietas individualis de genere acciden- tinra est. Sed discretio personalis est proprietas individualis: ergo etc.
2. Itera, Richardus de sancto Victore ' ait, "quod in divinis est personalis discretio per originem., in Angelis per qualitatem, in hominibus utroque modon" si ergo tam qualitas quam origo dicit proprietatem accidentalem in creaturis, patet etc.
3. Item, Porphyrius^ dicit, "quod individuum constat ex proprietatibus , quarura coUectionem ira- possibile est in altero reperire": sed tales snnt proprietates accidentales: ergo individuatio est per accidenlia. Sed per eadem est personalis diseretio, per quae est individuatio: ergo etc.
4. Item , hnmana natura in Christo non habuit personalitatem nec discretionem personalem; sed constat, quod habuit quae sunt essentiaha substan- tiae rationah: ergo personahs discretio non est sub- stantiahs sive essentialis nec homini nec Angelo.
5. Item, circinnscriptis omnibus accidentibus, res non cadit in sensu, sed solura in intelleclu; sed "universale, dum inteUigitur, singulare, dum sen- titur^": ergo circumscriptis accidentibus, circum- scriliitur individnatio, ergo et personalis discretio, et sic idem quod prius.
6. Item, discrelio personalis est discretio secun- dum numerum ; sed circumscripta quantilate, non est inteUigere numerum°: ergo nec discretionem personalem. Sed suhstantiale intelligitur, circum- scripto accidentali: ergo si discretio personalis non potest intelligi, accidentibus circumscriptis, ergo non est substantiahs Angelo, sed potius accidenlahs.
CONTRA : 1 . Arguitur prirao per textum. Magi- Fandamenta. ster^ enim dicit, qnod "prima consideratio est de substanha", et sub prima consideratione corapre- hendit personalem discretionem: ergo videtur, quod personalis discretio est Angelo substantialis.
2. Item, "persona non est aliud quam indivi- dua substantia rationalis naturae'" ; sed individua substantia, in quantura huiusmodi, est in genere substantiae non per reductionem, sed directe, se- cundura rectam lineara: ergo, in quantum huius- modi, est in genere substantiae: ergo personalitas non est in genere accidentis, quia in eodem genere est albura, in quantum album, et albedo: ergo in eodera genere personalitas et persona.
3. Item, "nuUura accidens est nisi in substan- tia individua *": ergo orane accidens consequitur individuitatem essentiae, et tam in rationah quam in irrationali hoc habet veritatem: ergo prius per naturam est aliquid individuum snbstantiae ratio- nalis, quam habeat accidens: ergo per prius per- sona: ergo et discretio in personalitate.
4. Itera, quae differunt personalitate ° differunt in suis principiis substantiahbus, sicut patet in Pe- tro et Paulo; et quae sic differunt substantialiler discernuntur: ergo discretio personalis dicit diffe- rentiara substantialera : ergo non est proprietas ac- cidentalis.
5. Item, non est raaior discretio in accidentibns quam inter opposita; sed opposita non faciunt di- scretionem personalera , quia unns homo pruis est albus, postea niger, prius pner , postea senex; et tamen idem individuum est et una persona": ergo etc.
6. Item, accidentia diversa, cum sunt in uno supposito, sunt unum numero, ut grammaticum et musicum': sed hoc non esset, si diversilas se- cundum numerum vel secundum discretionem per- sonalem veniret ab accidentibus : ergo etc.
CONCLUSIO
Personalis proprietas non causatur ab accidentibus, sed ab actuali coniunctione principiorum, et in se est aliquid substantiale ; quod autem ad hoc consequitur, hoc est aliquo modo in genere accidentium.
Quidam namque dicere voluerunt , quod per- Moins ii- sonalis discretio est accidentalis proprietas, quia cendi 4. j|jpmj[?^ q^Qj ggf i^ genere accidentis, et quod eliam causatur ab accidentibus , sicut discretio numeralis. Sed in hoc differentia est, quia discrelio numeralis causatur a diversitate proprietalum, in quibus com- municat creatura rationalis et irrationalis ; sed di- scretio personalis a proprietatibus, quae insunt pro- improbatar. prie rationali creatnrae. — Sed illud improbatur in opponendo per nuiltas rationes. Nec potest habere veritatem, quod distinctio individualis sit ab acci- dentibus, cum individua differant seeundum sub- stantiam, non soluni secundum accidens; et siraihter de discretione personali intelligendum est.
Et ideo alius modus est dicendi, quod discretio personalis dicit proprietatem accidentalem , quae tamen non causatur ab accidentibus , sed a sub- stantia^ sive principiis substantialibus; sicut unitas, quae esl principiura numeri, est in genere acciden- tis, tamen immediate habet ortum a substantia. — Non probj- Sed cuui pcrsoua dicat idem quod supposilum ra- tionalis naturae, ut est in genere substantiae; non videtur probabile, quod personalis discretio dicat proprietatera accidentalem solum.
Et ideo est tertius modus dicendi, quod discre- tio personalis , etsi videatur dicere accidens, quia dicit per modum accidentis, tamen principaliter dicit quid substantiale ; et si aliquo modo importat accidens, hoc est consequenter ; illud tamen imme- diate habet ortum a principiis substantialibus. — Raiio. Et hoc patet sic. Discretio personalis addit supra discretionem individualem; discretio autem indi- vidualis duo dicit , scilicet individuationem et consequenter distinctionem. Individuatio autera est ex principiorura indivisione * et appropriatione ; ipsa enim rei principia, dum coniunguntur , invi- cem se appropriant et faciunt individuum. Sed ad hoc consequitur esse discrelum sive esse distin- ctum ab alio, et surgit ex hoc numerus, et ita accidentalis proprietas °, consequens ad substan- tiara. — Et sic individualis discretio dicit aliquid ac- Djscretio u cidentale, et aliquid substantiale; personalis au-dtdn^j^^itw tem addit supra hanc dignitatem personalitatis. Di-Slf " gnitas autem illa duo dicit, scilicet nobilitatem ra- tionalis naturae, quae est, quod natura rationahs tenet principatum inler naturas creatas; unde non est ordinabilis ad perfectiorem formam. Et haec nobilitas, etsi |)er modum qualitatis habeat intelhgi, tamen essentialis est naturae rationali. — Dicit etiam illa nobilitas actualem eminentiam, ita quod in supposito nuUa sit alia nalura ita principalis, ut natura rationalis, ut quasi sit per se sonans-. El ideo, quia hoc deficit ei in Christo, natura rationa- lis creata non facit personalitatem, et hoc est acci- dentale. — Dicendum igitur , quod quemadraodum in- dividualis discretio est ex existentia formae natu- Notandam, ralis in niateria, sic personalis discretio ex existentia naturae nohilis et superemineniis in supposito. Et ideo, quaravis utrobique importetur quid suhstantiale, et similiter accidentale consequens — hoc dico in creatura — non tamen imporlatur accidentale , quod causetur vel ortum habeat ab accidente, sed potius consequitur formam in materia, vel naturam in supposito.
Ex his palet veritas problematis et dissolutio obiectionum pro parte. Si enim quaeratur, utrum personalis discretio sit proprietas substaniialis , vel accidentalis; si substantialis proprietas dicatur, quia immediate sequitur substantiam; sic dicendura conciusio i est, esse substantiale. Si substanliale dicalur, quia non exil genus substantiae; dicendum, quod quo- conciasio 2 dammodo sic, et quodammodo non. Similiter si dicatur accidentalis proprietas, quia causatur ab accidentibus; sic dicendum sirapliciter, quod non ; cona^isio 3 si vero accidentalis , quia est in genere accidentis; sic potest dici. quod quodamiuodo sic, quodam- concinsio 4i modo non, secundum distinctionem primo factam.
Quod ergo obiicitur, quod personalis discretio pertinet ad subslanliam, et non causalur ab acci- dentibus; hoc totum concedendum est.
1. Quod obiicitur in oppositum, quod proprium soiotio op omne manat de genere accidentium ; dicendum, '"""""""^ quod Boetbius loquitur de propria passione, et hanc dicit manare de genere accidentiiini, non quia non causetur ex principiis subiecti, sed quia, etsi ex ipsis causelur , fornialiter tamen est in genere ac- cidentium '. Dupliciter ergo deflcit illa ratio. Primo, quia peccatin intellectu Imius m\mnis proprium. Est enim proprietas quantum ad rem, et est proprietas quantum ad modum; el Boethius intelligit de eo quod realiter est propria passio, non de eo quod est proprietas quantum ad modum. Proprietas autem individuatis aut proprietas personalis , etsi videatur dicere proprietatem consequentera esse, sicut acci- dens, realiter lamen non dicit nisi appropriatioiiem principiorum per indivisionem; hoc dico quantuni ad proprietatem individualem. Similiter proprietas per- sonalis non dicit ultra hoc nisi dignitatem sive no- bilitatem naturae rationalis, quae nobilitas non est ei accidentalis, nnmo simpjiciter et omnino essen- tiahs.
Peccat etiam praedicta ratio in malo intellectu praedicati, quia proprium dicitur mcuiare de ge- nere accidentium, non quia m?im\, db accidentibus , sed quia manat a substantia, existens de genere accidentium; sic in proposito. Unde sicut unitas , quae est principium numeri, ortum habet a prin- cipiis substantiae , accidentahter ad ipsam relalis, non autem a principio aliquo, quod sit in genere accidentis; sic intelhgi potest de discretione perso- nali, secundum id quod in ea accidentale est , utpote comparatio ad alteram personam, respectu cuius habet distingui et numerari; et eminentia dignitalis in supposito respectu alterius naturae. quam non habuit humana natura in Christo.
2. 3. Quod obiicitur, quod discretio personahs est per qualitatem; dicendum, quod intelligitur de quahtate, quae est in genere qualitatis quantum ad modum, non autem quantum ad rem. His enim duobus" distinguuntur praedicamenta vel quantum ad essentiam, vel quantum ad modum; et aliquid est in genere substantiae, quod nihiiominus habet modum accidentis; unde etiam consuevit distingui ujstmctio. qualitas duplex, scilicet substantialis et accidenta- lis^ — Vel dicendum, quod Richardus loquitur de Auier. distinctione personali quantum ad nostram cogni- tionem; et quia cognitio nostra est per accidentales quahtates, dixit, personas creatas distingui quah- tate. — Et per hunc modum intelligitur verbum Porphyrii, qui dicit, individuum constare ex coUe- ctione proprietatum ; loquitur enini secundum ratio- nem et cognitionem , non secundum rem ; et sic patet tertium.
4. Quod obiicitur , quod in Christo humana na- tura non habuit personahtatem; dicendum, quod hoc est ratione illius eminentiae, quae consequitur ad nobilitatem ; et illa supereminentia dicit quandam Noiandum. dignitatem accidentalem, sicut prius ostensum est, quae amitti potest non solum per deperditionem , sed etiam per dignioris supei-inductionem, sicut alibi raelius dicetur''.
5. Quod obiicitur de sensu et intellectu, di- cendura, quod etsi sensus solummodo sit singula- rium , intellectus tanien potest esse non solum uni- Notandnm. versalium, sed etiam singulariura : unde non est intelligenda illa difTerentia cum praecisione. Et hoc patet, quia solus intellectus comprehendit inlrinseca principia Petri et Platonis; et circurascriptis orani- bus accidentibus, dicit, eos esse discretos et di- stinctos ^
6. Quod obiicitur de nuraero, dicendum, quod sicut unitatem subslantialem consequitur unilas ac- cidentalis inseparabiliter, quae non est principiura indivisionis", sed consequens ad illam; sic diversi- tatem substantialem consequitur numerus insepa- rabiliter; tamen secundum rera et naturam distin- ctio illa est a substantiali principio, non accidentali. Et sic patet totum.
