II, Distinctio 3, Pars 1, Dubia

In parte ista sunt dubitationes circa litteram, et primo de hoc quod dicit, quod quatuor quidem Angelis videntur esse attributa. Primum, quia vide- tur sibi contradicere in enumeratione ; enumerat enira sex, sicutpatet", quae sunt: essentiae simpli- citas, personalis discretio , meraoria , intelligentia , voluntas et liberum arbitriura. — Item . videtur sibi contradicere in repetitione; dicit enim in sequenti capitulo, quod circa tria est consideratio , scilicet circa substantiam , formam et potestatem. — Quaeritur ergo de sufficientia illorum quatuor. Videtur enim, quod multo plwa debent attribui , scilicet incorru- ptibilitas, spiritualitas et huiusmodi ex parte essen- tiae; ex parte potentiarum etiam irascibilis et con- cupiscibilis ; et ita competit eis ingenium, sicut me- moria '. — Item, videtur superfluitas , quia liberum arbitrium non discernitur a ratione el voluntate ' : ergo non deberet quarto loco connumerari. — Item , tertium attributum, quod est ratio, aut accipitur pro cognitiva tantura, aut pro cognitiva et motiva; si primo modo: ergo male dividitur in inlelligentiam el voluntatem; si secundo modo: ergo superfluit liberura arbitrium.

Respondeo: Dicendum, quod illa attribula sunt soiuuo i. convenientia Angelo per naturam suam et in sui creatione tanquam principalia, a quibus alia habent ortura. Et sumitur sufpcientia sic: in Angelo enim est considerare esse et posse, sive substantiam et potentiam. Et circa substantiam duo, scilicet qiio est, et penes hoc est substantiae simplicitas; vel ipsuni quod est, et penes hoc est personalis discre- tio. Similiter circa posse est considerare ipsam po- tentiam, et penes hoc esttertium, scilicet ratio na- turaliter insita. Est iterum considerare facultatem potentiae, et penes hoc est quartum attributum, sci- licet liberura arbitriura.

Vel aliter : Angelus habet quadrupliciter consi- ®"''''''' ^- derari, scilicet in se, et sic essentiae siniplicitas; ad alterum Angelum, et sic personalis discretio; ad Deum, el sic raeraoria, intelligentia et voluntas, in quibus consistit ratio imaginis; in comparatione ad ea quae subiecta sunt eorura regimini , el sic habet liberum arljitrium.

Vel aliter, et magis secandum consonantiam ad soiiiiio 3- ea quae dicuntur in litlera": in Angelo est conside- rare substantiam, formam et potentiam. Subslan- tia autem considerari potest dupliciter, sicul dictum est, et sic compelit ei simplicitas et personalitas. Formae attribuitur imaginis pulcritudo sive venustas. Potentiae attribuitur libertas. — Et sie patet, quo- moclo quatuor reducuntur ad tria. Patel etiam,quo- modo tertium attributum in tria dividitur, in quibus consistit imago. Patet etiam , quomodo tertiuni attri- butum differt a quarto. Patet etiani sufficientia et responsio ad obiecta, quia hic enumerantur attriJjuta principalia.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Differentem essentiae tenuitateni habuisse intelUgitur. Contra : simplicitas respicit essentiam sive substantiam . sicnt dicit in littera ^ ; sed substantia non recipit juagis et minus: ergo etc. — Item, simplex dicit privatio- nem compositionis ; sed privationes non recipiunt magis et minus ": ergo etc. — [tem. magis et minus si alicui imponitur, hoc est per impermixtionem cum suo opposito * ; sed simplex spiritus non est per- mixtus alicui compositioni , quae sit opposita simph- citati angelicae . et omnes habent easdem composi- tiones: ergo omnes sunt aequaliter simplices.

Respondeo: Ad hoc dicendum, qnod in Angelis est gradus simplicitatis, et hoc manifestat gradus tnfie^Titio.virtutis, quia unus Angelus est potenlior altero;et qnanto in spiritualibus aliquid est siniplicius, tanto virtuosius '\ Hoc etiam manifestat approximatio ad Deum; si enim per naturam unus est Deo proxi- mior altero et similior, ergo magis accedit ad divi- nam simpiicitatem. Manifestat ulterius hoc ipsa co- gnitio, quia unus alterum purgat pellendo ignoran- tiam: ergo unus altero purior et simplicior. — Et ideo bene dicit Magister, quod est gradus in simplicitate essentiae.

Quod ergo obiicitur, quod subslantia non reci- obiectionis P'' uiagis et minus; responderi potest per interem- ptionem , quia una creatura veriori modo est ens quam alia. Et quod dicitur, substantiam non reci- pere magis et minus, hoc intelligendum est logice ". soiDiio 3. — Vel dicendum, quod aliud est dicere essentiam, ahud simplicitatem essentiae ; et simplicitas est pro- prietas essentiae.

Quod obiicitur, quod dicit privationem; dicen- obiectio 2. dum, quod etsi dicat privationem, non tanien pure privationem, quia ahquid ponit'; et ideo potest re- cipere magis et minus.

Quod obiicitur de permixtione, flicendum, quod itemobie- illud non habet ubique veritatem , sed in his oppo- sitis, quorum utrumque est aliqua natura; in ahis vero est per maiorem accessum ad suum summum. Unde maior simplicitas est in Angelo non propter paucitatem compositionis . sed propter accessum ma- iorem ad summe simplex; iioc autem est propter maiorem nobilitatem formae, sicut ignis potest dici in corporalilras simplicior aere '.

Item quaeritur de hoc quod dicit : In ipsa facultate arbitrii differentia animaduertenda est. Contra: Liberum arbitrium est liberum ab omni coactione, nec potest aliquo modo cogi: ergo in li- l3erta(e arbitrii non potest esse gradus.

Respondeo : Dicendum , quod liberlas arbitrii Distinciio. dupliciler potest considerari : aut in quantum dicit facultatem et facilitatem ad exeundum in opns ; et sic dicit positionem et consequitur rationem et vo- luntatem, et istae potentiae consequuntur substan- tiam; et secundum quod substantia simplicior, sic etiara potentiae excellentiores et facultas maior, et sic est ibi gradus ; et hoc modo loqnitur Magi- ster. Alio modo accipitur privative, ut dicatur li- bertas per privationem coactionis; et hoc modo est aequalitas , quia est privatio in termino ° ; et sic opponit.

Item quaeritur de hoc quod dicit , quod aequa- les sunt in hoc quod spiritus sunt et immortales sunt. Contra : Ideo sunt spiritus et immortales '", quia sunt simplices ; sed non sunt aequaliter simpli- ces: ergo etc.

Respondeo: Dicendum, quod secundum quod spi- ritus privat corpulentiam, et irmnorUditas privat cor- ruptionem — quia utrobique et respectu omnium kx\- gelorum est privatio liorum universalis — ideo dicit, ista esse aequalia; nihilominus tamen, si attendatur ad id quod positionis est ibi, sic posset esse gradus, sicut opponit. Magister accipit secundum sensum ver- borum magis consuetum, et secundum quod huius- modi nomina consueverunt intelligi a nobis.