Quaestio 1
II, Distinctio 6, A. 1, Q. 1
Utrum lucifer fuerit de supremo ordine Angelorum.
1. loh quadragesimo ' : Jpse est principium iinda.-nenia.wiacioH Dci; scd noH ordine natnrae : ergo ordine dignitatis: ergo fuit praecellens inter creaturas ce- teras, ergo et inter Angelos.
2. Item, Gregorius trigesimo secundo Mora- lium - tractans illud Ezecliielis : 7\ Cheruh exlen- tus et protegens etc: "Qnia comparatione claritatis suae ceterornm claritalem obumbrasse creditnr , ideo ipse extentus et protegens perliibetur" ; loqui- tur de lucifero: ergo etc. El\hk\em iterum: "Uum ceteris agminibus .\ngelorum praelalus, eornm cia- ritatem transcendit, ex eorum comparatione clarior fuit". FA iterum in eodem libro : "Illa supernarum virtutum procerae altitudinis agmina in laelitiae aeternae viriditate plantata, quamvis excelsa fnerint condita, huic tamen nec praelala sunt nec co- aeqnafa".
3. Item, ratione. Lucifer appetiit oninibus praeesse et credidit, se posse obtinere, ul nulli subesset ' ; sed hoc non est probabile, nisi vidisset, se omnes praecellere : ergo fuit de supremo ordine.
4. Item, peccatum eius maxinuun fuit inter peccata onmium Angelorum, immo omninm creatu- rarnm ; sed tanto maius est vitinm, quanto in no- biliori natura '' : ergo si maximnm peccatum babnit omnium aliornm, ergo quantum ad natnram ceteris maior fuit.
SED CONTRA : I. Ezechielis vigesimo octavo dicitur ad luciferum: "Tu Cherub", sicut exponit Gregorius; sed supremus ordo non est ordo Cheru- bim , sed Seraphim. sicnt vnlt Dionysins : ergo non fuit de supremo ordine.
2. Item , Damascenus secundo libro , quarto capitulo: "Ex his angelicis virtutibus , quae prae- erant terrestri ordini, id est, eius qui circa terrena est ordinis, et cui terrae cnstodia a Deo commissa erat, liberi arbitrii sui eleclione aversns est": ergo lucifer secundum Damascennm fnit de inlimo ordine.
3. Item, ratione videtur, quia si ipse fnit sn- premus , ergo magis fuit deiforrais, ergo magis ad peccatum inhabilis: ergo non peccavit, aut si pec- cavit, non ita profunde, sicul alii, ut videtur.
4. Item, si supremus inter omnes Angelos, ergo inter omnes creaturas nobilior : ergo magis a Deo dilectus, qui diligit omnia quae fecit " : ergo cum facillimnm fnerit Domino ipsum conservare, non ' videtur probabile , quod ipsum permiserit ruere.
CONCLUSIO
Lucifer fuit praecellens inter Angelos et de supremo ordine.
RESPONDEO: Dicendum, quod sicut testantur et auctoritates sacrae Scripturae et Sanctorum, lucifer valde excellens fuit, et si stetisset, in suprenio or- diue collocatus fuisset, cum ad hoc liaberet idonei- tatem ex parte naturae. Sicut enim patebit infra ' , distinctio ordinum consummata venit ex parte gra- tiae , sed dispositio ex parte naturae. — Unde conce- dendae sunt rationes ad boc induclae.
1. Ad ilhid quod obiieitur, quod dicitur Che- rub; diccndum , (juod Seraphim interprelatur incen- dium-, et hoc est per caritalem; Angelus autem, hcet a sua conditione habuerit plenitudi.nem scien- tiae, non lameii lialDuit incendium caritatis nisi a gratia. Et quia Cherubim dicilur plenitudo scientiae, sed Seraphim incendiwm caritatis; hinc est, quod di- citurCherul), iioii Serapli; et hoc non ideo, quiii esset de ordine Clieruliiin, sed quia iiabeljat habiium illi or- dini convenientem , non sic liabitum convenientem or- dini Seraphim, quamvis ad illum esset praeparatus.
2. Ad illud quod obiicitur, quod praeerat ter- restri ordini : dicendum , quod Damascenus hoc dicit quantum ad vim adnunislrativam,, quia ceteri ei erant subiecti quantum ad actum ministerii. Et quia actus ministerii onuiibus aliquo modo competit ex nalura, sicut infra patebit ^ , quia omnes su.nt admi- nistratorii spiritus; ideo ex lioc non liabetur , quod Angelus fuerit de ordioe infimo, immo esse potuit de supremo et praesidere terrenorum ministerio.
Sed tunc est quaestio : cuin iri Angelo esset vis Quacsiio in- conte??!jjto^wa , quare magis per administrativam eum describit? Et dicendum, quod vis contempla- tiva altendilur in comparatione ad superius, sed adminislrativa in comparatione ad inferius. Et quo- niam Angelus sumsit occasionem peccandi , conside- rando suain pracsidentiam respectu inferiorum ; ideo secundum illam vim eum describit. Unde Augusti- nus * dicit. (juod consideratio Angeli in peccando fuit contrario modo consideralioni centuri(mis, qui dixit Matlhaei octavo : Ego liomo suni sub pote- state conslitutus e.t habens sub me milites. Angelus e contrario primo consideravit milites et ministros sibi suhdilos ; ideo elevatus est in superbiam.
3. Ad illud quod obiicitur , quod minus hahilis ad [leccanduni ; dicendum, quod vernm est; attamen voluntas in omnibus Angelis libera erat et vertibilis, et ideo sine omni pronilale poterat quo voleljat in-. clinari ; et hinc est, quod ille gravius peccavit. Unde ad peccatum non necessario concurrit proni- Noiananm. tas , sed vertibiUtas; nec peccatum intenditur ex pronitate, sed magis ex naturae et donorum digni- late et conversionis profunditale. Et quia altior erat, ideo cecidit profundius ; et quia fortior , ideo ad mahim se convertit fortius et inseparabilius.
4. Ad illud quod obiicilur ultimo, qiiod videtur incredibile , quod Deus nobihssimam creaturam suam sic perire dimitteret: dicendum, quod mira in hoc uociriDa e. ostenditur Dei lustitia, quae lantum servat institiam, ut ordinem institutuui nullo modo infringat; tantum peccatum odit, ut propter peccatum quos carissimos reputavit abiiciat. Unde credo, quod tam spectan- dum monslrum '" divinae severitalis in Angelo nobi- hssimo et primo homine, quorum utrumque propriis manibus plasmavit et decoravit, Deus nobis infirmis apposuit et ostendit, ut addiscamus. quantum Deus odit peccatuin, et maxiine superbiani, quod pro uno motu cordis nobilissima oimiium creaturarum aeler- naUter et sine spe veniae est damnata, et pro uno esu pomi et ipse Adam et tota poslerilas usque ad fmem nmndi est morlalitati et multiplici poenali- tati subiecta ; et nisi Dominus reliquissel nobis semen, quasi Sodoma fuissemus ". Ex his efficacis- sinmm relinquitur arguinentum , quod horrendum est incidere in manus Dei viventis. Si enim Deus non pepercit nobilissimo Angelo superbienti, quid erit de vilissimo cinere et abiectissimo, in altum se extollenti , cum iacere debeat in cinere et cilicio, immo in ipso sterquilinio ?
