II, Distinctio 7, Pars 2, A. 1, Q. 2
II, Distinctio 7, Pars 2, A. 1, Q. 2
Utrum in daemonibus cadat oblivio.
1. Nullus de sapiente fit stultus, nisi aliquid olili- viscatur ; daemones aiitem de sapientibus facti sunt stulti, maxirae lucifer, de quo Ezechielis vigesimo octavo ' : Tu plenus swpientia etc. , et de quo Ec- clesiastis quarto: Melior est puer sapiens rege sene et stulto; Glossa exponit de lucifero sive diabolo: ergo etc.
2. Item , gratia reparat et reformat totam ima- ginem , ergo et peccatum deformat ; scd deformatio memoriae et corrxiptio est per oblivionem : ergo vi- detur, quod peccatum in vim memorativam indu- cat in Angelis oblivionem.
3. Item , intelligere et memorari ipsorura dae- monum est cura variatione , ergo est in tempore ; sed omne quod mensuratur a tempore, senescit et tendit ad corruptionem , quia "tempus facit distare quod est", ut dicit Philosophus ^ , unde est prin- cipium corruptionis per se: ergo cum corruptio circa vira memorativam sit tantum per oblivionem, patet etc.
4. Item , sicut se habet intelligentia ad erro- rem, ita memoria ad oblivionem; sed in intelligen- tia .\ngeli cadit deceptio et in voluntate obUqua- tio': ergo in meraoria cadit oljlivio.
5. Item, "opposita nata sunt fieri circa idera *" ; sed nieraoria Angeli potest proficere addiscendo : ergo pari ratione deficere obliviscendo , cum status ille sit magis aptus ad defectum quam ad pro- feclum.
6. Item, "mente huraana solus Deus superior est", sicut vult Augustinus ^; sed contingit in men- tem nostram cadere oblivionera : ergo si par est angelicae , multo fortius in mentem daemonum. Quod autem in mentem nostram cadat oblivio quantum ad superiorem parteni, patet, quia Augustinus dicit, quod cognitio eorum quae spectant ad divinitatera, est superioris partis ; sed frequenter talium oblivi- scimur : ergo etc.
Sed coNTnA : 1. Quod est nalurale est inde-FumJainenta, lebile; sed species existentes in angelica memoria sunt ei innatae et concreatae : ergo sunt indelebiles. Si ergo oblivio venit per deletionem specierum, patet etc.
2. Item, "omne quod recipitur in aliquo , est ibi per raodum' recipientis": ergo species, quae est in angelica memoria, est ibi per raodum reci- pientis ; sed memoria angelica est incorruptibilis nec dependet a corruptibili , nec quantum ad substan- liam nec quantura ad operalionem, nec per se nec per accidens: ergo species , quae ibi recipitur, est simpliciter incorruptibilis.
3. Item, hoc videtur a minori. Vertibilior est voluntas quam aliqua interiorura potentiarum; sed culpa, quae adhaeret voluntati, adhaeret invertibi- liter : ergo multo fortius species , quae est in rae- moria, est in ea indelebiliter : si ergo oblivio est propter deletionem speciei, patet etc.
4. Item, "orane quod corrumpitur, aut cor- rumpitiu', quia habet contrariura, aut quia est ex contrariis, aut quia est in aliquo, quod babet con- trarium , vel est ex contrariis" — haec scripta est a Philosopho in libro de Morte et vita ' — sed species exislens in inemoria daenionis nulio prae- dictorum modorum esl corruplibitis : ergo etc.
3. Item, Philosophus dicit, quod virtus sensi- tiva non senescit, quantuni est de se, sed solum ratione organi. Unde in primo de Anima ' dicit: "Si senex. acciperet ocnluiii pueri , videret utique , sicut videt puer": ergo cum virtns memorativa ipsius dnemonis non pendeat ex organo, non sene- scit nec lassatur in operando : ergo iiec in recipien- do species, et ita, ut videtur. niliil (ililiviscitur.
CONCLUSIO.
Quatenus memoria dicit habitum, nulla in daemonibus est oblivio; quatenus autem dicit actum memorandi, et quidem respectu beneficiorum Dei et salutis , potest esse oblivio.
Respondko : Dicendum , quod actum memoriae piipiexaciuscontinsit accipere ° per modum habitus; et iste est ret.inere speciem , el esse dicitur per moduni habi- lus, quia continue tenet et dicit magis statum sive conservationem quam actionem. Est aiius actus me- moriae ' , qui est meminisse sive recordari. Priiuus quidem aclus naturalis est et non subest vohintati, nec p^nes ilhim attenditur meritum , vel demeritum. Secuiidns vero actus potest ordinari ad bonum et )ai.iex oiji:-eius oppositnm. scilicet ad nialum. — Secunduni liunc duplicem modum distinguendum est in oblivione. Nam si dicatur oblivio per oppositionem ad reten- tionem speciei, sic * est deletio speciei de menio- ria; si autem dicatur per oppositionem ad recorda- tionem , sic dicit dehabililationem quantum ad istum actum , qui est meminisse. Et hoc potest esse bonum, scilicet cum obliviscimur malorum illatonim nobis, et malum , cum obliviscimnr beneficiorum iioliis a Deo collalorum, vel ohliviscinuir eorum quae nobis essent expedientia ad saluteni; contra quod dicitur Deuteronomii quarlo ' : Cave, ne unquam oblivisca- ris Domini Dei tui etc.
Si igitur loquamur de oblivione priino modo , sic dico , quod non cadit in daemonibus ; nulla enim est in eis deletio speciei. Si secnndo modo, sic :ouciu.io 2. dico, qiiod cadit, iinino cecidit magna oblivio , quia obliti sunt suae salutis, obliti beneficiorum Dei, quia, ciim convertuntiir ad mala, inhabiles fliiiit ad reco- lenda bona; hoc modo bene concedo, quod obliti sunt.
1. 2. Et sic procedunt duae primae rationes: prima, quae surata est a stullitia, secunda, quae sunita est ab imagine deformata ; nam procedunt hac via.
3. 4. Ad illud quod obiicitur, quod intelligere cadit in tempore: dicendum , quod cadit in tem- pore, extenso nomine temporis , non prout est motus primi mobilis mensura, quia nec daeinonum esse nec inlelliyere pendet ex illo \ — Tamen ali- ■*''•'' -"'"''o- ter potest dici, quod quamvis actus ut "ci" * cadat sub tempore vel in tempore, non tamen actus ul habitus , quia habet niodum substantiae, in ipia nec habet variationem; et ideo, sicut substantia dae- monum non corrumpitur nec senescit in tempore, nec habitus , ita eliain nec actus ut habitus; et talis est retentio speciei. — Et per boc patet aliud, quod non est simile de intelligere et oblivisci; quia inteUigere non tain est actns naturalis, quam etiam conformis voluntati, et similiter errare; sed spe- ciem tenere , vel amiltere est ex polenlia vel im- potentia naturali. Praeterca, ratio illa non valet , cum memoria habeat naturam specularem sive spe- culi, intelligentia naturam luminosam sive luminis; et Angelus- plus habet de natura speculi et de po- '"'o!'-""'"'"- tentia recipiendi quam de natura luminis''; illa enim in solo Deo est potissime, vel in his qui sunt dei- formes per gloriam: ideo non valet nec est simile. Magis enim potest in lenendo speciem qiiani in rectc iudicando ; aliqua enim sunt siipra iiidicium Angeli, non sic est de tentione speciei.
5. Ad illud quod obiicitur, quod opposita nala siint fieri circa ideni; verum est, nisi alterum na- turaliter insit; et nalura Angeli possibilis est ' ad receptionem per naturam , ad deletionem vero minime.
G. Ad illnd quod obiicitiir, quod sohis Deus est maior iiienle hiimnna ; dicendum, qiiod verum est qiKinliim ad ratioiiem perficiendi; lameii, quia mens hiinuina ex coninnctione cnin corpore lerre- stri aliquas conlrahit proprietates et defectus depri- inentes, quantum ad hoc est inferior mente ange- lica;et ideo, siciit mens humana impedilur ab actuali consideratioiie propli^r depressionem corpo- ris, ita etiam compellitur oblivisci. Intellectus antem angelicus sem()er est in actu intelligendi ; et ideo non est mirum, si memoria semper est in actu conservandi. Et sic patent obiecta*.
