II, Distinctio 8, Pars 2, A. 1, Q. 4
II, Distinctio 8, Pars 2, A. 1, Q. 4
Utrum daemones cogitationes immittere possint.
1. Primo auctoritate veteris Testamenti, in Psalmo " : Jmmittit Angelus Domini in circuitu ti- mentium eum ; si bonus Angelus potest immittere , cum bonus et malus sint eiusdem naturae, patet etc.
2. Item, auctoritate loannis, decimo tertio': Cum diaholus misisset in cor, ut traderet eum Judas; sed mittere in cor non est aliud quam im- mittere: ergo etc.
3. Itein, Gregorius in Moralibus^: "Maligni spiritus in cordibus malignorum cogitationes iminit- tere non desistunt".
4. Item , suggestio est aculeus diaboli ; sed sug- gestio nihil aliud est quam pravae cogitationis im- missio: si ergo dialjolus potest mala suggerere, ergo et potest malas cogitationes immittere.
Contra: 1. Matthaei decimo quinto, super illud: "Nihil quod in os intrat , coinquinat hominem", dicit Glossa Bedae , quod "diabolus non est mala- rum cogitationum immissor".
2. Item, si potest cogitationera immittere, cum in cogitatione formetur acies intelligentiae : ergo potest mentem nostram formare; quod falsum est cuin hoc dicat Augustinus '' esse proprium veritatis primae.
3. Item, nihil nobis intimius est quam nostra j cogitatio: ergo si diabolus potest cogitaliones immit- , tere, potest ad interiora nostra spiritualia introire; sed hoc nihil aliud est quam illabi: ergo menti nostrae illabi potest, quod supra ' est improbatum.
4. Item , si potest cogitationes immittere , ergo potest, quando vult, malum facere cogitare; sed ipse continue nobis optat malum: ergo nunquam periiiitteret, nos a cogitationibus malis desistere ; quod manifeste falsum est.
Est igitur quaestio, quantum posse habeat dia-Qjjaestiones bolus' respectu cogitationum generandarum in nobis, utrum scilicet possit efficere, vel tantum offerre; et si offerre, utrum necessario possit nos compellere ad hoc , quod recipiamus oblatum. Et quod sic, vide- A^e- pro 21 tur , (|uia si aliquid praesentatur aspectui oculorura nnstrorum, necessarium est, nos videre, et sic de aliis sensibns: ergo similiter videtur de cogitationibus. Quod si verum est, videtur, quod amalis cogitalionibus non possimus evadere, et quod mala cogilare non sit re- prehensibile, cum tamen Dominus reprehendat Mat- tliaei nono ": "Quid cogitatis mala in cordibus vestris?"
CONCLUSIO.
Daemon potest animae humanae cogitationes suggerere, non ut principaliter agens, sed ut excitans.
Respondeo : Dicendum , quod immissio dicil acluni, cuius effectus terminatur in eo quod inlus est. Hunc autem actum dupiiciter potest dicere re- isiiDctio. spectu illius effectus: aMi i\mi causae priiicifpaliter agentis et efTicientis, aut sicut excitantis vel im- pelientis. Prinio modo proprie accipitur; et sic com- ciusioi. petit soli Deo respectu animae; ipse enim solus est, qui per raodum principalis agentis potest in eius intimis cogitationes el affectiones gignere et formare '. Alio modo accipitur large et minus proprie. Quo- niam immissio de ratione sui nominis quandam virtutem et auctoritatem sufficientem respectu effe- ctus importat; ideo, quando solummodo dicit exci- talionem vel impulsionem, /arp^e accipitur et minus proprie. — Et sic competit daemoni respectu ani- iciasio 3. mae , quoniam eius officium est sive perversura stu- dium, eidem malas cogitationes suggerere.
Et sic patet responsio ad rationes ad utramque partem. Nam rationes et auctoritates ad primam inductae procedunt de immissione communiter dicta; rationes vero ad oppositum procedunt de immissione proprie dicta.
Ad illud vero quod quaeritiir ultimo, quan- Ad qu.iest. tum posse habeant daemones respectu malarum co- gitationum nostrarum; dicendum, quod pliantasmata possunt offerre.
Ad illud autem quod quaeritur, utrum we-Adquaest, 2. cessario possint compellere^ ; diversimode a diver- sis respondetur. Quidam enim dicunt, quod neces- opinio 1. sario possint compellere ad cogitationes malorum-, non tamen malas. Cogitatio enim , quae est de malo, non est mala, nisi eam coraitetur affectio mala , quae est in potestate nostra. — Aliis vero videtur et opimo 2, probabllior. probal3uius, quod non possunt facere, quo facto ne- cessario cogitemus malum, nisi in casu, videlicet cum cogitatio animae non est circa utilia occupala. Cura enira evagatur et est otiosa \ tune potest ei diabolus offerre imaginem turpem et vanam. Et ideo volenti malas cogitationes et imaginationes ef- sotaDdum. fugere sollicite et diligenter cavendum est, ne con- tingat aliquando animum a bonis et ab utilibus co- gitationibus revocari ^ Hoc tamen non difficile est ei qui solitus est in bonis animum exercere, cui raulto facilius est et delectabilius in bonis versari cogitationibus, quam sit viris carnalibus in foedis et turpibus imaginibus.
