Text List

Prev

How to Cite

Next

Quaestio 1

Quaestio 1

Utrum persona in divinis dicat, quid commune tribus personis, quod in eis plurificetur

DISTINCTIO XXV QVAESTIO Vtrum persona in diuinis dicat, quid commuae tribus personis, quod in eis psurificetur.

CIRCA vigesimam quintam distinctionem quaeritur. Vtrum persona dicat in diuinis, quid commune tribus personis, quod plurificetur in eis.

Et arguitur quod non, quia si ratio personae esset communis tribus, oporteret poni sextum praedicabile. nam persona non esset genus, cum non habeat species, cum non habeat indiuidua, nec differentia, cum non constituat speciem, nec proprium, nec accidens, cum in Deo non sit accidens proprium aut commune, sed consequens est falsum, & contra Porphirium, qui solum ponit sex praedicabilia. I oppositum arguitur sic. Nam secundum AugustiAnum septimo, de trinitate. cum quaeritur quid tres, responsum est tres personae, quia commune est eis id, quod est persona &c.

In hac quaestione erunt duo articuli. In primo ponentur conclusiones. In secundo mouebuntur dubitaiones

Articulus 1

Vantum ad primum sit prima conclusio. Persona de suo formali significato significat indiuiduum, vel suppontum naturae rationalis. Istam conclusionem probat Sanctus Thomas 1. par. q. 29. art. 1. & 2. Arti. primo exponit diffinitionem Boetij de libro de duabus naturis, quam dat de persona dicens. Persona est rationalis naturae indiuidua substantia dicit enim ibidem Sanctus Thomas quod ibi ly substantia stat pro prima substantia, & pro secunda communiter, sed per ly indiuidua trahitur ad standum pro substantia prima, quae est hypostasis, & per hoc remouetur anima separata, quae licet sit rationalis naturae substantia, tamen quia est pars humanae speciei, & retinet naturam vnibilitatis, non potest dici substantia indiuidua, quae est hypostasis, vel substantia prima, sicut nec manus, nec pes, nec alia partium hominis, & sic non competit ei diffinitio personae, neque nomen. vnde sicut dicit Sanctus Doctor prima parte. q. 75. articu. 2. ad primum. Quia hoc aliquid potest accipi dupliciter. Vno modo pro quocunque subsistente, & isto modo excludit inhaerentiam accidentis, & formae materialis. Alio modo proosubsistente completo in natura alicuius speciei, & isto modo excludit etiam imperfectionem partis. vnde manus posset dici hoc aliquid primo modo, sed non secundo modo. Sic ergo cum anima humana sit pars speciei humanae potest dici hoc aliquid primo modo, sed non secundo, sic enim compositum ex corpore, & anima dicitur hoc aliquid. Haec ille.

Item arti. 3. ad secundum dicit. Non quaelibet substantia particularis est hypostasis, vel persona, sed quae habet completam natutam speciei. vnde manus, vel pes non potest dici hypostasis, vel persona, & similiter nec anima, cum sit pars humanae speciei. Haec ille.

Sic ergo patet, quod in diffinitione personae ly indiuidua substantia stat pro hypostasi subsistenti, quae dicitur prima substantia, & hoc aliquid, per quod etiam remouetur natura humana assumpta, quae non dicitur persona, quia non est indiuidua substantia, hoc est substantia prima. Et sic primum membrum diffinitionis.

Natura autem, quae ponitur in diffinitione personae non sumitur pro generatione viuentis, quae potest dici natura, nec principio intrinseco motus aut quietis, quod etiam potest dici natura sed pro essentia completa, quam significat diffinitio rei. vnde conuenientius posuit Boetius in diffinitione illa nomen naturae, quam essentiae quia essentia sumitur ab esse, quod est communissimum sed natura a propria forma. Rationale autem ponitur in diffinitione naturae, non prout est differentia hominis, nec prout dicit rationem solum, quae discursum importat consequentem intellectualem naturam. Sic ergo patet ex diffinitione personae date a Boetio conclusionis propositae veritas.

Secunda conclusio. Nomen personae proprie dicitur de diuinis. Istam probat Sanctus Doctor prima parte. q. 20 art. 3. Persona(inquit) significat illud, quod est perfectissimum in tota natura, scilicet subsistens in natura rationali, & cum omne illud, quod est perfectionis sit Deo attribuendum, eo quod eius essentia continet in se omnem pfectionem, conueniens est, vt hoc nomen persona de Deo dicatur, non tamen eo modo quo dicitur de creaturis, sed excellentiori modo, sicut &alia nomina quae creaturis a nobis imposita Deo attribuuntur. Haec ille.

Tertia conclusio. Hoc nomen persona de significato materiali significat in diuinis essentiam, & relationem, & vtrunque in recto, & in obliquo. Istam conclusionem probat Sanctus Doctor prima parte. q. 29. art. 4. vbi sic ait. Aliquid(inquit) est de significatione minus communis, quod tamen non est de significatione magis communis, rationale enim includitur in significatione hominis, quod tamen non est de significatione animalis. Vnde aliud est, quaerere de significatione animalis, quod est homo, & aliud de significatione animalis in communi, & similiter aliud est quaerere de significatione huius nominis persona in communi, & aliud de significatione personae diuinae, psona enim in communi significat substantiam indiuiduam naturae rationalis, vt dictum est. Indiuiduum autem est, quod est in se indiuisum, vel indistinctum, ab aliis vero distinctum. Persona igitur in quacunque natura significat illud quod est distinctum in natura illa, sicut in natura humana significat has carnes, & haec ossa, & hanc animam, quae sunt principia indiuiduantia hominem, quae quidem licet non sint de significatione personae, sunt tamen de significatione humanae personae. Distinctio autem in diuinis non fit nisi per relationes originis, relatio autem in diuinis non est sicut accidens inherens alicui subiecto, sed est ipsa diuina essentia. vnde est subsistens sicut, & essentia diuina subsistit, sicut igitur diuinitas est Deus, ita paternitas diuina est Deus pater qui est persona diuina, persona enim diuina significat relationem, vt subsistentem, hoc est significare relationem per modum substantiae, quae est hypostasis subsistens in natura diuina, & secundum hoc verum est, quod hoc nomen persona significat relationem in recto, & essentiam in obliquo, non tamen relationem inquantum est relatio, sed inquantum significatur per modum hypostasis. Similiter etiam significat essentiam in recto, & relationem in obliquo, inquantum essentia est idem, quod hypostasis, hypostasis autem significatur in diuinis, vt relatione distincta, & similiter relatio per modum relationis significata cadit in ratione personae in oliquo, & secundum hoc potest dici, quod significatio huius nominis persona non erat percepta ante haereticorum calumniam, vnde non erat in vsu hoc nomen persona nisi sicut vnum aliorum absolutorum, sed postea accommodatum est hoc nomen persona ad standum per relatiuo ex congruentia suae significationis, ut scilicet hoc, quod stat pro relatiuo non habeat solum ex vsu, sed etiam ex sua significatione. Haec ille.

Item de potentia Dei. q. 9. articulo quarto, dicit. Hoc nomen persona (inquit) hoc habet commune cum nominibus absolutis in diuinis, quod de qualibet persona praedicatur, & secundum nomen ad aliud non refertur, cum nominibus vero relationem significantibus, quod distinguitur, & pluraliter praedicatur, & ideo videtur, quod vtraque significatio relatiui, &absoluti pertineat ad personam qualiter autem vtraque significatio ad nomen personae ptineat diuersimode est a diuersis assignatum. Et post multa dicit. Ad euidentiam (inquit) huius quaestionis sciendum est, quod propria ratio nominis est, quam significat nomen secundum Philosophum 4. Metaphy. illud autem cui attribuitur nomen si sit recte sumptum sub re significata per nomen sicut determinatum sub indeterminato dicitur supponi per nomen, si autem non sit recte sumptum sub re nominis, dicitur copulari per nomen, sicut hoc nomen animal significat substantiam animatam sensibilem, & album significat colorem disgregatiuum visus, homo vero recte sumitur sub ratione animalis sicut determinatum sub indeterminato, est enim homo substantia animata sensibilis tali anima scilicet rationali, sub albo vero, quod est extra essentiam eius, non directe sumitur, vnde homo supponitur nomine animalis, copulatur vero nomine albi, & quia inferius, quod supponitur per nomen commune se habet adcommune sicut determinatum ad indeterminatum illud, quod erat suppositum fit significatum determinatione addita ad commune, animal enim rationale significat hominem. Sed sciendum, quod aliquid significatur dupliciter. vno modo formaliter. alio modo materialiter. Eormaliter quidem significatur per nomen illud, ad quod significandum nomen est principaliter impositum, quod est ratio nominis, sicut hoc nomen homo significat aliquid compositum ex corpore, & anima rationali. Materialiter vero significatur per nomen illud, in quo talis ratio saluatur, sicut hoc nomen homo significat aliquid habens cor, & cerebrum, & huiusmodi partes sine quibus non potest esse corpus animatum anima rationali. secundum hoc ergo dicendum est, quod hoc nomen persona communiter sumptum nihil aliud significat, quam substantiam indiuiduam rationalis naturae, & quia sub substantia indiuidua rationalis naturae continetur substantia indiuidua. 1. incommunicabilis, & ab aliis distincta tam Dei, quam hominis & quam angeli, oportet, quod persona diuina significet subsistens distinctum in natura diuina, sicut persona humana significat distinctum in natura humana, & haec est formalis significatio tam personae diuinae, quam personae humanae. Sed quia distinctum subsistens in natura humana non est nisi aliquid per indiuidualem materiam indiuiduatum, & ab aliis diuisum, vel diuersum, ideo oportet, quod hoc sit materialiter significatum cum dicitur, persona humana. Distinctum vero incommunicabile in natura diuina non potest esse nisi relatio, quia omne absolutum est commune, & indistinctum in diuinis. Relatio autem in Deo est idem secundum rem quod eius essentia, & sicut essentia in Deo idem est, quod habens essentiam, vt diuinitas, & Deus, ita idem est relatio, & quod per relationem refertur.

Vnde sequitur, quod idem relatio sit &distinctum subsistens in natura diuina. Patet ergo, quod persona conter sumpta significat substantiam indiuiduam rationalis naturae. Persona vero diuina formali significatione signenat distinctum subsistens in natura diuina. Et quia hoc non potest esse nisi relatio, vel relatiuum ideo materiali significatione significat relationem, vel relatiuum, & propter hoc potest dici, quod significat relationem per modum substantiae, non quae est essentia, sed quae est hypostasis, sicut & relationem siganenat non vt relationem, sed vt relatum, i. vt significatur hoc nomine pater, non vt significatur hoc nomine paternitas. Sic enim relatio signata includitur oblique in significatione diuinae personae, quae nihil aliud est, quam distinctum relatione subsistensin diuina essentia.

Quarta conclusio. Hoc nomen persona est cummune diuinis personis non secundum rem, sed secundum rationem. Istam ponit Sanct Doct. 1. sen. d. 25. q. 1. art. 3. vbi sic ait. Duplex(inquit) est contas, silcetrei & rationis, & dico comnitatem rei, quando aliquid vnum, & idem conuenit pluribus, & talis communitas non est nisi in diuinis personis, nec aliqua talis communitas est in trinitate nisi essentiae, & eorum quae ad essentiam pertinent vt attributorum, & operationum, & negationum, & relationum essentialium. Comintas aut rationis est secundum quam persona dicitur comnius in trinitate. Haec ille.

Et post pauca subdit. Contas rationis fundata in re est communitas personae, sicut dicimus, quod ratio animalis est communis homini, & asino. Sed ratio fundata in re est duplex, quia quaedam est communis sicut ratio animalis, & quaedam est specialis, sicut ratio hominis, sic est etiam in diuinis, quia cum realiter sit ibi relatio, est ibi communis ratio relationis. Iterum cum ibi sit realiter paternitas, est ibi specialis ratio relationis. vnde relatio est cois paternitati, & filiationi, sicut ratio communis rationibus specialibus, non tamen ex hoc sequitur, quod relatio sit uniuersale ad paternitatem, & filiationem, qua omnem uniuersale est secundum aliud, & aliud esse in suis inferioribus sed in diuinis non est nisi unum esse. vnde idem est esse relationis in paternitate, & filiatione, vnde communis ratio in diuinis non potest distingui per esse, sed solum per speciales rationes, & inde est, quod nihil vnum secundum spalem rationem potest numero multiplicari in diuinis. ita dico de psona, quod persona in diuinis significat conter rationem distincti subsistentis in tali natura, & prtr signeiat rationem spanlem distincti speciali relatione subsistentis in natura communi, & similiter filius, & inde est, quod persona secundum rem non est communis patri, & filio, quia non est una numero persona vtriusque sicut una numero essentia, sed sicut habens rationem communem est commune habentibus rationes speciales, & proprias, quibus distinguuntur, nec tamen est uniuersale, quia non est secundum aliud, & aliud esse in patre, & filio. Haec ille. Idem ponit 1. par. q. 30. art. 4.

Quinta conclusio. Comnitas personae non est communitas generis, uel speciei, sed sicut indiuidui vagi. Ista probat Sanctus Th. 1. paribid. Nomina(inquit) generum, & speerum, vt homo, & animal sunt imposita ad significanumum naturas cones, non autem intentiones naturarum eonium, qua signeantur his nominibus genus, spes, sed indiuiduum uagum, ut aliquis homo signat naturam communem cum determinato modo existendi, qui competit singularibus, ut si sit per se subsistens distinctum ab aliis, sed nomine singularis designati significatur determinatum distinguens, sicut in nomine sortis haec caro, & hoc os. Hoc tamen interest, quod aliquis homosignat indiuiduum ex parte naturae cum modo existendi, qui competit singularibus hoc autem nomen persona non est impositum ad signerandum indiuiduum ex parte naturae, sed ad significandum rem subsistentem in tali natura. hoc autem est conesecundum rationem personis diuinis, vt vnaqueque earum subsistat in natura diuina distincta ab aliis. Haec ille. Idem ponit 1. sen. eod. art. q. sup. ad quartum. Quamuis (inquit) illud quod est psona sit inconicabile, nihil tamen prohibet intentionem personae esse communem, sicut sortes est incommunicabilis, & tamen ratio indiuidui est intentio cons, sicut econuerso intentio generis, vt particularis quando contrahitur ad hoc genus, similiter etiam ratio personae inquantum persona est, quamuis non nominet intentionem, tamen communis est, eo quod non dicit specialem rationem distinctionis, sed generalem, ut aliquis homo est aliquo modo commune prout non dicit hanc vel illam rationen indiuiduationis, sed tamen indiuiduationem in communi. Haec ille. Et haec de primo articulo dicta sufficiant.

Articulus 2

QVantum ad secundum articulum arguit Aurinus contra c &conclusiones, & quidem contra tertiam in hoc quod ait, nomen personae significare in recto essentiam diuinaia inquantum est idem, quod hypostasis, relationem vero in obliquo. Illud enim quod signenatur in recto nomine hypostasis, uel personae explicatur p suam rationem, qua dicitur, quod persona, & hypostasis est demum subsistens in aliqua natura, sed hoc nunquam competit essentiae etiam prout est idem quod persona, non enim verum est, quod essentia sit distincta sicut nec genita, proprietates enim non distinguunt essentiam, nec determinant secundum Damascenum. ergo essent tia prout est hypostasis, vel persona non signeatur in recto.

Secundo ad idem sic. Nunquam constitutum signmenat in recto constituentia, sed essentia, & relatio quantumcunque sit subsistens respiciunt personam, sicut constituentia. ergo persona, siue hypostasis constituta nullum eorum significat in recto quanrumcunque sint idem, quod hypostasis, vel persona. Tertio sic. Illud quod significatur in recto uere plurificatur, cum dicitur tres personae, non enim plurificatur, quod dicitur in obliquo, sed quod significatur in recto, sed essentia diuina prout est idem, quod persona non plurificatur dicendo tres personas, sic enim est idem essentia cum persona, quod essentia non triplicatur, licet plurificetur persona. ergo essentia prout est idem cum persona non significatur nomine personae in recto. Secundo loco arguit contra eandem in hoc, quod dicit personam significare relationem prout est subsistens, & habet modum substantiae directae, & in recto, & essentiam in oliquo, nullum enim constituens aliquid significatur per constitutum in recto, sed proprietas, vt subsistens constituit personam secundum sic ponentes. ergo non significatur in recto nomine personae, sed quasi per modum partis in obliquo.

Secundo sic. Doctores isti dicunt in quaestionibus disputatis, quod persona diuina nec substantiam nec relationem significat formaliter, sed subsistens diuinum distinctum, quodcunque sit illud, quo distinguitur, sed manifestum est, quod proprietas non est distinctum subsistens in recto, non enim proprietas est, quod distinguitur, sed quo fit distinctio. ergo relatio non importatur nomine personae in recto.

Tertio sic. Aut relatio habens modum substantiae, & subsistentis in natura diuina accipitur quasi quid partiale respectu personae constituens ipsam vnam cum essentia, aut quasi quid totale constitutum. Si detur primum patet, quod nomine personae importabitur in obliquo, sicut constituens oblique clauditur in constituto. Si detur secundum manifestum est, quod tunc totum includit essentiam videlicet, & relationem, & ita nec essentia, nec relatio est in recto, nec est dicere secundum istam acceptionem relationem, vt subsistentem nisi quoddam constitutum ea essentia, & relatione. ergo in nullo verum est, quod relatio prout est quid partiale constituens nomine personae significetur in recto, sic ergo non est verum, quod conceptus personae claudat essentiam, vel relationem in recto, quantumcunque vtrunque sit idem cum persona. Tertio loco arguit contra vltimam conclusionem primo. Illud quod diuiditur per vagum, & signatum, & simpliciter non claudit in sua ratione conditionem indiuidui vagi, quia tunc idem diuideretur in se & in oppositum sibi, vnde quia homo concipitur aliquando simpliciter, vt cum diffinitur in sua communitate, aliquando vage, vt cum dicitur, quidam vel aliquis homo, aliquando signate, vt cum dicitur, homo iste, vel ille, ideo nullus dicit, quod homo sit indiuiduum vagum, sed persona accipitur signate, dicendo hanc personam, aliquando vage, vt dicendo aliquam, vel quandam personam, aliquando simpliciter, vt dicendo personam. ergo non habet contatem indiuidui vagi, sicut nec homo. Secundo sic. Si persona sic esset communis tribus sicut indiuiduum vagum, ita esset communis sicut aliquis Deus, sed hoc non est verum, quia secundum hoc dici posset, quod pater, & filius, & Spiritus sanctus sunt tres quidem dij, sicut dicimus, quod sunt tres quidem personae. igitur idem, quod prius.

Tertio sic. Quaerendum est quomodo accipitur ab istis indiuiduum, aut enim pro intentione. aut pro re substracta intentioni, sed non potest dici, quod persona significet indiuiduum vagum, si sumatur pro secunda intentione, quoniam isti dicunt, quod psona non significat intentionem secundam, nec potest diciquod persona significet rem substractam tali intentioni. Tum quia huiusmodi substractum significatur per nomen substantiae speciei addito signo particulari, vtpote aliquis homo, vel quidam homo, non est autem idem patrem, & filium, & Spiritum sanctum esse personas, quod esse aliquos Deos Tum quia substractum vagationi huotmodi non est aliquid determinatum, quia in omni natura accipi potest indiuiduum vagum, vt in qualitate aliquis color, &in quantitate aliqua linea, & sic de alijs, persona vero non inuenitur nisi in determinata natura. Tum etiam quia non est vna ratio substracta indiuiduo vago, quia in quibusdam est aliquis homo, & in quibusdam est aliquis equus, & sic de alijs, persona vero habet vnicam rationem diffinibilem, vt patet, ergo psona non habet communitatem indiuidui vagi. Haec ille in forma &c.

Ad argumenta primo loco facta respondetur. Et primo ad primum dico, quod maior falsa est si intelligat de significato materiali personae diuinae, cuiusmodi est essentia. Si autem loquatur de formali significato, conceditur maior, & minor, & conclusio in eodem sensu, sed nihil facit contra conclusionem, non enim intendit conclusio, quod hoc nomen persona diuina de significato formali significet essentiam, sed de significato materiali, persona enim diuina significat de significato formali distinctum subsistens in natura diuina, sed de significato materiali significat relationem, quae est illud distinctum subsistens, licet relatio non distinguatur, sed distinguat: significat etiam eodem modo essentiam, quae est idem distinctum licet essentia non distinguat, nec distinguatur, sed tamen est eadem relationi distinguenti, & eadem relatiuo distincto. Ad secundum negatur maior loquendo de significato materiali.

Ad tertium conceditur maior, si loquatur de eo, quod significatur in recto significato formali, sed negatur si tale quid significetur significato materiali praesertim materiali remoto, relatio enim, vel relatiuum significatur nomine personae diuinae significato materiali proximo. Tamen quia diffinitio personae praedicatur de relatiuo dicendo, pater est distinctum subsistens in natura diuina, sed essentia diuina significatur nomine personae significato materiali, & remoto, quia nec exprimitur per diffinitionem personae diuinae in recto nec illa diffinitio praedicatur de diuina essentia, sed tamen illud relatiuum, de quo praedicatur diffinitio personae, scilicet pater, vel filius praedicatur de diuina essentia in recto.

Ad argumenta secundo loco inducta respondetur. Ad primum quidem negatur minor, quia maiorem concedo eo modo, quo exposui iam. Et cum dicit, quod proprietas, vt subsistens &c. negatur cum enim dico proprietas, vt subsistens idem est dicere, ac si dicerem relatio in concreto, id est significata eo modo, quo significatur cum dicitur pater. relatio enim significata sub nomine paternitatis non significatur, ut subsistens, nec vt quod est, sed vt quo aliquid est, sed dum significatur hoc nomine pater, significatur, vt quod est, & vt subsistens, taliter autem significata, scilicet hoc nomine pater, non significatur, vt quid constitutiuum, sed vt constitutum, & hypostasis. Non tamen intelligo, quod significatio, vel conceptio nostra aliquid faciat ad constitutionem personarum diuinarum, sed tamen relatio diuina non intelligitur constituens nisi inqnantum intelligitur in ratione formae, & vt quo, & ideo minor est falsa, nec videtur arguens intellexisse Sanctum Doctorem in quaestionibus disputatis, vbi allegat eum, patet enim quod ista est mens sua secundum, quod allegaui in fine probationis tertiae conclusionis.

Ad secundum negatur minor. Dico enim quod relatio, vt subsistens est distincta &c paternitas enim vt est pater, quod est eam esse subsistentem non diitinguit, sed est quid distinctum, posito enim quod capiatur in abstracto, & vt forma, & quo ipsa, licet non significetur nomine personae formaliter, significatur tamen materialiter non proxime, sed remote modo praeexposito de essentia.

Ad tertium dico, quod relatio habens modum substantiae est relatio, vt est relatiuum, & vt accipitur in concreto, & ipsa ut sic est constitutum ex seipsa vt est forma, & quo aliquid est, & est quid totale. Et cum dicitur, quod ut sic includit essentiam, falsum est, non enim intelligo relationem vt subsistentem, intelligendo eam modo, quo iste dicit scilicet ut quid constitutum ex essentia, & relatione, sed intelligo eam, vt significatur nomine patris, & posito, quod ita esset sicut dicit, adhuc relatio signisicabitur in recto non vt relatio, sed vt relatiuum, licet tale significari sit materialiter significari.

Ad argumenta tertio loco facta respondetur. Et primo ad primum dico, quod secundum, quod tangit Sanctus Doctor prima parte. quaest. 30. articu. 4. duplex est indiuiduum vagum, quoddam est, quod formaliter significat materiam, vel indiuiduum ex parte naturae cum determinato modo existendi qui singularibus competit, cuiusmodi est ly aliquis homo &c. Aliud est indiuiduum vagum, quod formaliter significat indiuiduum ex parte modi existendi, vel existentiae, & ex consequenti naturam, ut persona, quae significat formaliter, & directe subsistens distinctum in natura &c. isto supposito dicitur ad maiorem, quod indiuiduum vagum primo modo, non sic potest vlterius specificari per additionem, quia tale indiuiduum significat naturam sub modo existendi, qui competit indiuiduo, & ille modus vage designatur communiter per signum particulare, vt dicendo, aliquis homo, aliquod animal, cui non vlterius potest superaddi aliud signum denotans vlteriorem vagationem, sed indiuiduum vagum secum do modo designatur sine tali signo particulari aut participatiuo. ideo sibi non repugnat vlterior designatio, vel specificatio talis modi per signum particulare. Et cum iste arguit, quia tunc idem diuidetur in se, & in suum oppositum, negatur consequentia, cum enim dico persona, & aliqua persona, indiuiduum vagum, quod est persona, ibi non diuiditur in se & in oppositum, sed primum indiuiduum, quod erat aliqualiter vagum, idest indeterminatum efficitur magis determinatum, quia modo indiuiduabilis significabatur confuse, & postea magis determinate, scilicet cum modus ille specificatur per ly aliquid, vel per ly ista persona.

Ad secundum negatur consequentia, non enim est simile de hoc indiuiduo vago aliquis Deus, & de isto indiuiduo persona, quia primum significat indiuiduum ex parte naturae, & ideo non plurificatur, quia natura non plurificatur, sed aliud, scilicet persona significat indiuiduum ex parte modi existendi, qui competit indiuiduo, & ille modus plurificatur in diuinis, scilicet indiuisio in se, & diuisio ab alio, quaelibet enim persona habet suam indiuisionem in se, & diuisionem ab alio, scilicet per negationem, & ideo nimirum si tale indiuiduum plurificatur, vnde Sanctus Doctor de potentia Dei. q. 9. articulo sexto. Cum hoc nomenpersona sit substantiuum, apparet de forma ipsius significata, vtrum possit plurificari, vel pluraliter praedicari, forma autem significata nomine personae significatur formaliter incommunicabilitas siue indiuiduabilitas subsistentis in natura, cum igitur formae facientes esse distinctum, & incommunicabile sint plures in diuinis, oportet, quod nomen personae pluraliter praedicetur.

Ad tertium conceditur secundum membrum diuisionis. persona enim non significat intentionem, sed rem illi substractam in natura intellectiua duntaxat secundum Sanctum Thomas primo sen. di. 25. q. 1. articulo primo. Et cum hoc improbatur dico ad primam probationem, quod aliter significatur res substracta intellectui singularitatis, vel indiuiduationis pr ly aliquis homo quam per hoc, quod dico persona, vt saepedictum est.

Ad secundam patet per idem, quod persona non significat indiuiduum ex parte naturae, sed ex parte modi, licet de ratione personae sit natura rationalis in obliquo formaliter significata.

Ad tertiam patet per idem, solum enim probat, quod persona non significet generaliter rem substractam indiuiduationi vage. hoc enim conceditur, sed non probat quin significet tale substractum in natura intellectiua. Et sic patet, quod non militat contra nos.

Ad argumentum in pede quaestionis patet per vltimam conclusionem.

PrevBack to TopNext