Quaestio 6

QVAESTIO VI VTRVM in augmentatione, siue intensione charitatis, aliquid realiter differens a priori sibi adueniat.

¶ Doctor plures recitat opin. de intensione formatum, quarum una e sancti Thom. j. ij. q.lij. art. ij. Alia Henrici Gand. iiij. quodli. & eas insufficientes ostendit.

¶ Vtitur denique hoc uocabulo augmentatio: ut supra pro intensio, more solito. forte tunc temporis ita habuit consuetudo, unum sumi pro reliquo.

¶ Primo itaque ponetur conclusio responsalis ad quaestionem: deinde mouebuntur, & soluentur dubitationes.

¶ Conclusio responsalis. In omni augmentatione formae aliquid reale additur formae praeexistenti differens ab illa, & remanens distinctum. Probatur: quia in omni transmutatione reali, aliquid reale de nouo producitur, uel corrupitur, aut aliquid praeexistens acquiritur, sed in augmentatione est realis transmutatio subiecti: ergo &c. Et non corrumpitur aliquid reale: quia tunc esset diminutio, si nullo ac quisito aliquid corrumperetur: nec praeexistens acquiritur manifestum est: ergo aliquid nouum generatur. Maior patet: quia alias fieret transitus de contradictorio in contradictorium sine mutatio ne. Minor patet: quia per augmentationem subiectum realiter sit magis tale: puta magis calidum, uel album. Vnde sicut in augmentatione quantitatis, aduenit aliquid reale a priore distinctum remaneus cum eo: ita in augmentatione qualitatis. Et quia non potest saluariper morum localem, aut coexistentiam cum maiori loco: sicut angmentatio quantitatis: oportet quod aliquid reale de nouoaddit priori. Quod uero prior maneat: ostensum est q. praecedenti.

¶ Ex illo pater, quod remanens in fine augmentationis est essentialiter perfectius qualitate praeexistente: licet sit eiusdem rationis. Secundo, quod non omnia indiuidua eiusdem specicisunt aeque perfecta essentialiter: de quo dicitur. q. sequenti.

¶ Pro articulo secundo hic sunt duo dubia. Primum, quod sit disferentia inter generationem, & augmentationem. Secundum, an omnes formae sint augmentabiles.

¶ Ad primum diicitur: quod generatio potest aacipi triplicii ter scilicet tricte, large, & largissime. Stricte, i proproductione compositi substantialis .perse subsistentis. Large, pro productio ne alicuius secundum se, & quodlibet sui: quod natum est esse terminus forma lis generationis. Largissime, pro productione cniuscumque; de nouo. Primo modo sunt termini disparati: quia nulla augmentatio (ut capitur scilicet pro intensione est compositi substantialis. Posset tamen in eo instati in quo generatur compositum: qualitas praeexistens in materia augmen tari: si in eodem instanti noua pars qua litatis produceretur, & priori uniretur. Secundo modo similiter generatio distinguitur ab augmentatione: quia illa est etiam formae substantialis: ista tantum accidentalis. Tertio modo generatio est inplus, quam augmentatio; quia nunquam potest essea ugmentatio sine generatione, sed bene econuerso generatio sine augmentatione. Nam generauo non praesupponit aliquam partem formae: quae secundum se, uel suam parte producitur: sed augmentatio praesupponit aliquam partem formae praecedere quae augmentatur: licet illud, quod augmentatur non generetur: quia illa pars formae, quae de nouo producitur: generatur: sed pars formae praeexistens: uel tota forma ex praeexistente, & superueniem te augmentatur.

¶ Ad secundum dubium. quod non omnes formae sunt augmentabiles. Nam illae solae sunt augmentabiles, quae possunt facere per se unum cum alia forma eiusdem rationis sine maiore extensione quantitatiua: hoc est dictu. Omnis forma composita ex partibus siue gradibus eiusdem rationis se in eodem subjecto penetrantibus: caeterae non sunt augmentablles. Quare autem haec forma sic est composita, & non illa: nulla est ratio nisi propria naturae conditio: quia illa est talis, & illa non est talis.

¶ Ex quo sequitur primo, quod nulla substantia est augmentabilis secundum naturam, An autem per potentiam diuinam sit augmentabilis. Respondet auctor:. si duae partes formae substantialis possent per diuinam potentiam simul uniri, ut faciantper se unum: & nullo modo distinguantur loco uel subjecto: tunc posset talis forma augeri. Sed an hoc sit possibile de formis nunc creatis, dubium est: sed de creabili non puto esse dubium, quintalis possit de nouo creari, quae esset alterius speciei ab omni forma creata. Si enim formae substantiali productae repugnat sic habere partes ex natura specifica: sicut spiritui repugnat esse diuisibilem, & homini esse asinum: non sunt formae substantiales nunc productae augmentabiles: secus de creabili.

¶ Secundo sequitur: quod quantitas (si fuerit distincta a re quanta) non est augmentabilis: capiendo augmentabile (ut hic) pro intensibili, & remissibili. Patet: quia licet habet partes facientes unum per se: tamenillae non sunt praecise in eodem subjecto & situ. Ipsae etiam faciunt maiorem extensionem subiecti.

¶ Tertio sequitur. Inter indiuidua eiusdem rationis est ordo perfectionis essentialis. Patet: quia forma intensior perfectior est essentia¬ liter forma eiusdem rationis remissa. Dehoc. q. sequenti. Nec illud est contra ilsud philosophi. Species habent se ut numeri: quia uerum est uniuersaliter, quod nunquam duo indiuidua differentiarum specierum sunt eiusdem perfectionis. Sed ex hoc non sequitur: quod nulla indiuidua eiusdem speciei sic se habeant, quod alterum non sit altero perfectius: licet denturaliqua eiusdem perfectionis. Et tantum de abbreuiatione quaestionis huius. uide latius de hoc.