Caput 22

"Et ostendit." Postquam situm civitatis, dignitatem ejus, et muros et fundamenta ostendit, describit refectionem quam Deus civitati praebuit, et in praesenti, maxime in futuro. In praesentia Deitatis vel imitatione vitae Agni, qui proposuit nobis in se exemplum.

"Fluvium." Id est aquam fluentem, id est aeternam beatitudinem. In specie aquae notatur ablutio baptismi, qua ad istam beatitudinem pervenitur.

"De sede Dei." Id est de illis in quibus principaliter sedebit Deus, quia in illis maxime est, et per instructionem eorum minores coronabuntur.

"Et ex utraque." Circa flumen, id est, in hac vita habemus "lignum vitae," id est corpus et sanguinem Christi, in quibus reficimur ultra flumen, id est, in futuro habebimus ipsum praesentem. Vel per circa flumen, accipiamus tempus ante baptismum, per ultra, illud quod fuit post baptismum, ut denotemus fideles et in veteri et in nova lege salvatos per Christum, quod significavit Moyses qui duxit filios Israel usque ad flumen Jordanis, et Jesus filius Nave, qui de flumine Jordanis duxit eos in terram promissionis.

"Lignum vitae." Quasi dicat: Ipse refectionem dat, ipse etiam dat eis qui pararent eos quibus ipse reddat.

"Fructus." Id est prophetas et apostolos in fidem Trinitatis per quatuor mundi partes fructificantes.

"Et folia ligni." Quasi dicat: Et quod Christus reddet fructum, hoc erit sic, quod apostoli, et post eos alii etiam spargent folia ipsius Christi.

"Et dixit mihi." Sicut in principio posuit commendationem visionis, sic etiam jam ad ultimum ponit.

"Dominus." Et bene debes credere, quia ille qui in potestate habet dona Spiritus sancti, per quem locuti sunt omnia prophetae quae dixerunt.

"Angelum suum," etc. Sicut angelus Joanni, sic Joannes commendat discipulis suis: quasi dicat: Non propter me facta est haec annuntiatio mihi, sed ut vos mihi credatis.

"Et postquam audissem, et vidissem." Hic dat nobis intelligere, quod pro his in veneratione debemus eum habere, nec tantum eum, sed Deum adorare, et per observantiam verborum libri, purificationem angelorum consequi.

"Et fratrum tuorum," etc. Non sunt a munere prophetiae alieni putandi, qui habent gratiam interpretandi: ut Augustinus, Hieronymus, Ambrosius, Gregorius, etc.

"Qui nocet, noceat adhuc." Quia posset objici quod malum esset prophetare malis, cum gravius essent inde puniendi, dictum est sibi, ne ideo cesset, quia justum est.

"Beati qui lavant," etc. Quia dixerat: Nocens noceat, sordens sordescat, ne aliquis malus diceret: Cum sim malus, quare me poeniteret? dicit. Non solum beati sunt qui majorem respuunt persecutionem, sed etiam illi qui contaminaverunt stolas suas quas in baptismo acceperunt, si deinde laverint eas, et eos peccasse poeniteat.

"Ego Jesus." Commendavit Joannes librum, per angelum, per sui dignitatem, modo etiam per auctoritatem ipsius Christi. Quasi dicat: Omnes audientes sciant "quod ego Jesus misi angelum meum testificari vobis haec. Stella splendida." Clara stella, id est, magna charitas annuntians diem, id est futuram beatitudinem, per meam resurrectionem in mane factam

"Et spiritus," id est Trinitas, quae pro puritatis excellentia spiritus dicitur: "Et spiritus et sponsa dicunt," etc. Hic etiam subdit testimonium Trinitatis et fidelium, quasi: Ideo debetis recipere, quia spiritus et sponsa, etc.

"Et qui sitit, veniat." Non tamen quilibet, sed ille tantum veniat, qui sitit: id est credere desiderat.

"Qui vult, accipiat aquam vitae gratis." Et non est labor, quia sola voluntas sufficit.

"Contestor enim," etc. Postquam commendationem posuit per se, per angelum, per Christum, per Trinitatem, per fideles; qui quosdam sciebat esse in Asia qui pro suis erroribus fovendis aliquid adderent vel demerent, supponit excommunicationem.

"Gratia Domini nostri Jesu Christi." Consummatio apostoli in verbo Christi.