Caput 19

"Tres." Fidem, spem et charitatem, ad quas omnes poenitentes debent confugere.

Tres civitates refugii ultra Jordanem constituit Moyses homicidis qui non sponte homicidium commiserunt, alias tres circa Jordanem jubet separari, mystice insinuans quod ante perceptionem baptismi, qui vult a peccato salvari et ab hostibus spiritualibus liberari, sanctae Trinitatis fidem debet sincera mente confiteri, et post baptismum in fide, spe et charitate viriliter operari. Sicque religiose coversans in mundo, qui senario conditus est numero, post perfectionem bonorum operum requiem aeternam exspectat in sabbatismo.

"In tres." Ut qui salvandus est facilius evadat. Praedicatores quoque verbo et exemplo debent peccatoribus consulere et aequaliter in tota terra Ecclesiae fidem Trinitatis omnibus insinuare, ut viam veritatis et portam fidei agnoscant patere sibi, et se merito damnandos si intrare noluerint.

"Sed abiisse." Exemplo enim ostendit qualis homicida salvandus sit.

GREG., Past. part. II, cap. X, tom. III. " Ad silvam cum amico imus, etc., usque ad quae non malitiose perpetratur."

AMBR., lib. de Fuga saeculi, cap. 2. " Congrue provisum liquet, etc., usque ad percussus Levitico gladio moriatur sensus carnis, ut vivat anima vestra."

"Addes tibi." In libro Jesu Nave, sex civitates refugii decernuntur talibus homicidis "(Josue XX)". Cades in Galilaea montis Nepthali, Sichem in monte Ephraim, et Cariatharbe, quae est Hebron, in monte Juda. Et trans Jordanem Bosor de tribu Ruben, et Ramoth in Galaad de tribu Gad, et Gaulon in Basan, de tribu Manasse.

AMBR., ubi supra. " Sex autem civitatum refugia sunt, etc., usque ad vel interdictorum declinatione veneremur."

"Si quis autem odio habens proximum." Qui malitia aliquem percutit, et in mortem animae ducit, reus est aeternae mortis, unde: "Si quis scandalizaverit unum de pusillis qui in me credunt," etc. Et alibi: "Qui odit fratrem homicida est, et non habebit vitam aeternam". Hic ab altari divellitur, tanquam sacramentis Dominicis indignus, nec veniam nisi per condignam poenitentiam promeretur. Qui autem non sponte occidit, habet urbes refugii, Ecclesiam scilicet catholicam, ubi se angustia poenitentiae coercens, per omne tempus praesentis vitae bonis operibus studeat, et si spem in morte summi pontificis, scilicet Redemptoris sui, posuerit, tandem merebitur salvari.

Qui fraternum odium retinet in corde, non potest fructuosam poenitentiam agere, nec Deum sibi placare.

"Non assumes et transferes terminos," etc. Unde: "Ne transgrediaris terminos quos posuerunt patres tui", id est, praecedentium patrum regulas et definitiones vivendi.

"Non stabit testis unus." Hoc etiam historialiter servare debemus. Et contra impios vel haereticos, cum testimoniis Scripturarum indigemus, duos testes, id est, Vetus et Novum Testamentum adhibemus, vel tres, id est, Evangelium, prophetas, apostolum, et sic stat verbum.

"Animam pro anima." Qui enim animam errare fecit, venia dignus non est.

"Dentem pro dente". Verborum virtutem. Dentes enim verba significant secundum illud: "Filii hominum, dentes eorum arma". Et alibi: "Dentes ejus lacte," id est lege, "candidiores".

"Manum," etc. Operationem, ut ea, scilicet. sunt ei utilia aut nociva quae in alio pervertit.