Caput 2

"Nolite. Quasi dicat:" Dominus non divites invitat ad fidem et pauperes despicit, sed pauperes elegit in hoc mundo, et eos fide donavit. Mundus pauperem abjicit, divitem colit; fides Christi econtra docet quia omnis gloria divitum tanquam flos feni, misericordia in pauperes floret in aeternum.

"Domini gloriae." Dominum gloriae nominat, ut ejus jussis obediatur, qui sempiterna gloria remunerat id quod pro ejus amore pauperibus datur.

"Audite." BED. " Diligentius attendite, quia non qui ditiores in saeculo, etc., usque ad sed hos tamen exspectatione futuri regni praeclaros reddidit et nobiles."

"Nonne Deus." BED. "Pauperes elegit Deus qui alibi ait: "Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum."Pauperes etiam parentes quorum nutriretur officio elegit."

"Nonne divites." Apertius ostendit quos divites superius dixerit, scilicet illos qui divitias Christo praeferunt, et ipsi alieni a fide, eos qui credunt per potentiam opprimunt, et ad judicia potentiorum trahunt. Et est alia causa quare non sunt eligendi, quia mala inferunt fidelibus.

"Blasphemant." Haec apostolorum temporibus plures gentilium et Judaeorum, maxime ditiores fecisse inveniuntur.

"Si tamen legem." Quia aspere et de contemptu divitum locutus erat, et quodammodo contrarius legi divinae, quae omnes diligi praecipit, ne omnino contemnendi divites putentur, subdit: quasi dicat propter praedictas causas non sunt eligendi, sed si perficitis hanc legem quae dicit: "Diliges proximum", benefacitis; quia, etsi divites propter divitias non sunt eligendi, non tamen propter Deum minus sunt diligendi.

"Regalem." Id est excellentem, vel quia communis est omnibus, et omnes complectitur. Vel quae dicit: "Non confundas personam pauperis, nec honores vultum potentis", et alibi: "Nulla erit distantia personarum: ita parvum ut magnum audietis, quia judicium Dei est".

"Quicunque autem." Ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, addit: "Quicunque autem," etc.

"Offendat autem in uno factus est omnium reus." Vere qui in uno offendit est transgressor totius legis, quia qui peccat, contra auctorem legis facit, quem in sua lege negligit, et contra charitatem, quae est causa et mater totius legis. Hanc sententiam ex simili videamus: Si quis me offenderet, omnes fratres et amicos meos in me offenderet, et quodammodo contra omnes peccaret. Sic qui unum mandatum negligit, caetera, quae completa videbantur adjuvare, sibi inutilia reddit.

"Sic loquimini." BED. " Quandoquidem malum est divitem propter divitias eligi, etc., usque ad quae spontaneos vocat ad poenitentiam et peccata dimittit."

Quasi diceret: Bene loquimini, et bene facite: quia si negligitis, gravius damnabimini quam qui fuerunt in tempore Moysi, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Quo plus majorem quis misericordiam a Domino consequitur, eo injustius indigenti proximo misericordiam negat, et justius luit poenas impietatis.

"Superexaltat autem." BED. "Sicut in judicio dolebit ille qui non fecit misericordiam, ita qui fecit, remuneratus exsultabit atque gaudebit."

"Quid proderit," etc. ID. "Hic latius disputat de operibus misericordiae, ut quos praecedente sententia terruerat, consoletur, docendo quibus remediis expientur quotidiana peccata, sine quibus non agitur vita. Ne illi qui non in uno tantum, sed in multis offendunt, in judicio inveniantur rei omnium."

"Sed dicet quis." Non solum propter praedictas rationes debetis ad bene operandum incitari, sed etiam propter hoc ne improperium ab aliis patiamini, quia aliquis assumpta fiducia de suis operibus ut ostendat solam fidem non valere, improperando dicet: "Tu fidem," etc.

VERS 19.-- "Tu credis," etc. Probavit eos qui opera non habent veram fidem non habere; nunc cujusmodi fidem habeant, patefacit, ne illam talem fidem magnifaciant.

"Et daemones credunt, et contremiscunt." BED. " Scriptum est, etc., usque ad daemonibus tardiores et proterviores sunt existimandi."

"Vis autem scire, o homo inanis?" BED. " Probato, quod fides sine operibus mortua est, etc., usque ad imitentur in tentatione et in operatione."

"Abraham pater noster," etc. ID. " Quod Abraham per fidem sine operibus justificatus dicitur, etc., usque ad de utroque in exemplum proponitur."

"Offerens filium suum Isaac super altare?" Magna tentatio, cum filium jubebatur occidere; magna fides, cum etiam de mortuo credebat se posse semen accipere; magnum opus, cum dilectissimum non dubitaret offerre.

"Vides quoniam fides cooperabatur operibus illius, et ex operibus," etc. Quia obtulit illum, in quo acceperat promissionem, apparet magna virtus fidei: quia, etsi eum offerret, credebat promissionem implendam, quia potentem credebat Deum etiam suscitare mortuum.

"Similiter et Raab meretrix." BED. " Ne causarentur opera tanti patris se imitari non posse, etc., usque ad et annumerata in generationibus Salvatoris."