Caput 21

"Postea manifestavit." Relictis omnibus secuti fuerunt Jesum. Quod si post mortem Jesu antequam redderetur eis vivus, repetissent priorem artem, possent videri ex desperatione hoc fecisse; sed post redditum vivum, post acceptum ejus insufflationis spiritum, post verba ejus: "Sicut misit me Pater, et ego mitto vos," subito fiunt quod fuerunt, piscatores, non hominum sed piscium. Sed sciendum est non prohibitos fuisse sua arte licita victum quaerere, apostolatus integritate servata, cum unde viverent non haberent, et sic illis laborantibus adjecit Deus necessaria quae promisit, hic autem penuria eorum disposita est, ut in piscatione tanta exhiberentur sacramenta.

"Hoc jam." Non quod ter tantum manifestatus sit, sed ad dies, refert, primo die quo resurrexit, post octo dies, hoc die quando hoc fecit de piscibus. Secundum dies ergo manifestationes numerantur. Prima, quotiescunque sit facta, uno die resurrectionis. Secunda, post octo dies, et haec est tertia. In hac tertia manifestatione hoc Evangelium terminatur.

"Cum ergo prandissent." Jesus scit quod interrogat an plus diligat, Petrus quod de se novit, dicit, id est quod amat. Et quia de aliis quantum diligant, nescit, ideo utrum plus illis diligat, tacet. Ecce docet, non temere definire de occultis, et priori periculo negationis cautius de se respondit.

"Pasce agnos meos." Si me diligis, "pasce agnos meos." Non ut tuos gloriam meam in eis quaere, non tuam; mea lucra, non tua, quia dilectio Dei probatur in dilectione proximi. Qui vero opus pietatis negat proximis, minus Deum diligit. Haec autem charitas ex divina datur gratia. Quod tacite innuit Joannes dum interrogans de amore dicit hic quod non alibi: "Simon Joannis," id est obediens Dei gratia, quia quod ardentius caeteris diligit et obedit, non est nisi Dei gratia.

"Dicit ei tertio." Interrogat quod sciebat non semel, sed iterum et tertio; et tertio audit a Petro se diligi, et tertio jubet pascere oves. Trinae negationi redditur trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit judicium timoris negare pastorem, sic officium amoris pascere Domini gregem.

"Contristatus est Petrus." AUG. "Etiam remissis peccatis tolerat homo miseriam, in quam tamen ex peccato venit. Productior enim poena est quam culpa, nec parva videretur culpa, si cum illa auferretur poena. Est ideo vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae temporaliter tenet hominem poena, etiam quem jam reum non tenet culpa, et haec est horum dierum flenda, sed non reprehendenda conditio."

"Pasce." Pascere oves est credentes ne deficiant confortare, terrena subsidia, si necesse est, subditis providere, exempla virtutum praebere, adversariis obsistere, peccantes corrigere.

"Cum autem senueris." Passurum praedicit qui negaturum praedixerat, hoc jam poterat resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infirmus. Jam non metuit hujus vitae interitum, quia resurgente Domino vitae alterius praecessit exemplum.

"Et cum hoc dixisset." His dictis, coepit Jesus abire, et nondum intellecto quod audivit, "Sequere me," coepit Petrus incessu pedum sequi, secutus est et Joannes qui sciebat se diligi.

"Quem diligebat Jesus." Diligebat et alios, sed familiarius istum donavit potiore dulcedine sui amoris, quia virgo electus ab ipso virgo permansit, unde et matrem ei commendavit.

AUG. " Tacito nomine discernitur Joannes a caeteris, etc., usque ad qui virgo est Joannes convenit futurae vitae, ubi neque nubent neque nubentur."

"Super pectus." In pectore Jesu sunt "omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi," super quod recubuit quem majori caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat, in quo figurabatur quanta arcana divinitate prae caeteris esset scripturus.

"Domine, hic autem quid?" Quia audierat Petrus se crucifigendum, voluit etiam fratris cognoscere exitum.

"Sic eum volo manere, donec veniam." Nolo eum per martyrium consummare, sed exspectare eum placidam carnis suae absolutionem, quando ego veniens recipiam eum in aeternam beatitudinem.

"Et non dixit ei." Non est intelligendum quod Joannes non sit mortuus in carne, sed quidquid ante passus, quod ultimum in pace senium finiret. Non enim magnum erat dare dilecto non mori, cum dissolvi et esse cum Christo sit multo melius.

"Hic est," etc. Hic aperte suam designat personam ex officio, quod noluit designare ex vocabulo.

"Nec ipsum arbitror mundum." AUG. " Non spatio locorum, credendum est mundum capere non posse, etc., usque ad sicut alii tropi, hoc est locutionum modi."

"Nec ipsum." Non dicit spatio non posse capi, sed capacitate legentium, quamvis salva fide rerum plerumque verba videantur excedere fidem per hyperbolen.