Distinctio 10

Constitutiones uero principum ecclesiasticis constitutionibus non preminent, sed obsecuntur.

Unde Nicolaus Papa scribit episcopis in Concilio apud Conuicinum congregatis.

Lege imperatorum non in omnibus ecclesiasticis con-trouersiis utendum est, presertim cum inueniantur euangelicae ac canonicae sanctioni aliquotiens obuiare. Idem: Lex imperatorum non est supra legem Dei, sed subtus. Imperiali iudicio non possunt iura ecclesiastica dis-solui.

§. i. Ad quod ostendendum, duorum horum, Innocentii scilicet et Gregorii, satis sufficiunt testimonia. Sanctus quidem Innocentius in decretali epistola sua ad Alexandrum Antiochenum episcopum ait: „Quod sciscitaris, inquiens utrum diuisis imperiali iudicio prouinciis, ut duae metropoles fiant, si duo metropolitani debeant nominari: non uisuml est nobis ad mobilitatem necessitatum mundanarum Dei ecclesiam conmutari, honoresque aut diuisiones perpeti, quas pro suis faciendis s causis duxerit imperator. Beatus Gregorius scribens ad Theotistam patriciam inter cetera: „Si, inquit, religionis causa uincula matrimonii debere dissolui dicantur, sciendum est, quia etsi hoc lex humana concessit, lex tamen diuina prohibuit. Ecce quemadmodum imperiali iudicio non possunt ecclesiastica iura dissolui. Ecce qualiter, quod lex humana concessit, lex diuina prohibuit.

§. 2. Non quod imperatorum leges (quibus sepe ecclesia utitur contra hereticos, sepe contra tirannos atque contra prauos quosque defenditur) dicamus penitus rennuendas, sed quod eas euangelicis, apostolicis atque canonicis decretis (quibus postponendae sunt) non posse inferre preiudicium asseramus.

Item Simachus [Papa] in sexta Sinodo [Romana tempore Theodorici Regis.] Non licet imperatori, uel cuiquam pietatem custodienti aliquid contra diuina mandata presumere, nec quicquam, quod euangelicis, propheticis aut apostolicis regulis obuiet, agere.

Item Felix [III.] Papa. Certum est, hoc rebus uestris esse salutare, ut cum de causis agitur Dei, iuxta ipsius constitutum regiam uoluntatem sacerdotibus Christi studeatis subdere, non preferre, et sacrosancta per eorum presules potius discere, quam docere; ecclesiae formam sequi, non huic humanitus sequenda iura prefigere, neque eius sanctionibus uelle dominari, cuius Deus uoluit clementiae tuae piae deuotionis colla submittere, ne, dum mensura celestis dispensationis exceditur, eatur in contumeliam disponentis.

Item. Constitutiones contra canones et decreta Presulum Romanorum, vel bonos mores, nullius sunt momenti.

Item Nicolaus Papa [I. in epistola ad Michaelem Imperatorem, cuius initum est: „Proposueramus.] Imperium uestrum suis publicae rei cotidianis ammini-strationibus debet esse contentum, non usurpare que sacerdotibus Domini solum conueniant.

Item Gregorius Naciancenus imperatoribus Constantinopolitanis [in oratione ad ciues Nazianzenos angoris plenos et magistratum iratum] Suscipitisne libertatem uerbi? libenter accipitis, quod lex Christi sacerdotali uos subiicit potestati atque istis tribunalibus subdit? Dedit enim et nobis potestatem, dedit principatum multo perfectiorem principatibus uestris. Aut numquid iustum uobis uidetur, si cedat spiritus carni, si a terrenis celestia superentur, si diuinis preferantur humana?

Ecce quod constitutiones principum ecclesiasticis legibus postponendae sunt. Ubi autem euangelicis atque canonicis decretis non obuiauerint, omni reuerentia dignae habeantur.

Unde Augustinus ait in Dialogo contra Petilianum, [id est lib. II. contra literas Petiliani, c. 58.]

Si in adiutorium uestrum terreni imperii leges assumendas putatis, non reprehendimus. Fecit hoc Paulus cum aduersus iniuriosos Romanum ciuem se esse testatur.

Item Ciprianus Iuliano [Nicolaus Papa I. in epist. VII. ad Michaelem Imperatorem.] Quoniam idem mediator Dei et hominum est, homo Iesus Christus, sic actibus propriis et dignitatibus distinctis offitia potestatis utriusque discreuit propria uolens medicinali humilitate sursum efferri, non humana superbia rursum in inferna demergi: ut etiam Christiani imperatores pro eterna uita pontificibus indigerent, et pontifices ro cursu temporalium tantummodo rerum imperialibus legius uterentur, quatenus spiritualis actio a carnalibus distaret incursibus, et „Deoi militans minime se negotiis secularibus implicaretac uicissim non ille rebus diuinis presidere uideretur, qui esset negotiis secularibus implicatus.

Item Leo IV. Lothario Augusto. De capitulis uel preceptis imperialibus uestris uestrorumque pontificum predecessorum irrefragabiliter custodiendis et conseruandis, quanto ualuimus et ualemus Christo propitio et nunc et in euum conseruaturos modis omnibus profitemur. Et si fortasse quilibet uobis aliter dixerit vel dicturus fuerit, sciatis eum pro certo mendacem.

Item Iohannes VIII. Lodouico Imperatori. Vides, fili carissime, quia quod contra leges accipitur, per leges dissolui meretur.

Item Gelasius Rufino et Aprili Episcopis. Quis autem leges principum, aut patrum regulas, aut ammonitiones paternas debere dicat contempni, nisi qui impunitum sibi tantum estimet transire commissum?

Item Theodorico RegfiK Certum est magnificentiam uestram leges Romanorum principum, quas in negotiis hominum custodiendas esse precepit, multo magis circa reuerentiam beati Petri apostoli pro suae felicitatis augmento uelle seruari.

Item Leo IV. Lotario Augusto. Vestram flagitamus clementiam, ut sicut hactenus Romana lex uiguit absque uniuersis procellis, et quod pro nullius persona hominis reminiscitur esse corrupta, ita nunc suum robur proprium et uigorem obtineat.