Quaestio 4

Quod autem orationis tempore coniugali operi alicui uacare non liceat, B. Ieronimus, scribit in quodamsermone, ita dicens :

Sciatis, fratres karissimi, quoniam quicumque uxori debitum reddit uacare non potest orationi, nec de carnibus agni comedere.

Item: §. 1. Si panes propositionis abhis, qui uxores suas tetigerant, comedi non poterant,quanto magis panis ille, qui de celo descendit, non potest ab his, qui coniugalibus paulo ante conplexibus hesere, uiolariatque contingi? non quod nuptias condempnemus, sedquod eo tempore, quo carnes agni manducaturi sumus,uacare a carnalibus s operibus debeamus.

Item Augustinus [serm. II. de tempore, id est, de 2. dominica Aduentus]. Quotienscumque aut dies natalis Domini, aut reliquae festiuitates aduenerint, non solum ab infideliumconcubinarum consortio, sed etiam a propriis uxoribus abstinere debemus.

Item Ambrosius in sermone de aduentu Domini. Fratres, non solum debetis ab omni inmundicia abstinere, sed etiam ab uxoribus propriis studiosissime contineatis. Nullus omnino uxori suae iungatur.

Idem super epist. I. ad Chorinth., [in c. 7.] Si causa procreandorum filiorum ducitur uxor, non multum tempus concessum uidetur ad ipsum usum, quia etdies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus etpartus iuxta legem cessare usum carnis debere histemporibus demonstrant.

Item Augustinus libro questionum Veteris et Noui Testamenti, [quest. CXXVII.] Christiano cum uxore sua conuenire aliquando licet, aliquando non licet. Propter processionis enim dies et ieiuniorum aliquando non licet conuenire, quia etiam alicitis abstinendum est, ut facilius inpetrari possit quod postulatur. Unde Apostolus ex consensu, ait, abstinendum est ad tempus, ut uacetis orationi. Nam etiam secundum legem in ieiunio cedere et iurgari non licet,post uero licet s.

Item Iohannes Crisostomus. Qui in castigatione uictus se dicit agere penitenciam, frustra hoc sermone promittit, nisi egrediatur de cubili suo,et ieiunio continentiam addat.

Item Gregorius [in responsione X. ad interrogationes Augustini] . Vir cum propria coniuge dormiens, nisi lotusaqua, ecclesiam intrare non debet:

§. i. Quamuisde hac re diuersae hominum nationes diuersa sentiant,atque alia custodire uideantur, Romanorum tamensemper ab antiquioribus usus fuit, post ammixtionem propriae coniugis et lauacri purificationem querere, et ab ingressu ecclesiae paululum temperare s. Nec hocdicentes culpam deputamus esse coniugium; sed quiaipsa licita ammixtio coniugis sine uoluptate carnis fierinon potest, a sacri loci ingressu est abstinendum, quiauoluptas ipsa sine culpa esse nullatenus potest. Nonenim de adulterio uel fornicatione, sed de legitimo matrimonio susceptus erat qui dicebat: "Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum."

§. 2. Oportet itaque legitimam carnis copulam ut causa prolis sit, non uolu-ptatis, et carnis conmixtio creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio uiciorum. Si quis uero sua confuge non cupidine uoluptatis raptus p, sed solummodocreandorum liberorum gratia utitur, iste <i profecto siuede ingressu ecclesiae, seu de sumendo dominici corporis sanguinisque misterio, suo est iudicio relinquendus, quia anobis prohiberi non debet accipere qui in igne positus nescitardere. Cum uero non amor procreandae sobolis, sed uoluptas dominatur in opere conmixtionis, habent coniugesetiam de conmixtione sua quod defleant.

§. 3 Tunc autem uir, qui post ammixtionem coniugis lotus aquafuerit, etiam sacram communionem ualet accipere, cumei secundum prefinitam sentenciam ecclesiam licuerit intrare.

Hinc etiam in diebus abstinentiae nuptiae celebrari prohibentur.

Unde in Laodicensi Concilio [c. 52.]

Non oportet in Quadragesima aut nuptias uel quelibet natalicia celebrari.

Item ex Concilio Martini Papae , [c. 48.] Non licet in Quadragesima natales martirum celebrare, sed tantum in sabbato et dominica proconme-moratione eorum oblationes offerre. Sed nec natalicia, nec nuptias liceat in Quadragesima celebrari.

Item ex Concilio Ylerdensi. Non oportet a Septuagesima usque in octauam Pascae,et tribus ebdomadibus ante festiuitatem sancti Iohannis, et ab Aduentu domini usque post Epiphaniam nuptias celebrare. Quod si factum fuerit, separentur.

Item Nycolaus ad consulta Bulgarorum , [c. 48.] Nec uxorem ducere, nec conuiuia facere in quadragesimali tempore conuenire posse, nullo modo arbitror.

Hec autem seruanda sunt , si uxor consensum adhibere uoluerit; ceterum sine eius consensu nec causaorationis continentia seruari debet .

Unde Augustinus in lib. [I.] de adulterinis con-iugiis , [c. 2.]

Apostolus nec ad tempus, ut uacent orationi, nisi ex consensu uoluit coniuges inuicem carnali fraudari debito.

Hinc etiam in II. Concilio Arelatensi [c. 22.] legitur :

Penitenciam coniugatis non nisi ex consensu dandam esse precipimus.