Titulus 5

CAPVT I. 1 Nunquid inbonesta conditio inducat matrimonium. & mide in nu. 4. 2 Sponsalia in quibus honesta conditio interuenit sufpenduntur, quousquo fuerit adimpleta. & vide in nu.3 Corditiones contra naturam contractus appositae, an vitiant contractum.

QVICVNOVE. (Sub conditionis) etiam inhonestae, sed non contra naturam mattimonij, puta si furtum fecerit. ldem in impossibili, secus si esset inhonesta & contra naturam matrimonij. inf. e. c. vlt. 32. q. 2. aliquando. & c. solet, quia tunc matrimonium non tenet. Item secus in honesta & volun. taria conditione, quia haec suspendit sponfalia, quousque fuerit adimpleta, vel carnalis copula subsecuta, vel consensus de 3praesenti. inf. eo. de illis. Item est conditio honesta & necessaria, vt si Christianus contrahens cum ludaea, dicat, si facta fuerit Christiana, alias enim non tenet matrimonium. 29. q. 2. c. non oportet. & 28. q. 2. idololatria. vbi innuitur, qod quaelibet turpis conditio dissoluit matrimonium, sed dic illud loqui de dissolutione, quae fit quo ad torum, & non quo ad disfolutionem vinculi coniugalis, non autem habet locum in collatiomuibus factis ecclesijs, quia ibi si apponatur conditio contra naturam contractus, tamen tenet contractus . 10. q. 1. c. 1. & idem est in collatione ordinum. 28. di. diaconi & monachatus. inf. tit. prox. insinuante. vbi not. Sed in alijs contractibus conditiones contra naturam, sicut conditiones imposs ibiles, vitiant contractum. inst. de inuti. stip. §. impossibilis. ff. de act. & obl. non solum. sed in vltimis voluntatibus pro non adiectis habentur. C. de inst. & subst. l. reprehendenda. (Voluerit) fortem quod nonadimpleuit conditionem furti faciendi. (Desponsatio) nam si interuenerunt verba praesentis teporie, puta consentio in te, sicut in vxorem, si feceris furtum, statim est firmum matrimonium, nec suspenditur per conditionem, si vero interuenerunt verba de futuro, statim vera sunt sponsalia, nec suspenduntur per conditionem. Si vero dixerit, accipio te in vxorem, si dederis centum, suspendetur quousque det centum. inf. eo. super eo. & si interim contrahat cum alia de praesenti tenet. inf. eo. de illis. si veron dixerit contraham, si dederis centum, datis centum, non est matrimonium, sed sponsalia, vnde si datis centum cum alia contrahat, tenebit matrimonium, similiter si dicat impono tibi annulum, ita quod si dederis centum, sit matrimonium, datis centum, matrimonium firmum erit, & eodem modo si dixerit, sint sponsalia non datis eentum erunt sponsalia, Alii conua.

CAPVT II. 1 Conditio anin piritualibus locum habeat.

CVM SIT PROPRIVM. (Presbvter) huius presbyvters intererat, quia erat facerdos illius monasterij, vbihi manumisai morari debebant. (Hac conditione) minus bene sumunt hoc quidam ar. quod in spiritualibus interuenit conditio, imo libertas sub conditione datur, nec enim propter hoc praecise cogitur monachus fieri (fuerat) clericus vel patronus, nam si esset monachus, cum non posset habere seruos, non posset eis dare libertatem. 12. q. 1. non dicatis. vel libertati onus spirituale adiicitur. supr. de ser. non or. eo. Iterum repete quaediximus. sup. de ser. non ordi. de famulis. Ex. hibe. q. d. sic de transgresso mandato poeniteat, & etiam sic firmas cautsones ab eo habeas, quond vlterius non praeteribit, quod vltersus simile facere non attentet.

CAPVT III. DE ILLIS AVTEM. fc. cipiam, quid si dixerit accipio. Respon. idem inf. eo. super eo. Accipiam quid si talis sit conditio, si inuenero te virginem, si mihi in primo coitu placueria, dicimus tales conditiones inhonestas, cideo rencsendas. sup. eocc.

CAPVT IIII VERVM CVM ALICVI

(Interposita conditione) ergo si dixisset modo, sta quod donauio statim teneat, sed imponitur onus donatario, verbi gratia: dono tibi hane possesulonem, vt omni die celebres, vel consimulsbus, alias autem bene licet ecelesiae donate sub conditione, sicut alim, & nisi extiterit conditio, non tenebit donatio, quiatunc des natio capit vsres ex conditione. (R euocari) sed & si sub tali conditionec ict vt non allenentur sit collatum & alienetur ob redemptionem captiuorum, & alijs casibus a iure concessis, tenet alienatio, si non sint aliae res quae alienari possint. 12. q. 1. aurum. 10. q. 2. hoc ius. alias autem non tenet, vt in Auth. de sanct. epis. §. fanctissimos. de hoc notatum est. 10. q. 2. c. 2. & not. sup. de test. Ravnaldus. Item nec in hoc casu reuocatur ipso iure, sed necessaria est retraditio.

CAPVT V.

SVPER EO. (Consensit) verba de praesenti. (Si pater) idem credunt quidam de Papa, nam possunt sic eontrahi sponsalia, si Papa dispensauerit. 2 Alii dicunt a et melius, quod cum sponflia vbi requiritur dispensatio non teneant, quia ius eaperpetuo prohibet, nec sub conditione contrahs potnerunt. ff. de ver. oblig. inter stipulantem. §. sacram, & l. continuus. §. pe.

Si consensus) haee oratio videbatur adducere causam contrarsetatis, namsi post sponsalia de futuro superuensena consensus de praesenti facit de sponsalibus matrimonium, multomagis videtur quod si a principio interuenit consensus de praesenti, sed suspensus fuit per conditionem, quod per talem consensum contrahi deberet matrimonium, & non sponsalia.

Sed tamen respondetur contrarium, quianonest verum, quod sit consensua de praesenti, qui suspensus est per conditionem de praesenti, & quia hic consensus de praesenti non est, sed de futuro, dicendum videtur, quod etiam postea interuensente consensu patrsa, tamen non erit matrsmonium, sed sponsaliatantum, et satis dici posset, quod cogi debet consummare sponsalia, sed dicunt quidam adueniente consensu patris, ferimatrimonsum. Consansus enim tune interueniens signum est consensus de praesenti, dummodo contrahentes ipsum consensum requirant, & idem videtur etiam si ipsum consensum non requirant, dummodo non contradicant, quia si contradicerent, tunc sine consensu de praesenti non posset contrahi matrimonium, sed si non appareat de conditione praesumitur consensus, quia pro matrimonio est praesumendum inf. c. prox.

CAPVT VI

PER TVAS LITERAS. (Consentirent) haec conditio honesta est, & ideo seruanda est, licet haec coditio sit apposita, tamen si carnalis copula interueniat, praesumitur a conditione recessum & est matrimonium. fup. eo. de illis. (Sibi) mulieri (Pro matrimonio) in hoc est fauor matrimonun, quia eum testes dixerint de conditione & copula carnali, praesumitur copulam praecessisse conditionem. (Quodautem) nisi hoc probaretur, quod ante copulam contraxissent, ex tune carnalis copula non ratificaret sponsalia, cum iam cessassent pro pter aduentumconditionis. Alii tamen dicunt, quod etiam si post conditionem parentum, vel alias impletam conditionem, ignorantes tamen impletam simul commiscerentur, quod sit matrimonium, & renunciare intelliguntur conditioni.

CAPVT VII.

SI CONDITIONNES. Melius diceret pacta. repete quae diximus. sup. e. c. 1. (Di. cat) altero consentiente, nam nisi ambo consentiant non impeditur matrimonium. 22. q. 2. aliquado. si vnus dicat contraho tecum, si generationem prolis vites, vel quousque pulchriorem aliam inueniam, sed alius contradicat matrimonium est, vt in praeall. c. aliquando. sed si taceat idem quia praesumitur contradicere in fauorem matrlmonij. sup. c. prox.