Titulus 10

CAPVT I. 1 mrelus ecelefae astemanaa requiri debat tsfilium maioris ecclesiae. Et quid sit de subscriptione dicendum.

IRRITA. (Episcoporum.) Sed licet irrita sit haec venq ditio, si placet ecclesiae, vt uo hic, si tamen sibi placeat, quod teneat venditio, tenet quia hic claudicat contractus. ff. de actione emptoris. lulianus. § si quis a pupillo. ff. de rescind. vendit. si id quod similiter, nec ecclesia potest aliquid alienare im¬ mobile sine authoritate episcopi. 17. q. 4. inuen. & si fecerit non valet. arg. C. de praed. mi. si praedium. (R ei) magnae secus si paruae. 12. q. 2. terrulas. vel si sit talis, quae seruando seruari non possit. arg. C. de admi. tut. lex. ff. de peti. haere. diuus. (Subscriptione) subscriptio non est necessaria, nisi inueniatur expressum. (Clericorum) & maioris ecclesiae. inf. de dona. pastoralis. & inf. eod. tua. & si non habent aliquam ecclesiam cathedralem, habebit idoneiores de alio clero, qui subscribentur. 12. q. 2. placuit. Vel dic consilium maioris ecclesiae requirendum, & consensum in rebus euiuslibet ecclesiae alienandis, & illud sufficere. inf. eo. pastoralis. arg. inf. eod. nouit. Subscriptio autem clericorum ecclesiae, cuius bonorum fit alienatio est necessaria, vt hic & in bonis episcopalibus necessaria est subscriptio canonicorum maioris ecclesiae, ita quod sine ea non valet. 12. q. 2. sine sub. & inf. eodem. tua. nec sunt ab huiusmodi vocandi, nisi praesentes. 12. q. 2. hoc ius. nec videtur necessarius consensus archiepiscopi, vel Papae, quia non inuenitur iure expressum. Aliil tamen dicunt eorum consensum necesfatium. arg. 10. q. 2. casellas.

CAPVT II.

CONTINEBATVR. (Concessio) in beneficium, secus si alienaretur, tunc enim necessarius est expressus consensus, & ideo non sufficit taciturnitas. 12. q. 2. sine. & 10. q. 2. hoc ius. Vel loquitur de modica decima. 12. q. 2. terrulas. alias enim necessaria esset superioris authoritas. 17. qon. 4. in venditionibus. (Non post multum) maxime, idem enim est & si post multum. (Praeiudicare) . 1. secunda tenet non obstante, quod prima est illicita vel illegitime facta.

CAPVT III. 1 Ratibabitio in alienationibus rerum ecclesiae, sufficit.

CVM NOS. (Ratam) No. in alienationibus rerum ecclesiae sufficere ratihabitionem capituli. 12. q. 1. c. vlti. inf. de iur. pa. cura. arg. contrarsum. 12. q. 2. sine ex. vbi dicit necessarium esse tractatum: sed dic potest loqui in modicis rebus.

CAPVT IIII.

NOVIT. (Fratres tus) capitulum maioris ecclesiae. ar. inf. de verb. sig. cum cleriei. arg. inf. de testi, requisisti. inf. de dona. pastoralis. inf. eod. tua. Consilio) dicunt quidam sufficere in his requirere consilia canonicorum, etiam si non habeatur consensus. argu. sup. de arbi. cum olim. & supr. de elect. cum in ve. nisi fortem essent talsa, vbi requireretur consensus & subscriptio eorum, sicut esset in alienatinonererum episcopalium. sup. eo. c. 1. 12. q. 2. sine ex. quia interest cuiuslibet canonici, quod possesslones ecclesiae suae non alienentur, & aequem bene dicuntur possessiones ecclesiae illae, quae pertinent ad episcopatum, sicut illae, quae pertinent ad canonicos. arg. inf. de verb. sig. cum clerici. inf. de testa. requisisti. & idem forte dicendum esset, vbicunque eorum interesset. Sed si in alterius alienatione episcopus deberet imponere suam authoritatem: tunc sufficit consilium requirere canonicorum, nec est necesse quod subscribant. Instituis) . i. instituendas decernis, nam corporalis inhibitio, nedum per episcopum, sed per archidiaconum sine consensu capituli fit. sup. de offi. archi. ad haec credimus, quod in minoribus ecclesijs, possunt fieri institutionea & destitutiones, etiam sine consilio capituli. arg. 12. q. 2. terrulas.

CAPVT V. 1 consliumcapituliest requirendum:ns vnaisitionibus & destitutionibus cuiuslibet personae ecclesiasticae.

QVANTO. (Negotijs) magnis. (Fratres tuos.) Not in inquisitionibus & destitutionibus cuiuslibet personae ecclesiasticae requirendum & obtinendum consilium capituli. sup. eod. nouit. & in praesentationibus. quae pertinent ad collegium, vt expresse dicit. inf. eo. ea noscitur. Item causas criminales, cum capitulo audiet episcopus. 15. q. 7. episcopus. & etiam ciuiles, vt quidam dicunt. arg. eiusdem capituli. Item excommunicare, interdicere, suspendere non potest sine capitulo. inf. de excespraela. quanto. vbi not. Munimenta) hi tenentur crimine falsi. C. de fal. qui veluti. C. de testa. iubemus. Authen. de iu. ca. §. 2. Imo oportet, quod etiam videant. C. plus vale. quod agi. quam quod si. conci. l. vlti. C. de dona. nec ignorans. Et hoc credimus verum, si in eo instrumento contineatur, quod vidit, vel audiuit, quae in instrumento continentur, si autem contineatur ibi tantum, quod lnstrumentum a se est sigillatum ad preces eius, qui illud confecerit, non est necesse, quod videat contenta in instrumento. C. de testa. hac consultissima. in principio.

CAPVT VI. 1 Prasentationes ab abbate facta, prasumuntar fieri de consensu conuentus.

EA NOSCITVR. ( Collegia.) Bene dicit, nam licet praesentatio pertineat ad collegia: tamen abbas, qui est caput collegij, & de collegio faciet illam praesentationem, sicut causas & alia negotia collegii agit. supra, de rescriptis. edoceri. Dicimus tamen, quod si praesentatio in aliqua ecclesia discrete, & separatim ab abbate pertineret ad collegium, quod tunc non abbas, sed collegium per syndicum suum praesentarent. arg. praealleg. decre. edoceri: & ff. quod cuiusque vniuer. l. 1.

Intelligi) hic habes, quod nisi contrarium probetur, quod semper praesentationes factae ab abbate, praesumuntur fieri de consensu conuentus, & ideo etiam, si abbas non ostendat eius literas, episcopus secure potest eas confirmare, idem forte in procuratoribus. Intantum autem est efficax ista praesumptio, quod ei statur, nisi probetur contra. Alii dicunt, quod licet sic praesumatur, si tamen aliquis apparet contradictor, oportebit abbatem probare consensum saltem, antequam instituatur praesentatus, vel sententia proferatur pro alio tali procuratore: postea autem fortem non reuo. caretur factum.

CAPVT VII. 1 Decime contessa vni ecclesia an possint in aliam transferri, & in num. 2. & an idem sit de oblationibus in numero 3. & an licet laicis decimas detinere. in numed:

CVM APOSTOLICA (Authoritate Hieronvm. 16. quoniam quicquid. ( Male) id est, contra iura, sed tamen quia ex dispensatione habent est sine peccato. (Monachorum) sdem est de alijs clericis. (Leonis) 12. qon. 2. sine exe. (Ecclesiae) id est, episcopalibus, vel etiam ecclesiae episcopalis, vbi inter eos bona, non sunt discreta, bona enim aliarum ecclesiarum vendere non debet episcopus, sed venditioni debet praestare authoritatem. 17. q. 4. in venditionibus. (Cleri) id est, capituli cathedralis ecclesiae. (Ecclesiae) siue regulars siue seculari. (R eligioso) idem est si alum ecclesiae. (Ecclesiae generalis) non illius ad quem de iure spectat. Et est nota. dignum sntellige reuocationem non solum, si reuocetur ad ecclessam, ad quam de iure pertinet, sed etiam si ad quamcunque aliam ecclesiam reuocetur.

In feudum) de hoc mirandum est, quod dicit se loqui de decimis in feudum concessis, quia aut erunt concessae sn feudum ecelessae, tanquam suae ab episcopo, qui confirmauit tanquam suae. & tune male dicit, quod monendus est ille, qui tenet, quod decimam restituat ecelesiae, ad quam spectat, cum non ad ecclesiam, sed ad episcopum pertineret, Aut decimae erant concessae in feudum ab ecclesia sancti Stephani, & tune constat, quod miles qui eas alteri donauit, cecidit a iure feudi, & ipso iure vtile dominium redit ad priorem dominum, id est, ad ecclesiam sancti Stephani. Ad hoc responsdent quidam, quod episcopus am principio ex causa potuit concedere fructus harum decimarum tenendos a se in feudum: tamen dominium directum remansit apud ecclesiam fancti Stephani, sed & modo licet eidem episcopo ex iusta causa decimas, quae tenentur in feudum ab vna ecclesia concedere alii, cummodicum damnum sit ecclesiae a qua tenentur in feudum, & magnum est lucrum illius, cui confertur, & vna est ecclesia. infra, vt eccle. benefi. c. 1. 24. quaestio. 1. loquitur. Vel dic. quod si istae decimae alii ecclesiae confetantur de consensu episcopi, semper episcopus intelligitur concedere sine praeiudiclo alterius, vnde remanet. vasallus eiusdem domini, sicut & prius, & pralatus monastetii erit vafallus huiue muitis, vel ecclesiae, ad quem directum dominium pertinebat. Absurdum enim videtur, quod ecclesia sancti Stepbani priuaretur suo feudatario sine sua volun tate, & quod haec decre. dicit sine cler. consensu, intelligi videtur tam de consensu capituli sui, quam de consensu ecclesiae, ad quam pertinet directum dominium decimae.

2 In feudum) quasi dicat, si non sunt datae in feudum perpetuo, sed forte vlolenter, vel alio modo occupatae, & tuncu etiam cum consensu episcopi non possunt alii ecclesiae conferri, vel reddi, nisi ei cuius de iure sunt. lllae vero decimae quae perpetuo in feudum datae sunt, ritem in alsam ecclesiam cum consensu episcopi transferuntur. Et dicunt quidam hoc ea ratione esse, quia ex quo concessae sunt in feuqu perpetuo, nimium esset scandalum, si inuiti cogerentur restituere, vnde ad vitandum scandalum sufficit, si cuicunquoe dentur, sed tamen dum tenent, non sunt sine peccato. Alii dicunt, quod de iuris permissione possunt habere fructus decimarum in feudum, quia directum dominium remanet apud ecclesiam, licet vtile quo ad fructus percipiendos sit penes vasallum, & ecclesia proprie dicitur recipere decimas, cuius nomine recipiuntur a vasallo, hodie autem est contrarium. inf. de lo. & condu. vestra. Et idem, quod dicimus de decimis, dicimus de oblationibus concessis in feudum cum. c. 16 q. 1. c. fin. generaliter loquitur. Sed idem. c. contradicere videtur, cum ibi dicatur quod male sunt detenta: ex quo videtur, quod sine peccato talia concedi non possunt.

Sed potest responderi, quod ideo dicuntur male detenta: quia laici non ministrant spiritualsa laicis, quare decimae praestantur: & ideo male ab eis detinentur. i. sine exhibitione adiuncti obsequii sed tamem sine peccato, quia quamuis ipsi non ex hibeant, tamen dicti clerici, quorum est principale dominium ipsa obsequia exhibent. Dicunt tamen aliqui, quod hodie episcopi, & etia alii praelati de consensu episcoporum possunt infeudare fructus decimarum, & illa decr. vestra. infra de lo. & conduc. non obstat. quia nec vnquam, nec modo fuit licitum abbatibus, & minoribus praelatis infeudare sine episcoporum licentia. 17. qom. 4. in venditionibus. & illa decret. intelligitur loqui tantum de illis, qui non habent con¬ censum episcoporum. Nec obstat int. de feu. c. 2. quia loquitur de his, qui iurauerant non infeudare, melius placet, quod ista decre. loquatur tantum de decimis, quae tenentur in feudum ab episcopis. NNec mireris quod dicit, quod monendus est feudatariusc sict quod restituat ecclesiae parochiali, quia subintelligendum est, si episcopus a quo tenentur in feudum consenserit, sicut hic dicit, nec sine eius consensu auferetur ab episcopo feudum suum Item non mireris, si dicit quod prius restituatm ecclesiae parochiali, quam alii. quia res facile redit ad suam naturam. ff. de pactis. si vnus. 1. quia creditur, quod quando episcopus illam rem concessit in feudum, quod fuit accepta ab eeclesia pro aliqua vtilitate episcopatus, quod licet: vt no. inf. vt eccl. benefi. c. 1. & ideo primo debet ad eam redire, imo si episcopus nollet consentire, superior debet eum aliquando cogere. inf. de sure pa. nullus. si autem feudum teneretur ab ecclesia sancti Stephani nunquam suffecisset consensus episcopi, vt perderet feudum suum, nisi magna causa subesset.

CAPVT VIII. 1 Arehidiatonus aliunde eligi non potent, nist de ecelesia catbedrali: intelligitur tamen ut hic.

TVA NVPER. (Maioris) cathedralis (ab ipsa) ecclesia cathedrali. (Sumatur) nota. fquia non lieet episcopo eligere archidiaconumaliunde nisi de ecclesia cathedrali.

Quod intelligimus verum, vbi ar. chidiaconus est de capitulo, & debet esse canonicus, ad episcopum tamen spectat electio archidiaconi, vel quemuis alium, qui non potest dare praebendam canonicalem, nam si ad eum pertinet collatio tam archidsaconatus quam praebendae canonicalis, tunc simul dabit vtrumqe etiam extraneae. (Conferre) in proprios vsus. (Eaptismales) idem in non baptismalibus, & hoc apparet ex fine decret. quae generaliter respondet. (Alterius) . 1. hic propositae: erat tamen alterius in integra siue hic dicit secundum quae processerat & continetur in integra. ( Leonis). 12. q. 2. sine ex. (Dubium) probabili sudicio. (Quaestionem) illam. icet quae proponitur in principio huius decre. ( Perpetuas) . i. perpetuo in proprios vsus concessas.

CAPVT IX. PASTORALIS. (preterea) Prima quaestio est, an possit concedere obuentiones ecclesiarum alijs ecclesijs ec& clesia sibi retenta, cum idonea sustentatione vicarii. Secunda quaestio est, an liceat episcopo concedere totam ecclesiam, vel partem eius, & vt consona sit litera supple in proprios vsus, & sic bene consonat. arg. decre. quod induxerat cum statuta Lateranens. concilii prohibeant ecclesijs nouam imponi, etc. & est hic quaestio fere eadem cum ea, quae proponitur sup. proxi. decret. Vel melius secunda quaestio de eadem est, sed prima dicit de ecclesia ad se pertinente, secunda de ecclesia quae habet patronum. Nos dicimus qued causs huiusmodi anbitationum sunt istae, quia Dionysius limitauit parochias, vt intra eas obuentiones spirituales pertinerent ad ecclesiam parochialem, vt decimae, primitiae, oblationes, mortuaria & huiusmodi, & videbatur quod nec in totum, nec in partem eorum posset conferre alii ecclesiae, quia sic confunderentur termini parochiarum, & fieret contra diuisionem Diony sii, & ecclesia parochiali manente, quod ex eo apparet, quia ibi vicarius remanet, qui iura parochialia reddat parochianis. lsce. baptisma, poenitentias, & huiusmodi. Causa secundae dubitationis fuit, quia cum consilium prohibeat augeri pensiones, vel de nouo imponi, multo fortius videbatur prohibendum, quod totam ecclesiam non daret alii. (Diony sii )12. q. 2. parochiae( obuentiones) . i. fructus vel reditus ( sustentatione) . sup. de praeben. de monachis ( concil. statuta). infra, de censi. prohibemus. Canonica) . 12. q. 2. bonae. sed in hac concessione necessarius est consensus capituli, quod probamus sic, quia si episcopus reditus proprios, quos habet ab antiqua ecclesia vel possessione, non potest donare sine consensu capituli, multo fortis reditus ecclesiae sibi subditae. 12. q. 2. si episcopus. 5. de dona. pastoralis. posset tamem dici, quod c. illud. 12. q. 2. bonae. loquitur in casu specialicilic. quando episcopus construit monasterium, quia tunc secundum quod hic dicitur, & sine consensu capituli, & de suis rebus, & de rebus subditarum ecclesiarum vsque ad quinquagesimam poterit conferre. Nos tamen hoc non fatemur, quia il¬ lud capitulum loquitur tantum de rebus episcopalibus. Inno.

CAPVT 2.

ET SI. (Capitula.) Repete quod diximus supra, de praeben. graue.