Quaestio 21

⁋ Distinctionis Vigesimaequartae Quaestio Vigesimaprima. gesimoprimo igitur in hac distinctione quaeritur. An habens patrimonium sufficiens ad se ilendum possit beneficium capere: & de fructu i ius deseruiendo viuere

⁋ Respondetur communu ter ad quaestionem affirmatiue. Probatur. habens pecuniam cumulatam artificio vel dono acquisitam / potest beneficium capere: & de fructibus illius viuere: retinendo pecuniam in tota vita: & eam dando in testamentum in morte: ergo idem potest patrimonium habens. Hoc potest etiam probari ex determinationibus pontificum in quaestione praecedente recitatis de testamento condendo. modo illae determinationes praesupponunt hominem posse licite tenere beneficium & patrimonium simul. Praeterea arguitur ad idem. patrimonium habens potest tantum in ecclesia laborare tam in cura quam extra curam / quantum partimonium non habens: ergo debetur ei tantum praenium temporale quantum non habenti patrimonium. consequentia probatur. Nam. i. ad Corinth. ix. dicit Apostol Qui altario deseruiunt, cum altario participant. modo iste aequale seruitium applicat altari / seruitio alterius. ergo debet similiter de altari viuere,

⁋ Sed contra hanc conclusionem comunem arguitur per illud quod Hieronymus Damaso papae scribit: & dictum est canonizatu. xvi. q. i. c. finali. eS. Clericos. versi. Qui autem bonis. vbi sic dicitur. Cleri cos autem illos convenit ccclesiae stipendiis sustentarii quibus parentum & amicorum nulla suffragantur stipendia. Qui autem bonis parentum & opibus sustentari possunt.: si quod pauperum est accipiunt, sacrilegium profecto incur runt & committunt: & per abusionem talium iudicium sibi manducant & bibunt. Idem dicitur. i. qi. ii. Clericos. &. c. Pastor ecclesiae. &. c. Sacerdos.

⁋ Respondetur ab aliquibus quod illae auctoritates sunt consilii. sed istud non sufficit: vt per verba Hieronymi allegata iam patuit. Apparatus dicit quod dictum Hieronymi intelligitur de illis clericis qui ecclesiae non seruiunt: sed illa glossa est Aurelianensis. vt patet per verba beati Hieronymi. Dico ipsum intelligere quando sunt aliqui valde pauperes ita idonei, vt diuites qui habent sufficiens patrimonium vnde viuant. in tali autem casu non intelligo conclusionem / conformi ter ad mentem illius sancti patris. & hoc sic coloro. Beneficium ob duo dandum est: primum & principale est, vt cultus dei rite impleatur. secundo intuitu per sonae: & ad succurrendum pauptati. modo duo concurrunt in isto paupere, ratione quorum ei debetur beneficium. quare collator huic diuiti beneficium conferens / quamuis sit aeque idoneus vt alter patrimonio secluso / peccat: quia dat minus idoneo: hoc est mi nus idoneo quo ad hoc. sicut mediocriter diues est magis idoneus ad theologicam bursam Nauarricam vel ad magisterium theologiae quam nihil habens sae cularis nec sibi valens prouidere qiuis sint aequaliter docti. sic in proposito.

⁋ Sed quaero: an alter diues de quo nos loquimur in casu peccet beneficium capiendo / in praesentia alterius prouisionem non habentis. ad hoc enim tendunt verba Hierony. Si dicas quod sic: ergo idem erit iudicium de habente magnam massam pecuniae collectam: nisi sit ignorantia inuincibilis: vt pote si episcopus nesciat de pecunia vnius. & opuentus magnam pecuniam habens in arca / tenuitatem alterius non nouit. Sed si quis habens patrimonium sufficiens esset notabiliter magis idoneus quam pauper: ei conferendum est beneficium: quia potissimu in beneficio conferendo consideratur vtilitas communis quae maior est in diuite in casu. Et ille diues non tenetur beneficium relinquere: quamuis idoneus pauper superueniat. secus est ab initio. Sed contra hoc arguitur. superius dictum est, quod minus idoneus beneficium accipiens in praesentia magis idonei non peccat: nec beneficium collatum tenetur restituere: licet alter peccet conferendo. sed ille patrimonium habens alioquin idoneus / est similiter idoneus: ergo non peccat beneficium tenendo, vel accipiendo Si dicas: est inidoneus ob praesentiam pauperis aeque idonei: ergo peccat & beneficium accipiendo / & non restituendo idoneo.

⁋ Respondetur. si patrimonium sufficiat eum alere secundum suum statum: non improbabiliter est idoneus & ad capiendum beneficium, & ad retinendum. Si vero no sufficiat: iam quodammodo est pauper: & potest beneficium ad supplendum statum assumere. vel si excessus idoneitatis eius sit magis considerandus quam pauperis inopia: licet habeat sufficiens patrimonium: omino est praeferendus. nam parum de magis principali est multo de minus principali praeferendum. quenadmodum excessiue pauper & parum doctus vel rudens / non est praeferendus diuiti idoneo. Sed contra. sint ambo Sortes & Plato aeque idonei: Plato pauper: Sortes habens patrimonium suo statui sufficiens: si Sortes patrimonium suum conferret proximo haeredi / efficeretur tunc idoneus: & non tenet llud patrimonium de rebus ecclesiae: ergo ecclesiae deseruiens & patrimonium dans pauperibus: immo quod amplius est / dans vero haeredi annue: vel in arca tenens, non propterea efficitur inidoneus. Respondetur. licet argumentum vtcumque suadeat: tamen ex dictis percipis consequentiam negandam. Ex quo sequitur quod aliquis est inidoneus qui se facere potest idoneum quando vult.

⁋ Secunda conclusio. bene ageret iste qui habet patrimonium quo sustentari potest: si deo seruiret ex patrimonio vi uendo: & multo plus mereretur quam viuendo ex beneficio: quia plus deo gratis daret. quinetiam charitas eum ad succurrendum fratri inopi mouere debet. & forte peccat tenens beneficium in casu quo alter pauper est aeque idoneus vt ipse: & non habens beneficium. Alexander autem Halensis in tertia parte. qui. lv. tenet quod is de quo loquor potest tenere beneficium viuendo de fructibus illius: dummodo patrimonium in pios vsus expendat & non aliter. hoc etiam placet.