Caput 2

¶ De ordine virtutum theologalium. Cap. II.

QVeritur consequenter de ordine earundem virtutum theologalium: & imprimis non loquimur de ordine perfectionis: quia notum est in illo ordine quod charitas est peiot id est perfectior: & precedit fidem & spem eo quod ille per charitatem formantur. vt dicit. S. Tho. prima secunde. qu. lx vi. arti. vi. Sed est questio de ordine generationis. vnde dupliciter intelligitur quod sit ordo inter virtutes. Vno modo quantum ad habitus infusos. Alio modo quantum ad actus earum: ita quod actus vnius necessario precedat actum alterius. qQuantum ad primum / puta deordine inter habitus sit talis propositio. Nullus est ordo generationis siue productionis inter habitus infusos. Patet / istiinfusi habitus simul infunduntur in baptismate. Vnde quacito est perfectum baptisma in instanti terminante prolationem verborum cum ablutione infunduntur simul isti tres habitus: scilicet fides / spes / & charitas: nec vnus coagit ad productionem alterius: quia creantur a solo deo. Ideo quantum ad generationem habituum nullus est ordo inter eos. Quo simul infundantur habetur ex fide prime ad corin. xiii. triahec maior horum est charitas: sed non habetur auctoritas expressa quod infundantur in baptismate: sed ex multis auctoritatibus scripture hoc deduci potest: quarum vna est. impossibile est sine fide placere deo. Alia charitas diuidit filios regni & perditionis.

¶ Difficultas: an maneant fides / & spes quando non manet charitas. Videtur quod sic. vt dicit probabilior opinio secunda secunde. qu. xliiii. arti. iiii. ad primum. Aliquando manet charitas: quando non manent fides & spes: vt in beatitudine. sed difficultas est modo. vtrum aliquando infundam tur fides & spes quando non infunditur charitas. & vtrum aliquando infundatur charitas: quando non infunduntur fides & spes.

¶ Quantum ad primum / videtur quod sic. Nam baptisatus ponens obicem per mortale / vt per luxuriam vel auariciam: in illo non infuditur charitas: & tamen infunduntur fides & spes. quod probatur: quia est fidelis: & non ponit obicem per¬ infidelitatem: & est baptisatus. Ideo est fide lis: & per consequens habuit fidem infusam. insuper auaricia / vel luxuria non est demeritorium fidei vel spei. igitur non est obex. ergo infunditur fides & spes non infusa charitate. De secundo quod possit infundi charitas de lege clarum est. quod sic probatur. paruulus baptisatus in instanti terminante prolationem verborum sacramenti baptismi moriatur tunc huic anime infunditur charitas: quia est saluata & non infunduntur fides vel spes: quia in hoc instam ti primo est in charitate: & non rea alicuius pene soluende in purgatorio: quia non peccauit: ergo est saluata. vnde fides & spes euacuantur in patria: & per consequens infunditur charitas sine fide & spe.

¶ Quantum ad primum / aliqui dicunt in tali infunditur fides & spes: quia talis est fidelis. ergo habet fidem. Opinio tamen opposita videtur probabilior quam insequitur Sanctus Tomas / quod nunquam infunduntur fides / & spes / de nouo quin infundatur charitas: bene tamen conseruantur sine charitate. Probatur. deus non dat homini sibi ingrato dona tam excellentissima sicut sunt fides / & spes infuse. Contra / talis est fidelis. distinguo vel ab habitu fidei infuse: & sic nego. vel fidelis id est haenes caracterem fidelium. vel potest esse fidelis ab habitufidei acqusite: & sic conceditur. Ad aliud / fides & spes non perduntur per mortale. ergo non ponit obicem infusioni: nego consequentiam. Nam vnumquodque mortale est sufficiens ponere obicem infusioni / sed vt perdantur fides & spes sola infidelitas & desperatio sufficit. Qerum ad secundum in casu infunditur parulo charitas quando non infunduntur fides & spes. dico quia iam in illo instam ti est extra statum vie / oportet confiteri quod in funditur charitas sine fide & spe & nunquam in alio casu. Resolutio ergo est quod non est ordo necessario requisitus quantum ad habitus infusos de communi lege: quia simul infunduntur.

¶ Sed queritur / an sit aliquis ordo quam tum ad exercitium actuum: ita quod necessario actus vnius presupponat actum alterius vt vtrum actus spei presupponat actum fidei & actus charitatis actum fidei & spei. Et apparet quod sic: quia oportet primo credere quam sperare & amare.

¶ Quantum ad hoc dico primo / ad actus spei & charitatis requiritur actus fidei natura preuius vel tempore vt eliciatur actus de communi lege. Patet / non potest haberi actus spei & charitatis quin habeatur in intellectu aliquid iudicium practicum certum & ineuidens: ergo presupponitur actus fidei in intellectu. consequentia est certa: quia omneiudicium certum ineuidens est actus fidei. antecedens patet / ad omnem actum virtutis requiritur iudicium practicum preuium: & de conmuni lege non potest haberi iudicium euidens de deo sperando vel amando: sed solum ine uidens. ideo vt habeatur actus spei requiritur hoc iudicium. quod beatitudo est nobis possibilis a deo ex meritis. preter hoc requiritur iudicium practicum quod sperandum est in deum & istud iudicium est actus fidei. ergo ad actum spei requiritur actus fidei. Similiter ad actum charitatis quo diligo deum super omnia requritur actus fidei. oportet enim credere deum esse summe bonum &c.

¶ Vtrum preuius sit natura actus spei ad actum charitatis. auctoritas glo. super math. quod sic.

¶ Contra / fides sine charitate non placet deo / neque spes ergo charitas quantum ad actum est magis praeuia.

¶ Pro isto est notandum quod in nobis est duplex amor. Quidam concupiscentie: qui est imperfectus: & nihil aliud est quam amor quo amo rem non vt velim in ea aliquod esse bonum: sed volo bonum quod ipsa habet in esse mihi vel alteri / vt sortes vult vinum: non quia vult dulcedinem in esse vino sed in esse sibi & eam percipere / talis amor vocatur concupiscentie. Alius est amor amicitie quo volo bonitatem in esse rei siue inde aliquid accidat mihi siue non. & iste amor amicitie proprie est charitatiuus: & amor concupiscentie si sit adequate concupiscentie presupponit amorem amicitie. Exemplum de amore amicitie / vt sortes vult platonem esse virtuosum vel habere diuitias: est amor amicitie platonis. Vnde consequenter dicit sanctus Thomas / ex hoc quod deus promisit nobis bona: & speramus ha¬ bere illa mediante suo auxilio diligimus illum ita pari forma ex hoc quod speramus nos consequi beatitudinem nobis a deo promissam incitamur ad diligendum deum: ergo actus spei: puta desiderium est prius: & introducit actum charitatis sicut timor introducit charitatem.

¶ Contra / actus spei est desiderium quo desideramus deum nobis / vel passio causata exillo desiderio. vel tale desiderium quo desidero causatur ex amore dei: vel ex amore mei. Si primum: ergo actus charitatis est preuius ad actum spei. Si secundum: ergo iste actus videtur esse malus: quia amo deum propter me: ergo implicat contradictionem actum spei infuse esse preuium natura vel tempore ad actum charitantis. & hoc est fortissimum argumentum contra hanc opinionem. Dico ad argumentum: quod actus spei est prior ad minus natura ad actum charitatis. & cum arguitur: vel talis actus sperandi siue spes causatur examore mei: & talis actus est malus: quia non est relatus in finem. Dicit Gabriel in tertio quod oportet fateri quod primus actus spei non est virtuosus: sed actus indifferens tenendo quod primum actum spei non precedit actus charitatis / oportet concedere quod talis actus est in differens: quia deest ei circunstantia requisita secundum eos ad bonum actum moralem / puta relatio in finem vltimum.

¶ Contra / est vsus dei: ergo est malus / & non indifferens. negatur antecedens. ad probationem assumo deum propter me. Distinguo: vel propter me tanquam amatum vt summum bonum. & sic negatur. & hoc requiritur ad vsum dei. ideo quamuis ego amem deum mihi siue propter me: non tanquam propter finem vltimum non est vsus dei. Videtur mihi quod non est necessarium quod primum actum charitatis precedat actus spoei. Nam possum elicere primam volitionem qua volo deum esse sumum bonum: & consequenter ex illo actu possum diligere me: & consequenter optare beatitudinem a deo: stat ergo quod primus actus charitatis precedat / ideo non est necessarium quod actus spei de necessitate precedat actum charitatis.