Caput 13

¶ De diminutione charitatis. Ca. XIII.

VIsum est de augmento charitatis / & terminata est difficultas secundum duplicem opinionem: an charitas a quo libet actu elicito augeatur. Nunc consequenter videndum est de diminutione charitatis. vtrum videlicet charitas possit diminuiRelinquo difficultatem conem vtrum detur summum ad quod charitas sit augmentabilis vel augmentari potest / quia iam satis hoc terminatum est cum ageretur de habitibus acositis cum sit idem iudicium vnde de lege datur summa charitas quam possum habere. vel minima quam non / quia de lege datur certum temriseus vltra quod non viuam / & in talitempoe non possum infinitos actus hatme. ido datur certus numerus actuum vltra quem non possum elicere alios actus: quo facto charitas quam quis meretur per illos actus est finita de lege. Sed redeo ad difficultatem motam / videlicet vtrum charitas possit diminui. Vnde charitatem posse diminui dupliciter intelligitur. Vno modo demeritorie de legeid est quod possit dari aliquis actus qu de lege erit solum demeritorius praecise perditionis vnius partis charitatis. & illo actu habito perdetur praecise tanta pars charitatis & non tota quemadmodum datur aliquis actus meritorius praecise certe partis. Vnde certum est quod infusa non diminuitur actiue nisi demeritorie / quia sicut a solo deo producibilis est: ita a solo deo corrumpitur. Alio modo intelligitur quod charitas simpliciter & absolute sit diminuibilis siue de lege siue praeter legem siue contra legem. Hoc supposito dicitur quod charitas in secundo sensu est diminuibilis. Patet / bene sequitur charitas est augmentabilis. ergo est diminuibilis simplicitr & absolute. Patet consequenia. bene sequitur / est augmentabilis / ergo potest illi addi vnus gradus de nouo seorsum / & vltra. ergo deus praet seorsum corrumpare illum gradum / quo facto dinuetur: & sic estdiminuibilis simpr& absolute.

¶ Secunda propote. charitas non est dinuibilis primo modo. Contra hanc pero potonem sunt due opiniones quibus visis & impugnatis probabitur nostra secunda propote.

¶ Pria quam videtur tenere Altissi. est quod charitas dinnuitur per venialia. hoc moscilicet quod primum veniale aufert vnam partem. secundum veniale quamuis equae graue sicut primum no auferttane sicut primum / sed solum subdu¬ plum: vt si primum veniale auferat vnum gradum / secundum veniale quamuis equae graue non auferet nisi medium gradum / & tertium veniale subduplum ad secundum / & quaertum ad tertium: & sic consequenter& isto modo secundum hanc opinionem venialia non pet dinuere charitatem ad non gradum vsque quantum cumque illa venialia multiplicentur. & sic venialia equaelis grauitatis non auferunt equales partes eiusdem charitatis secundum Altis. & numqam remictitur vsque ad non gradum per venialia sicut habilitas ad bonum remittitur per malum actum & quantuncum que multiplicentur mali actus nunquam abforbetur ho quin remaneat semper aliquid habilitatis ad bonum.

¶ Alia est opinio Richardi clymeto quod charitas dinuitur per venialia secundum certam grauitatem illorum & per partes eiusdem quantitatis etiam. vt sit sortes haens charitatem vt. viii. committit vnum veniale certe grauitatis / secundum eum tale veniale aufert vnam partem illius charitatis vt viii. grteia exempli aufert vnum gradum demeritorie elicit postea aliud veniale tante grauitatis cum priotale aufert vnum alium gradum charitatis & sic per illa duo venialia renanet charitas praecise intensa. vt. vi. & sic pear. viii. venialia eiusdem grauitaris cum primo aufertur tota charitas

¶ Et cum arguitur contra eum. ergo charitas potest perdi per sola venialia. negat consequeiam: quia quando elicit vltimum veniale quod scilicet est demeritorium perditiois totius charitatis quam restat / dicit quod tunc non peccat solum venialiter sed mortalcite: non quod peccet mortalcier per veniale quod elicit: sed peccat mortaliter omissiue quia tenetur seruare charitatem quam non seruat. ido peccat mortarcer. & ist e sunt due opiniones opposite secunde positionisuparius posite quam licet non sint multum probabiles neque apparentes non tamen sunt heretice. ido arguitur contra anbas. Primo sic. setqur quod pro veniali quis puniretur eternacier & pena peropetua. Patet sic / sit sortes qua praecise habet grtiam baptismalem: & nullam aliam: & primns actus quem elicit sit venia lis non sufficiens tamen ad demerendum proditionem totius charitatis sed solum vnius partis / & decedat immediate post illud veniale conmissum sine quocumque bono motu id est merito personali. tunc solum pramemiabitur ratione charitatis & non ratioe operumers cscdum valoremcharitatis n qua aecedit ergo premiabitur minus perpetuo quam pauulus decedens immediate post baptismum: & pro venia li solum sine ratione illius: ergo illo gradu certo glrie quo paruulus pramemiabitur plusquam ipse sortes / eternaliter priuabitur ratione illius venia lis / & vltra. ergo pecatm veniale punietur eternaliter pena danni quam est maxima pena. Nam omnis priuatio boni quod alias inesset & nunc non inest ratione culpe dicitur pena danni alias paruuli decedentes in origiali non punirentur pena danni. hoc est manifeste falsum: & contra omnes doc. ergo vtraque istarum duarum positionum est falsa. & hoc argumentum equaliter currit contraambas opiniones. lHoc argumentum est apparens: sed qui vellent prteruire dicerent quod non sufficienter describitur pena danni: sed addem dum est ratione culpe mortalis in se vel in altero. Sed fieret replica de obstetricibus que meruerunt bonum temporale a quo potuerunt impediri per solum peccatum veniale. l¶ Secundo arguitur contra secundam opinionem. sequitur quod quilibet quandocumque peccat venialiter quod teneretur confiteride illis venialibus vel salt est de omissione. patet: incertum est sorti quantam charitatem habeat. ergo incertum est ei si habeat maiorem quam per veniale demereatur corrumpi / & vltra / ergo incertum est ei an peccet mortaliter. ergo tenetur ad minus confiteri sub dubio de venialibus / consequens est absurdum apud omnes doc. quamuis multiplicentur venialia sine termino non tenemur illa confite ri & esset difficile multum multiplicare secundum illam opinionem quin charitatem corrum perent. Relinq uuntur ergo iste opiniones tanquam minus pbabiles. & probatur secunda propote quod non possit charitas diminui / quia si sic: hoc esset per venia le vel mortale / non per veniale vt probatum est: nec per mortale quia mortale non illam diminuit: imo totaliter aufert demeritorie. lgit resoluto rie hbntur iste due propotenes vere. Prima quod simpliciter & absolute potest diminui charitas. Secunda quod non potest dinui de lege.

¶ Contra hanc secundam pero poteonem Gre id est xvi intd. & de Aliacoposteumfaciunt rale arguetum. Sit sortes qu henat charitatem vt. iiii. eliciat actum meritorium quo augeat praecise suam charitatem per vnum gradum ita quod talis actus sit praecise meritorius vt vnum: & talis gradus sit a. tunc charitas sortis habebit quinque gradus. tunc sic arguifu / praet dari vnus actus praecise demeritorius vnius gradus sicut actus erat meritorius vnius gradus. ergo illo gradu deperditur praecise tanmen de charitate quantum acquirebatur per actum meritorium vt vnum / & per consequens remittitur charitas / & non totaliter aufertur. quod possit dari actus equae demeritorius. Patet: potest dari actus minus meritorius puta veniale / & potest dari magis demeritorius. ergo praet dari vnus equaecr demeritorius sicut i a. actus meritorius.

¶ Ad argumentum admitto casum / & distinguo quod possit dari actus equae demeritorius praecise sicut est actus / a / meritorius. vel in illa dispoeone in quam nunc est sortes puta hnendo gratiam vt. v. & sic negatur. vel quod possit dari eque demeritorius simpir: & sic conceditur. Dico secundo quod actus non sunt comporabiles adinuicem secundum meritum & deme ritum. & tunc argumentum esset frustratum / sed hoc admisso / dico quod postquam hent charitatem vt quin que non praet dari aliquis eque demeritorius praecise. namsortes meretur augmentum vnius gradus grte & certum gradum beatitudinis: & ndon totam beatitudinem ex illo gradu. a. quia grte praecedenti corrnendet aliquod beatitudinis / & sortes non praest elicere actum demeritorium moraliter quin demereatur totam beatitudinem qua est dignus. ergo plus demeretur de perditione grtne & beatitudinis quam prius merebatur de acquisitione per actum meritorium vnius & praeter hoc demeretur penam sensus: ergo non potest dari aliquis actus demeritorius quin sit magis demeritorius quam meritorius erat praecise actus vnius gradus / sed simplcir & absolute potest dari equaeliter meritorius & demeritorius sed non cum ista circunstantia in hnente charitatem vt quinque / vel in illo quodimmediate habuit.

¶ Tertia propoteo / pecatum veniale bene remittit ferucrem charitatis. vnde feruor charitatis infuse est adus ex charitate infusa elicitus / vel est habitus acquisitus ex illo actu vt dicit de Aaliaco. vt sortes haens charitatem infusam / ex tali charitate infusa elicit dilectionem dei super omnia: talis dilectio est feruor charitatis in fuse / ex illo actu derelinquitur habitus aliquis qui vocatur etiam feruor charitatis infuse. Probatur tertia propositio. sit aliquis diligendo deum super omnia cum hoc peccet venialiter amando creaturam / tunc non tanume diligit deum super omnia quantum diligeret si non haberet illam dilectionem venialem creature / quia pluribus intentus minor est ad singula sensus. ergo occasionaliter remittitur id est redditur minus intem sus quam foret sine tali actu veniali. Preterea / certum est quod ipse actus venialis remittit habitum acquisitum ex actibns contrariis. & illi actus contrarii erant a charitate: quia erant meritorii: ergo peccatum veniale remittit feruorem charita tis. Sed questio est vtrum possit totaliter auferre charitatem siue feruorem charitatis. Dicitur quod aliquid veniale aliquem feruorem totaliter potest auferre & est ei incompossibile. vt veniale quo volo mentiri iocose est incomnpossibile nolitioni qua nolo mentiri iocose: sed nullum veniale est incompossibile cuicumque feruori simpliciter vt quocumque dato erit dabilis aliquis feruor charitatis cui non repugnat: licet aliis feruoribus repugnet: & sic aliquod veniale praet aliquem feruorem totaliter diminuere contrarie: sed non demeritorie.

¶ Dubitatur vtrum sit aliquod peccatum veniale quod sit incompossibile cuilibet merito: hoc est an ista sint incompossibllia / mereri & peccare venialice. Et apparet quod non: quia veniale nullam aufert charitatem: ergo.

¶ In oppositum arguitur: odium deisubrepacicium non stat cum merito. Patet: bene sequitur ille meretur: ergo habet actum qui est dilectio dei super omnia vel qui ex illa procedit. nam qui meretur oportet ipisum habere actum immediate circa deum vel circa creaturam imparatum a dilection edei super omnia: sed implicat quod quis habeat odium deisubrepticium & quod amet deum super omnia: cum nullus possit simul amare & odire idem obiectum cum ergo quaeritur vtrum sit aliqud veniale quod cuilibet merito repugnet: dico quod non: quia odium dei subrepticium supponendo quod sit tale(Nam Occham in quolibeto dicit nullum tale esse ponendum. & odire deum illo )/implicat mereriodio. modo implicat odire deum & amatur eum secundum eandem rationem & adequante. sed non implicat odire deum & eum amare secundum diuersas rationes. vt non implicat odire subrepticie & amare deliberate / sed hoc concesso quod ista duo non stent vt mereatur oportet diligere deum super omnia ideo odium subrepticium stabit cum merito actuali im parato a dilectione dei.