Caput 4

¶ An potestas ecclesiastica sit equalis in omnibus sacerdotibus. Ca. IIII.

QVeritur consequenter vtrum in quolibet sacerdote sit equalis potestas ecclesiastica: vel maior in vno quam in alio. Et non queritur vtrum sit maior secundum institutionem humanam: sed secundum institutionem Christi primariam & diuinam / hoc est vtrum ipsam potestas ecclesiastica ex primaria institutione diuina sit equalis in omnibus sacerdotibus.

¶ Pro solutione sit prima propositio. Omnis potestas pure ecclesiastica est a solo Christo instituta. & in ista parte tangitur secunda differentia inter has duas potestates. pro cuius declaratione supponitur illud quod habet Henricus in suo tractatu de potestate / quod aliud est instituere potestatem / & aliud instituere aliquem in aliqua potestate tali. Vnde instituere potestatem est facere quod in aliqua comunitate sit illa potestas ad regendum talem comunitatem. Sed instituere aliquem in tali potestate est alicui dare authoritatem vt in supposita illius communitatis illa potestate vtatur. Et inter ista duo vnum potest ese sine alio: & vnum est prius alio. Nam prius est instituta potestas quam aliquis instituatur in illa quia potest esse dato quod nulli supposito detur / & si non tempore saltem prius natura. sed sic est quod Christus potuit instituere quod in comnitate Christiana esset aliqua potestas qua posset aliquis alicui subdi & arceri a malis: & qua peccantes posset punirem / puta per exconicationem & cetera antequam dederit alicui auctoritatem vtendi tali prtante. Nam Matthei. xviii. Instituit auctoritatem & potestatem excommunicandi. Si peccauerit in te frater tuus &c. Sed pro tunc nulli supposito ecclesie dedit potestatem vtendi tali potestate scilicet excomunicandi: sed solum Ioannis vltimo quando dicit Petro Pasce oues meas. ergo institutio talis potestatis prefuit antequam esset aliquis qui haberet authoritatem vtendi tali pectante. Similiter in ciuilibus potest institui potestas aliqua vel aliquod genus cruciandi & puniendi malefactores antequam sit aliquis habens potestatem & authoritatem vtendi tali potestate. ideo opinio cuiusdam doctoris videtur vera / quod quamuis Christus nullum instituisset papam puta Petrum nihilominus ecclesia potuisset aliquem instituere papam & supremum Hierarcham. Patet: antequam petrus esset papa institutus / auctoritas papalis erat iam instituta. ergo per electionem potuisset fieri quod aliquis habuisset potestate m vtendi tali pestate in subditos ecclesie sicut nunc eligitur papa. lstis suppositis. Patet prima propositio / videlicet quod potestas eccsiastica est immediate a solo Christo instituta immo instituibilis. Patet / non potest institui potestas ad regendum aliquam comnitatem nisi ab illa comunitate vel a supiori illius comnita tis / quod probatur. Non potest aliquis obligari nisi per consensum suum vel ex precepto & voluntate superinorum: quia non est nisi iste duplex modus obligandi. sed ista potestas ecclesie est ad regendam communitatem Christianam. ergo non potest institui nisia Christo superiori huius communitatis vel a communitate Christiana / & non potest assignari superior communitatis Christiane nisi Christus vel papa / sed non potest institui a papa nec a tali comunitate christiana ergo solum ab ipso Christo / quod non a papa¬ Patet / prius natura est esse potestatem papalem quam sit papa. igitur. Similiter nullus potest se instituere in aliqua communitate superiorem. ergo quod non a tota communitate. Patet / potestas aliquid includens quod supaat & excedit omnem facultatem humanam non potest institui a comnitate humana. sed potestas ecclesiastica aliquid includit omnem potestatem humanam excedens scilicet posse penam relaxare in purgatorio / & aliquem excludere a suffragiis ecclesie puta per excomicationem. Similiter includit posse consecrate corpus Christi quam quidem excedunt omnem potestatem humanam. ergo minor vera. Hocargumento vtuntur doctores ad probandum quod ecclesia tota non potuisset instituere aliquod sacramentum: quia sacramentum aliquid includit scilicet conferre gratiam quod totam potestatem humanam superat & transcendit. ergo non potest instituia potestate humana.

¶ Secunda propositio / potestas ecclesiastica est in singulis sacerdotibus equalis. Patet / quilibet sacerdos quamlibet materiam consecrabilem consecrare potest / nec potest quicumque alter quancunque aliam constitutionem facere quin consecret: ergo quilibet tantam habet potestatem consecrandi sicut alter. Vnde non potest facere papa quod si sacerdos attentet consecrare panem triticeum quin consecret. similiter & vinum: ergo quantum ad consecrationem quilibet tantam habet potestatem super corpus Christi & sanguinem sicut alius.

¶ Tertia propositio / de secunda pertante ecclesiastica scilicet administrandi sacramenta fidelibus est controuersia inter doctores an in omnibus sit equalis vel non. & hoc circa tria puncta. Primum est de administratione sacramenti penitentie / vtrum ex institutione Christi seclusa constitutione humana sit tanta potestas in quocumque sacerdote sicut in quolibet alio / quod est querere vtrum simplex sacerdos habeat tantam potestatem quencunque fidelem absoluendi sacramentaliter sicut papa seclusa constitutione humana. Secundum punctum estt Vtrum ex institutione Christi quilibet sacerdos habeat pectatem administrandi sacramentum confirmationis. Tertium. vtrum quilibet sacerdos ex institutione Christi habeat authoritatem conferendi sacros ordines vel non. Qantum ad p ri¬ mum duplex est modus dicendi. Vnus quem recitant comuniter doc. & quem tenet Armacha nus & Durandus / quod omnes sacerdotes ex institutione prima Christi seclusa constitutione & potestate humana habent equalem perstantem vnumquemque fidelem absoluendi. Patet / concurrentibus omnibus quam sunt de necessitate sacramenti secundum institutionem christi est verum sacramentum & disposito suscipiente / talis suscipit verum effectum sacramenti: sed ad sacramentum penitentie necessaria sunt minister / materia / & forma. minister est quilibet sacerdos ex institutione chrsti / quia quilibet sacerdoti dictum est Ioan. xx. quorum remiseritis &c. Materia / sunt peccatam confessa. Eorma / est ipsa absolutio verbalis. absoluo te &c. Dispositio suscipientis est ipsia contritio. Tunc arguitur sic. secundum institutionem Christi quilibet sacerdos est minister & accepit perstantem conferendi hoc sacramentum / & peccatam confessa sunt materia / ergo quando ista tria concurrunt verum est sacramentum penitentie. Secundo probatu. & multum apparenter / dlibet sacerdos in extrema necessitate vnumquemque dispositum realiter de facto absoluit. ergo realiter & de facto vnumquemque absoluendi habet authoritatem. Patet / quia sinnon haberet: in nullo casu absolueret. quia non datur sibi noua potestas propter nouum casum suparuenientem. Item secundum multos alios / nunquam fuit data iurisdictio nisi quando dictum est Petro. pasce oues meas. & tamen erant sacerdotes. ergo quantum ad absolutionem sacramentalem quilibet quemlibet habet petantem absoluendi. Preterea vt dicit Durandns / sacerdos reuelans confessionem punitur non solum tanquae reuelans secretum / sed tanquam reuelans confessionem: etiam dato quod reuelauerit confessionem non sui subditi secundum constitutionem ecclesie. Preterea sit sortes quod ignoret constitutionem quod quilibet tenetur suo proprio curato confiteri & confiteatur alteri non suo non ponens obicem recipit verum sacramentum. ergo talis sacerdos ministrat sacramentum. ergo habet pecstantem & authoritatem. Item sit sortes peccator credens platonem esse suum curatum qui de facto non est: ex tali ignorantia confitetur illiplatoni & non ponit obicem. talis recipit verum sacramentum & rem sacramenti. igi¬ tur. Plato illum realiter absoluit. & sic secundum hanc opinionem quilibet sacerdos ex institutione diuina & Christi habet tantam potestatem quantum ad illam iurisdictionem in foro interiori / sicut alius & sicut papa / nec potest papa facere quin absoluat si attentet dummodo alius non ponat obicem.

¶ Contra hoc arguitur sic. bene sequitur. lste de facto qui confitetur alieno & ignorat constitutionem de non confitendo alie no est absolutus. ergo si postea perueniat ad eius noticiam quod alter non erat eius curatus non tenebitur amplius confiteri. Patet. nullus qui confessus est sua peccata & est absolutus ab illis absolutione sacramentali tenetur amplius illa confiteri nec potest de nouo obligari ad illa confitenda: sed talis est absolutus sacramentaliter: ergo non potest iterum de nouo obligari ad illa confitenda. Patet / non est in potestate pape quod fuerit realiter absolutus & sacramentaliter & obligare eum denuo ad confitendum. & hec est propositio Gerson. Nam imprimis confiteri peccatum est vnum ex grauissimis & difficillimis preceptis legis noue. sed ecclesia non potest obligare nos ad ea que sunt difficilima puta ad ingressum religionis & ad perpetuam continentiam. ergo si sum iam confessus peccata mea / ecclesia non potest me obligare ad illa eadem confitenda Sed consequens propositionis predicte videtur falsum. puta quod talis qui confessus est per ignorantiam sacerdoti quem credebat suum curatum esse qui tamen non erat non teneatur iterum illa peccata confiteri. Patet / quia quilibet semel in anno tenetur omnia sua peccata confiteri proprio sacerdoti. Secudo arguit Gerson. Capio peccatorem adultum qui multa peccata commisit ante baptismum: post baptismum ecclesia non potest eum obligare vt confiteatur illa ante baptismum commissa. Ratio est / quia illa sunt sacramentaliter dimissa per baptismum. ergo similiter dicendum est in casu praedicto. Item multi dicunt vt Scotus in quarto / quod peccata semel confessa & absoluta sacramentaliter non sunt amplius materia confessionis & si confiteantur iterum / non erit absolutio sacramentalis nec sacramentum nec aliquid operabitur in eo quam iterum illa confitetur. hoc est non conferet gratiam. & est probabilior opinio quam opposita. Et ego concedo cum Gersono quod talis non tenebitur amplius confiteri sua peccata quam fuerunt sacramentaliter dimissa. Vnde dicit Gerson in lectionibus super Marcum quod ecclesia non potest aliquem obligare ad confitendum peccata a quibus est semel absolutus sacramentaliter. & praecipue innititur isti rationi. non potest ecclesia imponere onus vltra quod impositum est a Christo & ex difficillimis. ergo cum iam adimpletum est iuxta praeceptum Christi / ecclesia non potest amplius obligare ad iterum confitendum. & talis si commisit aliquid peccatum a tempore praesentis absolutionis confiteatur proprio sacerdoti.

¶ Prima igitur opinio est quod potestas absoluendi sacramentaliter a peccatis est in omnibus sacerdotibus aequalis. & si attentarent absoluere absoluunt: nisi confitens ponat obicem / nec potest facere papa quin absoluant si attentent: quia non potest facere papa quod positis necessariis ad sacramentum quin sit sacramentum illis tribus supradictis positis. ergo non potest facere quin suscipiens recipiat gratiam.

¶ Secunda opinio est / quod ex institutione Christi est maior potestas ecclesiastica quantum ad administrationem sacramenti penitentie in vno quam in alio. hoc declarans Gerson consideratione quinta ait quod antequam aliquis possit absolui ab altero duplex requiritur subiectio. vna spotentanea qua quis se subiicit libere in tali foro secreto. Secunda subiectio est iurisdica quae scilicet non est ex spontanea subiectione sed ex authoritate superioris facta / ideo dicit ista opinio quod antequam aliquis absoluat alterum simpliciter si tentet requritur illa duplex subiectio scilicet spontanea & iurisdica. Vltra dicunt doct. quod ex institutione christi in nullius fuit potestate nisi in Petro / ita quod christus nullos homines vnquam subdidit alicui nisi petro quando fecit eum curatum vniversalis ecclesie illo verbo pasce oues meas / tunc christus contulit potestatem iurisdicam Petro / & cunctos christianos signatos caractere baptismali fecit subiectos Petro sub subiectione iurisdica. Vltra dicunt quod etiam est verisimile quod ex institutione humana episcopatus diuisi sunt a petro vel a successoribus eius / vel ab episcopis. nam quod sit vna cura hic & alia alibi non insti¬ tuit Christus: sed institutum est ab ipso cuicollata est potestas a Petro vel a successore eius hoc instituendi & diuidendi curas & episcopatus. nam aliis dedit authoritatem iurisdicam & quibusdam certum populum. tunc dincunt quod nullus dato quod attentet absoluit nisi in illo sit illa duplex subiectio & hec opinio potest suaderi apparenter. Primo / siex institutione Christi quilibet posset in quem libet vti ista potestate clauis: sequitur quod sicut papa non potest impedire quin degradatus & suspensus consecret si attentet / ita non poterit impedire quin etiam absoluat & sacramentaliter in foro conscientie si tentet absoluere. antecedens patet / quia papa non potest immutare quod est ex institution: diuina. sed ex institutione diuina habet authoritatem consecrandi. eodem modo si habeat potestatem absoluendi ex institutione diuina absoluet. sed consequens est falsum. quod patet. quia qui absoluitur ab excomnicato non est absolutus in capitulo ad probandum de sententia & re. iudi. hoc argumentum facit de palude: sed non est multum ad propositum / quia loquitur de sententia in foro exteriori / sed probatur apparentius per capitulum omnis vtiusque sexus. dicitur quod si aliquis iusta de causa alie no voluerit confiteri sacerdoti petat licentiam a proprio alias non poterit absolui abalio velligari. ergo si iste qui non est suus curatus siattentet illum absoluere non absoluet. & quod hoc sit de iure diuino videlicet quod nullus possit eligere confessorem sine licentia sui curati vel superioris. patet per capitulum si episcopus depenitenti is & remissionibus lib. vi. vbi dicitur quod nulla consuetudine introduci potest quod aliquis posset eligere confessorem preter licentiam superioris. tunc bene sequitur nulla consuetudine introduci potest quod aliquis posset eligere confessorem qui possit absoluere per liberam subiectionem: ergo quod iste alteri non possit: est de iure diuino / quia contra quodlibet ius pure humanum aliqua consuetudo introduci potest. patet per prescriptionem immo magisstatur consuetudini quando est contra ius pure positiuum quod nihil habet de iure diuino vel natu¬ re admixtum. Ex quo sequitur quod in papa est maior potestas ad ministrandi sacramentum penitentie quam in quocumque alio / quia iure diuino. ergo quicumque se subiicit libere absoluitur a papa & non a quocunque alio. Ex quo sequitur secundo quod quicunque confitetur alteri non curato quem credit inuincibiliter esse suum curatum licet absoluatur propter ignorantiam nihilominus illa absolutio non est sacramentalis. Patet / ibi non est materia sacramenti penitentie que requiritur iure diuino scilicet subiectio illa iuridica / sed in tali casu est tantummodo subiectio prima que non sufficit. igitur. Contra hanc opinionem sunt apparentie magne / quoniam secundum hanc opinionem sequitur quod papa a nullo posset absolui sacramentaliter. Patet / quia non est alicui subiectus nisiprima subiectione scilicet voluntaria & non iuridica. quia papa non habet superiorem preter deum ergo non est subiectus alicui ista secunda subiectione. ergo si requritur ista duplex subiectio papa non poterit sacramentaliter ab aliquo absolui. Item sacramentum penitentie institutum fuit Ioan. xx. quorum remiseritis. in die resurrectionis sero cum introiuit ianuis clausis postea fuit dictum Petro. Ioan. xxi: pasce oues meas / cunc arguitur sic. In illo tempore intermedio fuerunt plus quam octodies intermedii a rempore institutionis sacramenti penitentie antequam diceretur Petro pasce oues meas In quo verbo fuit data illa subiectio iuridica. ergo simpliciter ex institutione diuina non requritur ista secunda subiectio sed solum pria. Que tum ad primum argumentum sequitur quod papa a nullo &c. nego consequetiam. quia papa est vel potest esse peccator / ergo potest obligari vt confiteatur. ergo potest alicui confiteri sacerdotiquia antequam confessio sit sacramentalis requritur duplex subiectio de necessitate. dicit Durandus in quarto di. xix. quod est verum in omnibus aliis apapa / dans talem caum quod clauis ista quam vocatur potestas iurisdictionis in foro penitentiali quantum est de se est respectu omnim hoim & peccatorum & est primum eius dictum quod in institutione illa quorum remiseritis. nulla fuit facta exceptio. Dicit vltra quod talis potestas clauis fuit facta Petro respectu aliorum a se ita quod non est inclusus in illa neque successores eius quia Petrus nec eius successor potest seipsum absoluere. igitur a quolibet sacerdote absolui potest. ideo in illo non requiritur talis secunda subiectio iuridica. secus est de aliis qui non possunt absolui sacramentaliter nisi sint subiecti ista duplici subiectione. Quantum ad secundum cum arguitur sacramentum penitentie fuit institutum antequam diceretur. Petro. pasce oues. ergo in illo tempore intermedio confiteri potuit. & tunc nulla erat subiectio secunda. ergo talis non requiritur antequam quis possit hoc sacramentum conferre & alius recipere. Dico quod consequentia non valet / hoc sacramentum erat institutum antequam &c. ergo poterat conferri ab aliquo puro homine. nam Christus instituit sacramentum eucharistie antequam essent instituti ministri & sacerdotes. ideo non sequitur / est institutum ergo potest conferri ab aliquo puro homine / quia stat quod nondum sit institutus minister illius sacramenti. Alia difficultas circa hanc materiam & arguitur multum apparenter. in extrema necessitate quilibet sacerdos quemlibet absoluit sacramentaliter etiam a quocunque peccato / & tamen non habet iuridicam auctoritatem super personam illam sed solum per liberam subiectionem. ergo illa iuridica auctoritas non requiritur. Quantum ad hoc dico quod habet auctoritatem iuridicam ex commissione. quia auctoritate ecclesie vel pape. Nam papaquenlibet sacerdotem committere potest vt quen libet absoluere possit. Alia difficultas quam tractat de palude in. iiii. Sortes est in extrema necessitare vel in maxio periculo mortis nullum habet sacerdotem preter sacerdotem excommunicatum vtrum teneatur illi confiteri. videtur quod non. quia non debet participare cum excommunicato / a fortiori nec cum illo in sacramentis. Similiter videtur quod talis sacerdos excommunicatus / non potest illum absoluere. quia sententia lata ab excommunicato nulla est / Dicit de palude quod tenetur confiteri illi & potest illum absol¬ uere. quia illa necessitas equiparatur ignorantie ideo excusatur. & talis necessitas non habet legem. Nam participare cum excommunicato qui ignoratur excommuincatus / non est peccatum / in capitulo ad probandum de sententia & re iudicata. si est publice exconmunicatus sententia est nulla. ergo per argumentum a contratio sensu si est secrete / sententia est bona. Item certum est quod teneor participare cum excommunicato in necessitate corporali. ergo a fortiori in spirituali & anime. vt si non possum sacramentaliter ab alio absolui teneor petere absolutionem ab excommunicato. & dicit de palude quod iste excommunicatus non possit / est solum de iure positiuo. sed necessitas non subiicitur legi positiue. quamuis semper subii ciatur diuine. cum ergo necessitas non est subiecta legi positiue. ergo potest contra rigorem iuris positiui non autem contra intentionem. Ideo relinquitur satis probatum quod secundum hanc opinionem omnes sacerdotes sunt impares quantum ad hanc secundam potestatem.

¶ Alia difficultas. vtrum omnes sacerdotes sint equales in administratione sacramenti confirmationis. Dicit Armachanus & Marcilius quod omnes sunt equales in collatione sacramentorum & quilibet potest de facto quamuis non possit de iure: sed opinio communior est quod solus episcconpus est minister huius sacramenti confirmationis & ordinis. patet de consuetudine ca. quanto.

¶ Quarta propositio. quantum ad hanc materiam non omnes sacerdotes sunt equales puta quantum ad ecclesiasticam potestatem iuridicam & publicam que respicit forum exterius ad quam spectat peccata punire / conferre beneficia / constitutiones edere / excomuunicare / degradare / indulgentias conferre. & quamuis ista propositio non possit exsacris litteris deduci / est tamen firmiter tenenda ita quod in vno est maior potestas quam in aliis patet sic. quia opposito dato sequitur quod ordo Hierarchicus esset omnino inordinatus & confusus / quia quando vnus ligaret esset in potestate alterius soluere. Item se¬ quitur quod nullus presbyter haberet potestatem super alterum quatum ad hanc potestatem coarctiuam / quia par in parem nullum habet imperium. vnde papa omnes potest punire & nullus ipsum. ergo sequitur quod ex institutione Christi non omnes sunt omnino equales. Item si episcopus attentet excommunicare non suum / talis non est excommunicatus. ergo non habet auctoritatem diuinam a iure diuino. lrem arguitur a pparenter Christus fuit sapientissimus quia plenus sapientia & quod instituerit optimam polytiam sedcptima polytia debet regi regimine regali vt dicit Aristoteles in polyticis / hoc est quod sit vnus qui in vnum quemque habeat auctoritatem punitiuam & nullus alius in alium. ergo verisimile est quod in spiritualibus Christus instituerit superiorem qui habeat quemlibet coercere & nullum super eum. ideo vniscilicet Petro & successoribus eius data est vniuersalis potestas constituendi canones & conferendi beneficia / dignitates ecclesiasticas / per totum vniuersum orben & nulli alteri. lpse enim in vniuerso orbe habet preuentiones & potestatem conferendiindulgentias prolenarias in toto orbe & nullus alter hoc facere potest. hinc dicit Scotus quod papa potest aliquem auctoritate a Christo sibi collata excommunicare maiori excommuncatione. & ratio sua est quando est aliquis excommunicatus maiori excommunic atione quilibet tenetur talem vitare. sed episcopus in diocesi alterius non potest hoc prohibere neque ligare maiori excommunicatione ideo sequitur quod est maior potestas secundum institutionem Christi in vno quam in singulis. immo in vno est suprema & in quibusdam aliis est solum potestas inferior ad illam que est suprema / & talis vocatur potestas papalis & est libera facultas propiqua vtendi potestate ecclesiastica in quemlibet Christianum. Ideo resolutorie dicendum est ad istam secundam questionem quod quantum ad iurisdictionem que respicit forum exterius quod non est in singulis sacerdotibus equalis sed est vna suprema scilicet in ipso¬ papa etiam ex institutione Christi & non solum humana.